Trong một nền dân chủ, sức mạnh của các cơ quan dân cử không chỉ được đo bằng số lượng luật hay nghị quyết được ban hành, mà còn được thể hiện ở mức độ phản ánh trung thực và đầy đủ tiếng nói của nhân dân. Nghị trường vì thế không chỉ là nơi thảo luận và quyết định những vấn đề hệ trọng của đất nước, mà còn là diễn đàn hội tụ trí tuệ, trách nhiệm và khát vọng phát triển của toàn xã hội.
Thực tế cho thấy, trong cơ cấu đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp luôn có sự tham gia của đại biểu nữ, đại biểu dân tộc thiểu số, đại biểu ngoài Đảng, đại biểu trẻ tuổi - những đại diện đến từ nhiều vùng miền, nhiều lĩnh vực khác nhau. Sự đa dạng ấy không chỉ làm phong phú thêm đời sống nghị trường, mà còn bảo đảm cho tính đại diện rộng rãi của nhân dân trong hoạt động của cơ quan quyền lực Nhà nước. Để từ những ý kiến tại nghị trường hôm nay, những quyết sách ngày mai sẽ ngày càng sát với thực tiễn, phản ánh đúng tâm tư, nguyện vọng và kỳ vọng phát triển của nhân dân cả nước.
So với nhiệm kỳ trước, cơ cấu và thành phần người được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại Hà Nội có một số điều chỉnh phù hợp với việc sắp xếp, tổ chức bộ máy. Đại biểu Quốc hội, Thành phố có 39 người đủ tiêu chuẩn ứng cử. Trong đó, đại biểu nữ có 17 người, tỷ lệ: 43,6%; đại biểu dưới 40 tuổi 8 người, tỷ lệ: 20,5%; người ngoài Đảng 2 người, tỷ lệ: 5,1% và đại biểu tôn giáo chiếm tỷ lệ 2,6%. Trong số 205 người đủ tiêu chuẩn ứng cử đại biểu HĐND Thành phố nhiệm kỳ 2026 - 2031 có 86 người là đại biểu nữ, chiếm tỷ lệ 42%; đại biểu dưới 40 tuổi là 67 người, chiếm tỷ lệ 32,7% và tỷ lệ người ngoài Đảng là 14,6%.
Trong kỳ bầu cử lần này, việc xác định cơ cấu, thành phần và phân bổ số lượng người được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp được thực hiện rất chặt chẽ, trên cơ sở thống nhất cao giữa các cơ quan, tổ chức, đơn vị nhằm bảo đảm tính đại diện rộng rãi của các tầng lớp nhân dân. Đặc biệt về nguyên tắc, tiêu chuẩn đại biểu phải bảo đảm đầy đủ các yêu cầu theo quy định của pháp luật: Trung thành với Tổ quốc, nhân dân và Hiến pháp; có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng; gắn bó mật thiết với cử tri; có năng lực, trình độ và điều kiện thực hiện nhiệm vụ đại biểu.
PGS.TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức thành phố Hà Nội chia sẻ: "Tôi kỳ vọng những đại biểu trúng cử lần này phải là những người thực sự có trình độ, có tâm và đầy bản lĩnh. Bên cạnh lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc và nhân dân, tôi đặc biệt nhấn mạnh đến hai tiêu chuẩn cốt lõi: Sự liêm chính và trách nhiệm giải trình. Đây là những phẩm chất tối quan trọng để xây dựng niềm tin với cử tri. Đồng thời, người đại biểu phải sở hữu tư duy lập pháp sắc bén, khả năng giám sát quyết liệt và luôn gắn bó mật thiết với nhân dân trong mọi quyết sách. Có như vậy, mỗi đại biểu mới thực sự xứng đáng là người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của dân tộc tại cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất."
Ông Nguyễn Văn Phúc, Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho biết: "Khi đứng trước trọng trách quyết định những vấn đề hệ trọng của đất nước, nhãn quan chính trị và trình độ chuyên môn của người đại biểu đóng vai trò then chốt. Theo nhận định của tôi, một đại biểu Quốc hội không chỉ cần bản lĩnh chính trị vững vàng mà còn phải có kiến thức sâu rộng để tham gia quyết định những vấn đề quốc kế dân sinh mang tầm chiến lược. Từ việc thẩm định và ban hành các đạo luật về kinh tế, tài chính, ngân sách cho đến việc nắm bắt các xu thế mới về khoa học công nghệ, bảo vệ môi trường. Đặc biệt, người đại biểu phải có tâm thế và sự hiểu biết thấu đáo về các lĩnh vực văn hóa, xã hội, giáo dục và đào tạo - những nền tảng tinh thần và động lực phát triển lâu dài của dân tộc. Chỉ khi hội tụ đủ tầm nhìn và năng lực chuyên môn, đại biểu mới có thể đưa ra những quyết sách đúng đắn, đáp ứng kỳ vọng của cử tri cả nước."
Nâng cao chất lượng đại biểu luôn là yêu cầu xuyên suốt trong mỗi nhiệm kỳ, trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu đó càng trở nên cấp thiết hơn khi tổ chức bộ máy được kiện toàn theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Ngày bầu cử 15/3 đã đến gần, cử tri Thủ đô cần nghiên cứu tìm hiểu kỹ thông tin về người ứng cử trên cơ sở tiêu chuẩn, chương trình hành động và uy tín thực tiễn.
Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với những người đại biểu dân cử. Cử tri không chỉ mong muốn những đại biểu đủ tiêu chuẩn, mà còn kỳ vọng đó phải là những người thực sự dám nói, dám làm và dám chịu trách nhiệm trước nhân dân và trước Tổ quốc. Bởi từ lá phiếu của cử tri hôm nay sẽ lựa chọn nên những người đại diện xứng đáng - để biến niềm tin của nhân dân thành hành động và quyết sách vì tương lai đất nước.