Tốt nghiệp xuất sắc trường Đại học Sư phạm Hà Nội, từng đạt giải Nhất cuộc thi thiết kế video “Tinh hoa Việt Nam” do Trung ương Đoàn tổ chức, là Á quân cuộc thi tìm kiếm tài năng The Next MC năm 2022 cùng rất nhiều thành tích nổi bật khác… Bùi Mai Anh, cô gái đến từ trường Tiểu học Lương Trung, Thanh Hóa còn là người sáng tạo ra nền tảng Ainh class (Lớp học trực tuyến về AI và Canva dành cho giáo viên).
Lớp học ngay lập tức thu được những hiệu quả vô cùng thiết thực trong công tác giảng dạy, đặc biệt với những thế hệ giáo viên vùng còn nhiều khó khăn.
PV Đài Hà Nội đã có cuộc trao đổi với cô giáo Bùi Mai Anh về ý tưởng mở lớp học này và hành trình hiện thực hóa ý tưởng đó.
Phóng viên: Là một giáo viên trẻ với chỉ hơn 2 năm kinh nghiệm, điều gì đã thôi thúc cô khởi xướng mô hình “Ứng dụng AI trong giảng dạy”?
Cô giáo Bùi Mai Anh: Thật ra ý tưởng xây dựng Ainh class bắt đầu từ những trăn trở rất đời thường khi tôi làm nghề. Tôi thấy nhiều thầy cô, đặc biệt ở khu vực miền núi rất muốn đổi mới bài dạy, rất muốn tiếp cận công nghệ nhưng lại e dè vì sợ phức tạp, sợ không theo kịp, hoặc đơn giản là không có người hướng dẫn từng bước. Vì vậy tôi xây dựng Ainh Class như một không gian để học tập nhẹ nhàng, nơi giáo viên không bị áp lực phải giỏi công nghệ mà chỉ cần sẵn sàng thử. Ở đó, chúng tôi sẽ cùng nhau học tập, chia sẻ và quan trọng nhất là có người đồng hành, để mỗi thầy cô cảm thấy yên tâm khi đổi mới bài dạy của mình.
Động lực lớn nhất đến với tôi không phải một ý tưởng quá to tát mà đến từ chính những băn khoăn rất đời thường của một giáo viên đứng lớp mỗi ngày. Có những giai đoạn tôi cảm thấy mình luôn cố gắng rất nhiều, soạn bài kỹ, tìm tài liệu, suy nghĩ cách dạy sao cho học sinh hứng thú hơn, nhưng đi cùng với đó lại là áp lực về thời gian, về hồ sơ, về yêu cầu đổi mới ngày càng cao. Nhiều lúc tôi tự hỏi “liệu có cách nào để mình dạy tốt hơn mà không bị kiệt sức hay không?” Và khi đó tôi đã tiếp cận Canva và AI.
Ban đầu cũng chỉ là tò mò, nhưng càng dùng tôi càng thấy rõ giá trị của nó trong dạy học: giúp tiết kiệm thời gian, giúp bài giảng trực quan hơn và quan trọng là giúp giáo viên có thêm không gian, thời gian để sáng tạo. Nhưng song song với đó, tôi cũng nhìn thấy một thực tế, rất nhiều thầy cô xung quanh tôi muốn học công nghệ nhưng không biết bắt đầu từ đâu, sợ làm sai, sợ không theo kịp, hoặc đôi khi nghĩ nó quá cao siêu. Và tôi đã tự hỏi tại sao những công cụ này lại chỉ dành cho một số người, trong khi giáo viên, những người cần nhất thì lại ngại tiếp cận. Và tôi nghĩ nếu mình học được theo cách đơn giản thì mình cũng có thể chia sẻ theo cách đơn giản. Ainh class đã ra đời từ suy nghĩ đó.
Phóng viên: Một lớp học trực tuyến nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ dành cho giáo viên quả thực là ý tưởng rất thú vị. Vậy lớp học ấy có điểm gì đặc biệt để phù hợp với những giáo viên nhiều năm đã quen với cách thức giảng dạy truyền thống? Và nếu đặt trong bối cảnh “Bình dân học vụ số” thì mô hình của bạn có vai trò gì?
Cô giáo Bùi Mai Anh: Tôi nghĩ điểm đặc biệt nhất ở Ainh Class không nằm ở công cụ mà nằm ở cách tiếp cận. Ngay từ đầu tôi đã xác định lớp học này không dành cho người giỏi công nghệ, mà dành cho những thầy cô còn đang loay hoay với công nghệ. Nếu như mọi người đã giỏi công nghệ rồi thì cũng không cần tìm đến tôi. Vì vậy mọi thứ sẽ đều được thiết kế theo hướng chậm, rõ và có người đi cùng. Trong mỗi buổi học, tôi không giảng lý thuyết dài dòng, tôi làm mẫu trực tiếp. Vừa làm vừa nói rõ từng bước, từng thao tác nhỏ, sau đó các học viên sẽ được thực hành ngay trên lớp và tôi sẽ ở đó để hỗ trợ từng người một. Ai chậm thì làm chậm, ai chưa hiểu thì hỏi lại, hoàn toàn không có áp lực.
Tôi thường hay nói với mọi người là “sẽ không ai bị bỏ lại phía sau”. Tôi cũng tránh dùng những thuật ngữ quá phức tạp, với tôi thì AI không phải thứ gì đó quá xa lạ. Nó chỉ đơn giản là một trợ lý thông minh, giúp giáo viên tiết kiệm thời gian và làm bài dạy tốt hơn. Điều mà tôi mong muốn là khi kết thúc mỗi buổi học, thầy cô không chỉ có sản phẩm mang về, mà còn có một cảm giác rất quan trọng, đó là sự tự tin: tự tin rằng mình có thể tiếp tục thử, tiếp tục học và tiếp tục áp dụng công nghệ vào lớp học của mình.
Tôi không dám nói mô hình của mình là lớn hay mang tầm vĩ mô, nhưng tôi tin là có một vai trò rất thực tế trong tinh thần của “bình dân học vụ số”. Theo tôi thì chuyển đổi số trong giáo dục chỉ thực sự có ý nghĩa khi giáo viên ở những trường học nhỏ hay vùng khó khăn cũng có thể sử dụng công nghệ một cách chủ động. Nếu công nghệ chỉ dừng lại ở các hội thảo, khẩu hiệu hay báo cáo thì rất khó đi vào đời sống dạy học hàng ngày. Và lớp học của tôi thì lựa chọn bắt đầu từ những điều rất nhỏ.
Phóng viên: Cô có thể chia sẻ về sự thay đổi của học viên trước và sau khi tham gia lớp học? Và theo góc nhìn của một cô giáo đang công tác ở một tỉnh miền núi thì trong khoảng 5 năm tới, cơ hội cho những người thầy cô nơi vùng sâu vùng xa, vùng còn khó khăn được tiếp cận với công nghệ số có thể đạt được như mục tiêu đề ra không?
Cô giáo Bùi Mai Anh: Trước khi tham gia lớp học thì nhiều thầy cô đến với tôi đều khá e dè. Có người lo thiết bị cũ, rồi ở miền núi mạng yếu hơn, hoặc đã từng thử tự học nhưng không theo kịp nên bỏ dở. Khóa học của tôi thì kéo dài rất ngắn, 3-5 ngày, nhưng điều khiến tôi vui nhất là chỉ sau vài buổi, thầy cô đã có sự thay đổi rõ rệt. Mọi người đã có thể tạo ra những sản phẩm mà chính mọi người còn bất ngờ. Một nhân vật hoạt hình cho bài giảng, một video minh họa đơn giản, hay một trò chơi học tập nhỏ cho học sinh… Và tôi nhìn thấy niềm vui trong ánh mắt họ khi họ khoe về sản phẩm mình làm được. Và với tôi đó là khoảnh khắc vô cùng quý giá.
Giá trị lớn nhất không nằm ở sản phẩm đẹp hay không, mà ở cảm giác tự tin và chủ động. Từ chỗ sợ công nghệ, nhiều thầy cô bắt đầu tự mày mò thêm, tự thử nghiệm và mang đến những điều mới mẻ vào lớp học của mình. Tôi tin rằng trong 5 năm tới, nếu giáo viên miền núi được trang bị tốt về kỹ năng số, cơ hội dành cho cả thầy và trò sẽ mở ra rất nhiều. Khi giáo viên làm chủ công nghệ, họ sẽ không bị giới hạn bởi thiếu tài liệu hay điều kiện địa lý. Một bài giảng có thể trở nên sinh động và gần gũi hơn với học sinh dù ở bất cứ đâu.
Phóng viên: Nếu phải gói gọn gia trị cốt lỗi của Ainh Class trong một thông điệp gửi tới các giáo viên, cô Mai Anh sẽ nói gì? Và trên hành trình xây dựng lớp học trực tuyến về công nghệ đặc biệt dành cho mọi đối tượng giáo viên muốn tiếp cận, điều gì khiến cô trăn trở nhưng cũng là động lực để cô tiếp tục?
Cô giáo Bùi Mai Anh: Nếu chỉ được nói một điều thôi thì tôi sẽ nói rằng: Giáo viên nào cũng có thể ứng dụng công nghệ nếu được tiếp cận đúng cách và đúng nhịp của mình. Tôi gặp rất nhiều thầy cô nghĩ rằng công nghệ là thứ chỉ dành cho người trẻ, dành cho những ai thật giỏi máy tính, nhưng qua quá trình đồng hành cùng các giáo viên, tôi nhận ra vấn đề không nằm ở khả năng mà ở cách chúng ta bắt đầu. Khi mọi thứ được hướng dẫn từng bước, chậm rãi, gắn với chính bài dạy hàng ngày thì giáo viên nào cũng có thể làm được. Trăn trở lớn nhất của tôi là làm sao để lớp học này thực sự mang lại giá trị lâu dài cho giáo viên chứ không phải một khóa học ngắn hạn rồi thôi. Có những lúc tôi cũng tự hỏi mình là liệu những gì mình đang làm có đủ bền hay không? Có chạm được đến thầy cô khi còn rất ngại công nghệ hay không? Bởi thực tế dạy công nghệ không chỉ là giúp giáo viên học thêm kỹ năng, mà còn giúp họ vượt qua rào cản về tâm lý. Nhưng chính những phản hồi từ học viên lại trở thành động lực khiến tôi tiếp tục. Tôi tin rằng con đường này không dễ nhưng nó xứng đáng, tôi học được cách kiên nhẫn hơn, lắng nghe hơn và luôn nhắc mình rằng: giá trị giáo dục không nằm ở tốc độ mà nằm ở sự đồng hành bền bỉ.
Phóng viên: Trong tương lai Mai Anh mong muốn ý tưởng sáng tạo này của mình sẽ phát triển theo hướng nào? Bởi vì việc biến một ý tưởng trở thành hiện thực đã khó, mà duy trì thúc đẩy nó ngày càng hiệu quả chắc chắn sẽ còn khó hơn nữa.
Cô giáo Bùi Mai Anh: Điều mà tôi mong muốn nhất là Ainh Class vẫn giữ được tinh thần ban đầu mà tôi đặt ra: đơn giản, thực tế và gần gũi với giáo viên. Tôi không đặt mục tiêu mở rộng thật nhanh hay chạy theo số lượng, điều tôi quan tâm hơn là chất lượng và chiều sâu. Mỗi nội dung trong lớp học cần thực sự hữu ích, phù hợp với chương trình học và sát với điều kiện thực tế của giáo viên ở từng vùng khác nhau, đặc biệt ở khu vực miền núi. Tôi cũng mong lớp học không chỉ là một nơi học công nghệ mà dần trở thành một cộng đồng nhỏ, nơi giáo viên có thể chia sẻ với nhau những khó khăn trong nghề, những kinh nghiệm dạy học và cả những niềm vui rất đời thường của những người làm giáo dục. Và tôi tin rằng chỉ cần đi chậm, đi chắc và giữ được giá trị cốt lõi thì Ainh class sẽ có một con đường phát triển bền vững và ý nghĩa.