Ngành sắn Việt Nam đã trở thành một ngành hàng nông nghiệp quan trọng, tạo sinh kế cho hơn một triệu lao động nông thôn, với kim ngạch xuất khẩu mỗi năm lên tới hàng tỷ USD sau hơn một thập kỷ phát triển. Tuy nhiên, sự phụ thuộc lớn vào một thị trường, cùng những hạn chế về liên kết sản xuất và truy xuất nguồn gốc đang đặt ra yêu cầu phải tái cơ cấu mạnh mẽ, để ngành sắn có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Năm 2025, giá trị xuất khẩu các mặt hàng từ sắn ước đạt khoảng 1,2 tỷ USD. Tuy nhiên, thị trường tinh bột sắn của Việt Nam vẫn tập trung chủ yếu vào một thị trường, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho phát triển dài hạn. Để phát triển bền vững, yêu cầu đặt ra là phải mở rộng thị trường, giảm chi phí logistics và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Ông Nghiêm Minh Tiến, Chủ tịch Hiệp hội Sắn Việt Nam cho biết: "Thị trường xuất khẩu tinh bột sắn của Việt Nam hiện nay chủ yếu ở thị trường Trung Quốc, tuy nhiên, chúng tôi dự kiến mở rộng thị trường ra khu vực Đông Bắc Á và EU. Để đảm bảo cho những điều kiện phát triển sang thị trường mới thì vấn đề đặt ra là phải giảm thiểu chi phí logistics, nâng cao chất lượng sản phẩm theo hướng đầu tư chiều sâu để đáp ứng yêu cầu của các thị trường khó tính”.
Với khoảng 500.000 ha canh tác, ngành sắn Việt Nam đã hình thành quy mô lớn, nhưng sản xuất vẫn manh mún, nhỏ lẻ. Việc liên kết giữa nông dân và nhà máy chế biến còn hạn chế, gây khó khăn cho quản lý chuỗi và truy xuất nguồn gốc.
Ông Hà Công Tuấn, Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam cho biết: “Vì chúng ta đang sản xuất trên một diện tích rất lớn nhưng lại tổ chức manh mún, nhỏ lẻ và nhiều khu vực luân canh. Việc liên kết giữa nông hộ với các nhà máy chế biến cũng còn rất nhiều vấn đề giải quyết khi chỉ có khoảng dưới 5% nông hộ ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với nhà máy, còn lại thì đều tiêu thụ ở thị trường tự do và thông qua các thương lái”.
Tham gia sâu vào chuỗi cung ứng không chỉ là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hội nhập, mà còn là con đường để ngành sắn Việt Nam nâng cao giá trị gia tăng, ổn định đầu ra và phát triển bền vững trong dài hạn. Từ mở rộng thị trường, đầu tư chế biến sâu, đến tăng cường liên kết chuỗi và minh bạch truy xuất nguồn gốc - những chuyển động này được kỳ vọng sẽ giúp cây sắn khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị nông sản toàn cầu.