Dự thảo luật được kỳ vọng không chỉ tháo gỡ những điểm nghẽn trong quản lý và phát triển đô thị mà còn tạo nền tảng pháp lý để Hà Nội thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới, tiên phong trong quản trị đô thị hiện đại, chuyển đổi số, phát triển khoa học - công nghệ và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây cũng chính là chủ đề của Tọa đàm "Luật Thủ đô (sửa đổi): Động lực thể chế cho Hà Nội bứt phá" do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức vào chiều 27/3.
Trong Dự thảo Luật Thủ đô có rất nhiều mục tiêu, trước hết là hoàn thiện những thiết chế, thể chế đặc thù, vượt trội cho Thủ đô để bảo đảm có một cơ chế ổn định lâu dài và để đáp ứng được mục tiêu là ổn định phục vụ cho mục tiêu 100 năm cùng với phù hợp vị trí hạt nhân là đô thị đặc biệt, trung tâm chính trị hành chính của cả nước. Mục tiêu thứ hai là xác lập vai trò thiết kế chính sách cho Hà Nội, đổi mới tư duy từ việc Thủ đô không chỉ thực thi chính sách mà là chuyển giao quyền chủ động cho việc thiết kế chính sách ở tầm cao để giúp Hà Nội có đủ các cơ chế chính sách, cơ sở pháp lý và công cụ pháp lý để dẫn dắt, lan tỏa sự phát triển cho vùng Thủ đô cũng như cả nước. Thứ ba, thực hiện chủ trương phân quyền triệt để, toàn diện, gắn với trách nhiệm tài chính của Hà Nội theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm và địa phương chịu trách nhiệm". Đó là ba mục tiêu lớn. Theo ông Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp: Sự cần thiết của việc xây dựng Luật Thủ đô lần này là sự hội tụ của ba yếu tố cả về mặt chính trị, pháp lý cũng như thực tiễn.
Theo dự thảo luật, có 192 thẩm quyền từ Trung ương được phân cấp cho chính quyền Hà Nội, trong đó 141 thẩm quyền chưa có quy định hiện hành (tức là phân quyền thêm), nhiều thẩm quyền được giao cho HĐND và UBND thành phố Hà Nội. Theo bà Nguyễn Phương Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội: Việc phân quyền mạnh mẽ như vậy sẽ giúp Hà Nội chủ động hơn trong quản lý và phát triển đô thị.
Tại tọa đàm, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh: Luật Thủ đô lần này đã trao cho Hà Nội 5 công cụ quan trọng: Tài chính, thể chế, PPP (hợp tác công tư), nguồn lực và đặc biệt là dữ liệu để quyết định. Luật Thủ đô có những điểm rất đáng mừng khi trao cho Thủ đô từ thiết kế chính quyền số, công nghệ số; thiết kế mô hình đổi mới sáng tạo, đến trao quyền cho Hà Nội chia sẻ dữ liệu cũng như vấn đề về quản trị, phát triển công nghệ… Hà Nội có cơ hội rất lớn trong việc bứt phá tăng trưởng hai con số. Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng cũng cho biết, Hà Nội đã sẵn sàng để cụ thể hoá Luật Thủ đô ngay sau khi chính thức được ban hành.
Việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quá trình phát triển của Hà Nội. Dự thảo luật đã thể hiện rõ tinh thần trao quyền cho "Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm", tạo điều kiện để Hà Nội chủ động hơn trong quản lý, điều hành và phát triển. Cùng với đó, nhiều cơ chế, chính sách đặc thù về quản trị đô thị hiện đại, thu hút nhân tài, phát triển khoa học – công nghệ, chuyển đổi số và đầu tư phát triển sẽ tạo động lực mới cho Thủ đô bứt phá trong giai đoạn tới. Luật Thủ đô (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng thể chế quan trọng, giúp Hà Nội phát huy vai trò đầu tàu, cực tăng trưởng của cả nước; đồng thời xây dựng Thủ đô trở thành đô thị hiện đại, văn minh, thông minh và đáng sống.