Nếu được Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp dự kiến diễn ra tháng 4 tới, đây sẽ là bước đi đặc thù, mở ra thêm dư địa phát triển cho giáo dục chất lượng cao của Thủ đô.
Trong nhiều năm qua, mô hình trường chuyên vốn chỉ được quy định ở bậc trung học phổ thông. Tuy nhiên, thực tế Hà Nội từng có khối THCS trong Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam, thu hút đông đảo học sinh có năng khiếu và trở thành một phần ký ức giáo dục của nhiều thế hệ. Việc Thành phố đề xuất đưa mô hình này vào khuôn khổ pháp lý rõ ràng cho thấy nỗ lực làm mới cơ chế, đồng thời đáp ứng nhu cầu thực tiễn của người dân Thủ đô.
Nhìn từ góc độ phụ huynh, đây có thể xem là một tín hiệu tích cực. Hà Nội là địa phương có dân số đông, nhu cầu học tập cao, trong khi số lượng môi trường đào tạo mũi nhọn còn hạn chế. Nếu có thêm trường chuyên từ bậc THCS, học sinh có năng lực nổi trội sẽ được phát hiện và bồi dưỡng sớm hơn, thay vì phải chờ đến lớp 10 mới bước vào hệ chuyên.
Quan trọng hơn, cơ hội này không chỉ dành cho một nhóm nhỏ, mà còn góp phần tạo thêm lựa chọn trong hệ thống giáo dục công lập. Khi các mô hình chất lượng cao được mở rộng, người dân sẽ có thêm điểm đến tin cậy, giảm áp lực phải tìm đến các chương trình ngoài công lập hoặc luyện thi quá sớm.
Dự thảo Luật Thủ đô cũng đề xuất trao quyền cho Hội đồng Nhân dân Thành phố quy định mô hình quản lý, cơ chế tài chính của các trường chuyên từ trung học cơ sở trở lên, cùng các cơ sở giáo dục chất lượng cao và liên kết giáo dục. UBND Thành phố được giao thẩm quyền ban hành chương trình giáo dục phù hợp với mục tiêu phát triển của Thủ đô, tiệm cận trình độ khu vực và quốc tế, nhưng vẫn bảo đảm chương trình khung quốc gia.
Điều này cho thấy Hà Nội đang hướng tới một hệ thống giáo dục không chỉ “đúng quy định” mà còn “đủ tầm phát triển”, tạo nền tảng nhân lực chất lượng cao cho tương lai.
Ở góc rộng hơn, đề xuất này cũng phù hợp với vai trò đặc biệt của Thủ đô: nơi hội tụ nguồn lực, nơi cần đi đầu trong đào tạo nhân tài, nhất là trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, ngoại ngữ, đổi mới sáng tạo. Khi học sinh được đầu tư đúng cách từ sớm, Thành phố sẽ có thêm lực lượng kế cận vững vàng, phục vụ cho mục tiêu phát triển dài hạn.
Tất nhiên, mọi cơ chế mới đều cần thiết kế thận trọng để bảo đảm công bằng, minh bạch và tránh tạo áp lực không cần thiết. Nhưng về tổng thể, việc Hà Nội đề xuất trường chuyên từ bậc trung học cơ sở là một bước đi mang tính mở đường: mở thêm cơ hội cho học sinh, thêm lựa chọn cho phụ huynh và thêm động lực để giáo dục Thủ đô phát triển xứng tầm.
Trong nhịp chuyển động mạnh mẽ của một Hà Nội hiện đại, việc đầu tư cho giáo dục vẫn luôn là khoản đầu tư bền vững nhất, bởi đó chính là đầu tư cho tương lai của mỗi gia đình và của cả Thành phố.