Phóng viên: Thưa Trung tá Đào Việt Long, thành phố Hà Nội đang ứng dụng hệ thống camera AI và Trung tâm điều khiển giao thông thông minh như thế nào trong giám sát và xử lý ùn tắc?
Trung tá Đào Việt Long: Hiện nay, Công an thành phố đã đưa vào vận hành hệ thống 1.837 camera tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), kết nối trực tiếp về Trung tâm điều khiển giao thông thông minh. Hệ thống này sở hữu khả năng tự động đo đếm, phân tích lưu lượng tại 195 nút giao trọng điểm thuộc 22 tuyến đường huyết mạch của Thủ đô. Dựa trên dữ liệu phân tích theo thời gian thực, chúng tôi đã triển khai giải pháp 'Làn sóng xanh' liên tuyến. Công nghệ này cho phép điều chỉnh chu kỳ đèn giao thông một cách thích ứng và linh hoạt, giúp tối ưu hóa luồng phương tiện, tăng tốc độ di chuyển trung bình và giảm thiểu đáng kể tình trạng ùn tắc cục bộ.
Bên cạnh đó, mạng lưới điều khiển tín hiệu tự động còn cho phép chúng tôi tùy chỉnh linh hoạt theo kịch bản giao thông thực tế hoặc ưu tiên dẫn đoàn trên các trục lộ chính. Đây là bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa hạ tầng số, không chỉ giúp người dân rút ngắn thời gian đi lại mà còn khẳng định năng lực quản trị giao thông thông minh, chủ động và hiệu quả của thành phố trong giai đoạn mới.
Phóng viên: Cụ thể, công nghệ AI hiện có thể hỗ trợ những tác vụ cụ thể nào: phát hiện vi phạm, đo mật độ phương tiện, điều chỉnh đèn tín hiệu hay dự báo ùn tắc?
Trung tá Đào Việt Long: Hiện nay, công nghệ AI là trợ thủ đắc lực giúp lực lượng Cảnh sát giao thông Thủ đô thực hiện nhiệm vụ hiệu quả và chính xác hơn. Cụ thể, hệ thống camera AI không chỉ tự động phát hiện các hành vi vi phạm giao thông mà còn có khả năng nhận diện, đọc biển số chính xác để phục vụ công tác xử lý. Đặc biệt, đối với các vụ việc nóng cần xác minh nhanh, hệ thống cung cấp dữ liệu hình ảnh chi tiết, hỗ trợ hiệu quả cho Công an thành phố và các lực lượng nghiệp vụ trong công tác điều tra.
Một ưu điểm vượt trội khác là tại các nút giao, hệ thống tự động đo đếm lưu lượng phương tiện để chủ động điều khiển chu kỳ đèn. Chẳng hạn, khi dòng phương tiện ở một hướng tăng đột biến, AI sẽ tự động điều chỉnh kéo dài đèn xanh, ví dụ từ 15 giây lên 30 giây, giúp lưu thoát nhanh chóng lượng xe đang ùn ứ.
Đồng thời, dựa trên cơ sở dữ liệu đã thu thập, hệ thống còn có khả năng dự báo nguy cơ ùn tắc và đưa ra các cảnh báo sớm. Từ Trung tâm chỉ huy, chúng tôi thường xuyên tương tác, điều phối trực tiếp với các đội địa bàn và cán bộ chiến sĩ tại hiện trường để có những điều chỉnh giao thông phù hợp nhất, đặc biệt là trong các khung giờ cao điểm.
Riêng trong các kỳ nghỉ lễ, Tết – thời điểm lưu lượng người và phương tiện tham gia giao thông tăng đột biến khi người dân rời Thủ đô hoặc trở về sau kỳ nghỉ – hệ thống AI đã phát huy tối đa vai trò 'nhạc trưởng', hỗ trợ đắc lực cho lực lượng Cảnh sát giao thông và Công an thành phố trong việc điều tiết, đảm bảo giao thông luôn an toàn và thông suốt.
Phóng viên: Trong quá trình triển khai đồng thời lực lượng trực tiếp và công nghệ, đơn vị gặp những khó khăn gì về hạ tầng kỹ thuật, nhân lực hay kinh phí?
Trung tá Đào Việt Long: Trong quá trình triển khai đồng bộ giữa lực lượng thực địa và hạ tầng công nghệ, chúng tôi đang đối mặt với hai nhóm thách thức cốt lõi cần được nhận diện và giải quyết triệt để:
Thứ nhất là rào cản về hạ tầng kỹ thuật và tiêu chuẩn hóa. Hiện nay, hạ tầng tại một số tuyến đường cũ vẫn còn thiếu đồng bộ, chưa có sẵn hệ thống cáp quang và nguồn điện ổn định. Đặc biệt, các thiết bị được đầu tư qua nhiều giai đoạn khác nhau dẫn đến sự thiếu nhất quán trong tiêu chuẩn kỹ thuật, gây khó khăn lớn cho việc tích hợp và liên thông dữ liệu. Bên cạnh đó, năng lực lưu trữ của hệ thống máy chủ tại Trung tâm điều hành chưa được trang bị dung lượng đủ lớn, tiềm ẩn nguy cơ quá tải khi mở rộng quy mô. Ngoài ra, các yếu tố ngoại cảnh như mưa lớn, bụi mịn và rung chấn đô thị cũng là những tác nhân trực tiếp làm giảm chất lượng hình ảnh cũng như tuổi thọ của thiết bị.
Thứ hai là áp lực về nguồn nhân lực chuyên trách. Chúng tôi đang thiếu hụt đội ngũ cán bộ có chuyên môn sâu về công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu giao thông chuyên sâu. Lực lượng trực ban hiện phải chịu áp lực công việc kép: vừa xử lý tình huống thực địa, vừa khai thác hệ thống phần mềm phức tạp. Trong khi đó, công tác đào tạo và chuyển giao công nghệ đòi hỏi lộ trình thời gian dài để đội ngũ cán bộ có thể làm quen và vận hành thành thục các quy trình số hóa.
Tuy nhiên, với tinh thần chủ động nhận diện các 'điểm nghẽn', Công an thành phố và Phòng Cảnh sát giao thông đã xây dựng các phương án khắc phục cụ thể. Chúng tôi quyết tâm tối ưu hóa mọi nguồn lực, từng bước tháo gỡ khó khăn để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hiện đại hóa hạ tầng giao thông Thủ đô mà Bộ Công an và thành phố đã tin tưởng giao phó.
Phóng viên: Trong thời gian tới, Công an thành phố sẽ có thêm những giải pháp nào để xử lý tận gốc tình trạng ùn tắc, thay vì chỉ “chữa cháy” từng điểm? Đặc biệt với kế hoạch mở rộng Trung tâm điều hành giao thông thông minh hoặc tích hợp thêm công nghệ mới như Big Data, AI dự báo lưu lượng…sẽ được triển khai ra sao?
Trung tá Đào Việt Long: Trong giai đoạn tới, Công an thành phố xác định rõ mục tiêu chuyển dịch từ quản trị tình huống sang quản trị căn cơ và dài hạn. Tầm nhìn của chúng tôi là xây dựng một hệ sinh thái giao thông hiện đại, giảm dần sự phụ thuộc vào việc huy động lực lượng trực tiếp tại hiện trường thông qua bốn trụ cột chiến lược:
Thứ nhất là chuyển đổi trạng thái quản lý dựa trên dữ liệu. Chúng tôi thay thế tư duy 'phản ứng tình huống' bằng việc 'quản lý điểm nghẽn bằng dữ liệu'. Mọi quyết định điều hành sẽ dựa trên việc phân tích dữ liệu lớn để dự báo lưu lượng, từ đó tổ chức giao thông một cách khoa học, logic và chủ động hơn.
Thứ hai là tối ưu hóa công nghệ điều hành thông minh. Khai thác tối đa hiệu quả của Trung tâm điều khiển và hệ thống Camera AI để tự động hóa việc nhận diện vi phạm và điều chỉnh chu kỳ đèn linh hoạt theo thời gian thực. Việc mở rộng xử phạt trên môi trường điện tử sẽ đảm bảo tính minh bạch tuyệt đối, tăng sức răn đe và thượng tôn pháp luật.
Thứ ba là hiện đại hóa phương thức tuần tra, kiểm soát. Lực lượng Cảnh sát giao thông sẽ chuyển trạng thái từ 'đứng chốt' truyền thống sang 'điều hành thông minh trên hệ thống'. Đây là bước ngoặt quan trọng nhằm tối ưu hóa nguồn lực nhân sự, tập trung vào công tác giám sát và điều phối từ trung tâm chỉ huy.
Thứ tư là mục tiêu chiến lược và bền vững. Việc xóa bỏ 40 điểm ùn tắc hiện tại chỉ là bước đi trước mắt. Mục tiêu cốt lõi và lâu dài là thiết lập một hệ thống quản lý giao thông chủ động, có khả năng dự báo sớm để ngăn ngừa ùn tắc từ xa, thay vì chỉ tập trung vào các biện pháp 'chữa cháy' bằng sức người như trước đây.
Phóng viên: Xin cảm ơn Trung tá Đào Việt Long!