Tuy nhiên, để chủ trương này đi vào thực tế, cần có lộ trình cụ thể, giải pháp đồng bộ cũng như sự đồng thuận của người dân. Để làm rõ hơn những vấn đề này, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với chuyên gia giao thông Khương Kim Tạo.
Phóng viên: Thưa ông, hiện khu vực Vành đai 1 đang chịu áp lực như thế nào về giao thông cũng như các vấn đề ô nhiễm?
Ông Khương Kim Tạo: Khu vực từ Vành đai 1 trở vào lõi Thủ đô là nơi tập trung các trung tâm chính trị, văn hóa, kinh tế và du lịch của thành phố. Do đó, nhu cầu đi lại của người dân cũng như các cơ quan tại đây vô cùng lớn, tạo ra áp lực giao thông cực kỳ nặng nề. Về môi trường sinh thái, Hà Nội hiện đang nằm trong danh sách những thành phố có chỉ số ô nhiễm không khí cao trên thế giới, thậm chí có những thời điểm đứng đầu. Chính vì vậy, nhu cầu giảm thiểu các chất gây ô nhiễm trong không khí là vô cùng quan trọng và cấp thiết, đòi hỏi chúng ta phải có những giải pháp quyết liệt để giải quyết càng nhanh càng tốt.
Phóng viên: Trong lộ trình xây dựng vùng phát thải thấp, giao thông công cộng được xem là yếu tố cốt lõi, vậy theo ông, hệ thống xe buýt và metro hiện nay có thể thay thế lượng xe máy ô tô sắp cấm trong thời gian tới?
Ông Khương Kim Tạo: Về mặt phát triển giao thông công cộng, bên cạnh hệ thống đường sắt trên cao đang được tiếp tục đầu tư dù tốc độ xây dựng còn hạn chế, giải pháp có thể triển khai nhanh nhất và rộng khắp nhất chính là hệ thống xe buýt. Xe buýt xanh nên được coi là ưu tiên số một, chúng ta cần mở rộng thêm nhiều tuyến mới để tạo thành một mạng lưới phủ kín toàn bộ các khu vực của Hà Nội. Việc chuyển đổi và hạn chế các phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch là vô cùng cần thiết. Đối với những người dân chưa có điều kiện thay thế xe máy xăng sang xe điện, hệ thống xe buýt điện chính là lựa chọn tối ưu. Vì vậy, chúng ta cần ưu tiên phát triển thêm nhiều tuyến xe buýt điện, thậm chí đề xuất mở mới các lộ trình để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân. Ngoài ra, đối với các loại hình khác như taxi hay xe công nghệ, cũng cần có những giải pháp hỗ trợ, thúc đẩy để các tài xế sớm chuyển đổi từ phương tiện chạy xăng sang phương tiện chạy điện.
Phóng viên: Vành đai 1 cũng là một khu vực hoạt động kinh tế cao. Vậy theo ông, làm sao để chính sách hạn chế phương tiện không làm ảnh hưởng đến giao thương, vận chuyển hàng hóa?
Ông Khương Kim Tạo: Trong sản xuất và kinh doanh, phương tiện là công cụ thiết yếu. Nếu phương tiện gặp trục trặc hoặc chi phí vận hành quá lớn, người kinh doanh dịch vụ sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Vì vậy, tôi cho rằng điều đầu tiên chúng ta cần đặc biệt quan tâm là độ tin cậy của phương tiện cũng như tính ổn định của hệ thống cấp điện bởi với xe điện, việc phụ thuộc vào hạ tầng sạc là rất lớn. Do đó, chúng ta phải giải quyết đồng bộ cả vấn đề an toàn phòng chống cháy nổ lẫn việc đảm bảo an ninh năng lượng, cấp điện ổn định cho nhân dân.
Phóng viên: Theo ông, Hà Nội cần chuẩn bị những gì để khuyến khích, phát triển nhiên liệu xanh?
Ông Khương Kim Tạo: Chúng ta nên tập trung bàn thảo về công tác tuyên truyền, giáo dục và các chính sách hỗ trợ. Phạm vi áp dụng không nên chỉ hạn chế ở cư dân sống trong Vành đai 1 mà cần mở rộng ra các đối tượng bên ngoài; tuy nhiên, do số lượng người dân ở khu vực ngoại vi rất lớn nên mức độ hỗ trợ có thể điều chỉnh thấp hơn một chút để đảm bảo tính khả thi. Bên cạnh việc phát triển các loại hình giao thông công cộng theo hướng "giao thông xanh", tôi đặc biệt lưu ý đến vấn đề hạ tầng và an toàn điện. Nếu không cung cấp đủ lượng điện năng an toàn, chương trình sẽ rất khó thực thi. An toàn điện phải được đảm bảo đồng bộ từ trạm sạc, trạm biến áp cho đến hệ thống đường dây tải điện và nguồn cung. Song song đó, an toàn phương tiện cũng cần được quan tâm sát sao để tránh những sự cố như cháy nổ ắc quy khi đang lưu thông. Cuối cùng, giải pháp cốt lõi vẫn là đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục công dân. Với tinh thần thượng tôn pháp luật và truyền thống chấp hành tốt các chủ trương, chính sách của người dân Việt Nam, tôi tin rằng chương trình sẽ nhận được sự đồng thuận cao.