Biến tri thức và KHCN thành động lực tăng trưởng mới của Thủ đô
Hà Nội biến tri thức và khoa học công nghệ thành động lực tăng trưởng mới, hướng tới trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, hội tụ tri thức toàn cầu và truyền cảm hứng sáng tạo cho thế hệ trẻ. Thành phố sẽ kết nối nghiên cứu với thị trường, thúc đẩy thương mại hóa kết quả khoa học thành sản phẩm, giải pháp và dịch vụ thực tiễn phục vụ phát triển Thủ đô.
Chiều ngày 10/1, tại Đại học Bách khoa Hà Nội, thành phố Hà Nội đã tổ chức Hội nghị gặp mặt chuyên gia, nhà khoa học, các trường đại học, cao đẳng và doanh nghiệp, nhằm thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, ứng dụng khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, trở thành động lực phát triển mới của Thủ đô.
Dự hội nghị có Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong; Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy Hà Minh Hải; Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng; Bí thư Đảng ủy các trường đại học, cao đẳng thành phố Hà Nội Nguyễn Thanh Sơn; Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội Vũ Hà.
Hà Nội lấy khoa học công nghệ làm động lực tăng trưởng mới
Phát biểu khai mạc, thay mặt lãnh đạo UBND thành phố, Phó Chủ tịch UBND Hà Nội Trương Việt Dũng trân trọng chào mừng và cảm ơn các chuyên gia, nhà khoa học, cơ sở đào tạo – nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp đã đồng hành, đóng góp quan trọng cho sự phát triển của Hà Nội. Ông nhấn mạnh, tri thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chính là nền tảng cốt lõi giúp Thủ đô nâng cao năng lực nội sinh, tăng sức cạnh tranh và phát triển dài hạn.

Theo Phó Chủ tịch Trương Việt Dũng, kết thúc năm 2025, Thủ đô đạt nhiều kết quả kinh tế – xã hội nổi bật: tăng trưởng GRDP đạt 8,16%, vượt mục tiêu đề ra; quy mô kinh tế đạt 63,5 tỷ USD; GRDP bình quân đầu người đạt 7.200 USD; thu hút FDI đạt 4,3 tỷ USD, tăng 169% so với cùng kỳ; tổng thu ngân sách đạt 711 nghìn tỷ đồng, vượt dự toán 38,4%, trong đó thu nội địa chiếm 94%; giải ngân đầu tư công đạt gần 90 nghìn tỷ đồng, vượt kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Thành phố đã khởi công và triển khai nhiều công trình hạ tầng chiến lược, trọng điểm như Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, Khu đô thị Olympic, 7 cây cầu vượt sông Hồng, các tuyến đường sắt đô thị và đường kết nối liên vùng Thủ đô, tạo nền tảng quan trọng cho tái cấu trúc không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.
Bước sang năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP 11%, với tổng vốn đầu tư xã hội 730 nghìn tỷ đồng, trong đó: đầu tư khu vực Nhà nước 220 nghìn tỷ đồng, đầu tư công 126 nghìn tỷ đồng; doanh nghiệp tư nhân và nhân dân đầu tư 470 nghìn tỷ đồng; đầu tư nước ngoài 40 nghìn tỷ đồng. Quan trọng hơn cả là yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, chuyển từ dàn trải sang tập trung theo kết quả, đo lường bằng dữ liệu; chuyển nhanh sang mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, tăng năng suất, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tri thức.
Trong giai đoạn 2026–2030, Thủ đô định hướng mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số làm động lực trung tâm.
Thành phố sẽ tập trung phát triển kinh tế số thông qua việc hoàn thiện các hạ tầng số nền tảng dùng chung giữa công và tư, bao gồm hệ thống định danh số, thanh toán số và chia sẻ dữ liệu, nhằm giảm chi phí vận hành, nâng cao năng suất và tạo nền tảng cho quản trị thông minh.
Đồng thời, hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ được tổ chức theo chuỗi khép kín, chuyển từ hỗ trợ dàn trải sang tập trung giải quyết các vấn đề thực tiễn, đặc biệt trong công nghiệp chế biến, xây dựng và các dịch vụ thiết yếu như y tế, giáo dục, dịch vụ công, với mục tiêu lấy bài toán và kết quả làm trung tâm.
Bên cạnh đó, hạ tầng và thể chế cũng được củng cố, với việc phát triển hạ tầng logistics gắn số hóa, xây dựng hạ tầng dữ liệu dùng chung và không gian thử nghiệm, đồng thời triển khai các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát để rút ngắn thời gian từ nghiên cứu đến ứng dụng, góp phần nâng cao hiệu quả và tốc độ chuyển đổi kết quả nghiên cứu thành giá trị thực tiễn cho Thủ đô.
Thành phố cũng định hướng tái cấu trúc mạnh mẽ không gian phát triển đô thị theo mô hình “đô thị đa tầng – đa lớp”, hình thành siêu đô thị đa cực – đa trung tâm với 9 cực tăng trưởng, 9 trung tâm và 9 trục động lực phát triển, trong đó trục không gian cảnh quan sông Hồng được định vị là “mặt tiền đô thị”, biểu tượng phát triển mới của Thủ đô.
Phó Chủ tịch UBND Hà Nội Trương Việt Dũng khẳng định, các trường đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ nhà khoa học là hạt nhân của đổi mới sáng tạo. Thành phố nhất quán quan điểm gắn tri thức với thị trường, hỗ trợ thương mại hóa, đặt hàng nghiên cứu rõ ràng, thanh toán theo kết quả và ghi nhận xứng đáng đóng góp của đội ngũ trí thức.
Theo Kế hoạch triển khai Nghị quyết số 57 năm 2026, các nhiệm vụ khoa học – công nghệ của Thủ đô được tổ chức theo chuỗi bốn bước khép kín, từ xác định bài toán đến mời doanh nghiệp, tổ chức khoa học công nghệ tham gia giải quyết. Thành phố đặt mục tiêu tái cấu trúc đào tạo, thu hút nhân lực khoa học – công nghệ; triển khai chương trình 1.000 tiến sĩ gắn với giải quyết bài toán thực tiễn của Thủ đô, cùng ba trung tâm thử nghiệm – chuẩn hóa công nghệ trọng điểm.

Các đại biểu được nghe tham luận của Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội, Tập đoàn Công nghệ CMC, Tổng Công ty Viễn thông Mobifone, và các ý kiến trao đổi, thảo luận của các trường đại học, doanh nghiệp tại hội nghị.
Trong bối cảnh thành phố dự kiến dành khoảng 4% GRDP, tương đương trên 9.000 tỷ đồng năm 2026 cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đây được xác định là cơ chế then chốt để chi đúng, chi trúng và chi theo kết quả.
Biến tri thức thành động lực phát triển Thủ đô
Tại hội nghị, các đại biểu đã được nghe các tham luận chuyên sâu từ những cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, phản ánh đầy đủ tầm quan trọng của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển bền vững của Thủ đô.
Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội đã trình bày các giải pháp công nghệ cho đô thị thông minh, nhấn mạnh việc số hóa hạ tầng, quản lý dữ liệu và nâng cao năng suất lao động trong các khu công nghiệp, dịch vụ công, cũng như triển khai các mô hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý đô thị.
Đại học Quốc gia Hà Nội chia sẻ kinh nghiệm về gắn kết nghiên cứu với thực tiễn, đặc biệt trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, công nghệ môi trường và chuyển đổi số trong giáo dục, với mục tiêu đào tạo thế hệ nhân lực khoa học – công nghệ vừa có kiến thức chuyên môn, vừa có năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn của Thủ đô.

Tập đoàn Công nghệ CMC giới thiệu các sáng kiến chuyển đổi số doanh nghiệp và xây dựng hạ tầng số dùng chung cho thành phố, tập trung vào ba hạ tầng quan trọng gồm định danh số, thanh toán số và chia sẻ dữ liệu công – tư, nhằm giảm chi phí hệ thống, tăng năng suất và tạo nền tảng cho kinh tế số phát triển đồng bộ. Trong khi đó, Tổng Công ty Viễn thông Mobifone tập trung vào các giải pháp kết nối hạ tầng viễn thông và phát triển các dịch vụ số công cộng, phục vụ quản lý đô thị thông minh, giao thông, y tế và dịch vụ công, góp phần hình thành hệ sinh thái đô thị số toàn diện.
Các trao đổi, thảo luận tại hội nghị cũng tập trung vào mô hình hợp tác giữa Nhà nước – doanh nghiệp – trường đại học, cơ chế đặt hàng nghiên cứu, thương mại hóa kết quả khoa học công nghệ, và việc hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo trọng điểm của Thủ đô.
Các ý kiến đại biểu nhấn mạnh, việc gắn tri thức với thị trường và nhu cầu thực tiễn của Thủ đô là yếu tố quyết định để chuyển đổi nghiên cứu khoa học thành sản phẩm, giải pháp và dịch vụ hữu ích, từ đó tạo ra giá trị kinh tế – xã hội mới. Hội nghị cũng khẳng định vai trò then chốt của các trường đại học và viện nghiên cứu là hạt nhân của đổi mới sáng tạo, đồng thời nêu bật trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc tham gia thử nghiệm, ứng dụng và nhân rộng các kết quả nghiên cứu, đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô.
Những giải pháp được đề xuất không chỉ hướng tới việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế, mà còn đặt nền móng cho việc hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo, phát triển nhân lực chất lượng cao, và xây dựng các đô thị thông minh, xanh, hiện đại.
Bên cạnh đó, các đại biểu đề nghị, để biến tri thức thành động lực tăng trưởng, Hà Nội cần tập trung phát triển các khu đô thị giáo dục – khoa học tại Hòa Lạc, Xuân Mai, Sóc Sơn, triển khai các trung tâm nghiên cứu – thử nghiệm công nghệ trọng điểm, và thiết lập cơ chế đặt hàng nghiên cứu minh bạch, thanh toán theo kết quả, đồng thời ghi nhận xứng đáng đóng góp của đội ngũ trí thức.
Xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia
Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh, sáng nay lần đầu tiên trong lịch sử Đảng bộ thành phố, đồng chí Tổng Bí thư cùng với đồng chí Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội và lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương đã có cuộc làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội – một sự kiện chưa từng có tiền lệ, với nhiều nội dung gắn trực tiếp với hội nghị chiều nay tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội.

Ông Phong nhấn mạnh, trước đây Hà Nội xác định ba trụ cột quan trọng gồm Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị năm 2022, Luật Thủ đô năm 2024 và hai quy hoạch lớn: Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, yêu cầu phát triển đặt ra cao hơn rất nhiều. Luật Thủ đô năm 2024 dù có nhiều cơ chế đặc thù, đột phá, vẫn cần sửa đổi, bổ sung để đáp ứng thực tiễn.
Các chỉ tiêu phát triển được nâng lên, Quy hoạch Thủ đô được Trung ương yêu cầu hướng tới tầm nhìn khoảng 100 năm. Tổng Bí thư nhấn mạnh ba yêu cầu cốt lõi: đặt Hà Nội ở vị trí chiến lược của đất nước; gắn với tầm nhìn quốc gia 100 năm, trước mắt là các mốc 2030 và 2045; bảo đảm Hà Nội có năng lực cạnh tranh quốc tế, trở thành động lực lan tỏa cho khu vực đồng bằng sông Hồng, phía Bắc và cả nước.

Trong các yêu cầu đối với Quy hoạch Thủ đô, Trung ương đặc biệt nhấn mạnh việc phát huy hài hòa truyền thống văn hiến với phát triển hiện đại, xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, hội tụ tri thức toàn cầu, khơi nguồn sáng tạo cho người Việt, nhất là thế hệ trẻ.
Về mô hình tăng trưởng, Hà Nội được yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, lấy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng, gắn với quản trị đô thị hiện đại, từ đó tạo dư địa để đạt mức tăng trưởng từ 11% trở lên. Quy hoạch Hà Nội không chỉ trong phạm vi địa giới hành chính mà gắn với liên kết vùng, giữ vai trò trung tâm phát triển khu vực phía Bắc, với mô hình đa tầng, đa cực, đa trung tâm. Các trung tâm chuyên biệt về giáo dục đại học và khoa học – công nghệ được hình thành tại Hòa Lạc, Xuân Mai, Sóc Sơn; các khu công nghệ cao tại Thượng Cát, Tây Tựu.
Thành phố đặc biệt coi trọng sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong xây dựng quy hoạch và sửa đổi Luật Thủ đô. Quá trình này phải công khai, dân chủ, khoa học, bảo đảm giá trị lâu dài cho các thế hệ sau. Trung ương cho phép trao quyền tối đa cho Hà Nội, gắn với cơ chế kiểm soát chặt chẽ; cho phép thể chế đột phá, kể cả thí điểm trước để Hà Nội làm trước, thử nghiệm và nhân rộng.

Các trường đại học, cao đẳng và doanh nghiệp là nguồn lực quan trọng; những khó khăn của các nhà trường chính là vấn đề thành phố tập trung tháo gỡ. Hà Nội định hướng phát triển mạnh các khu đô thị giáo dục – khoa học tại Hòa Lạc, Xuân Mai, Sóc Sơn, đầu tư hạ tầng trọng điểm như tuyến metro số 5 Văn Cao – Hòa Lạc, mở rộng trục giao thông chiến lược, tạo hệ sinh thái đồng bộ cho đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.
“Quan điểm xuyên suốt của lãnh đạo thành phố là hành động quyết liệt, ‘nói là làm’, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo, vì sự phát triển bền vững của Thủ đô Hà Nội và cả nước” – Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh.
6 thỏa thuận hợp tác chiến lược được ký kết tại hội nghị
1. UBND thành phố Hà Nội – Đại học Quốc gia Hà Nội
2. UBND thành phố Hà Nội – Đại học Bách Khoa Hà Nội – Tập đoàn Công nghệ CMC
3. UBND thành phố Hà Nội – Trường Đại học Y Hà Nội – Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
4. UBND thành phố Hà Nội – Trường Đại học Giao thông Vận tải – Viện Khoa học & Công nghệ Việt Nam – Hàn Quốc
5. UBND thành phố Hà Nội – Trường Đại học Ngoại thương
6. Công ty Cổ phần Giáo dục quốc tế Sun Edu – Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội – Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ Việt Nam.