Vì vậy, cuộc bầu cử lần này không chỉ là lựa chọn đại biểu mà còn là bước kiện toàn bộ máy để đất nước phát triển nhanh hơn. Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng - Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội về những điểm mới quan trọng của cuộc bầu cử.
Phóng viên: Xin cảm ơn Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng – Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội đã nhận lời phỏng vấn với Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội. Thưa Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 có nhiều điểm mới. Một điểm mới rất quan trọng của nhiệm kỳ này đó là lần đầu tiên triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên phạm vi cả nước, gắn với yêu cầu tiếp tục đổi mới tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả quản trị. Một điểm đáng chú ý là cuộc bầu cử năm nay được tổ chức sớm hơn khoảng hai tháng so với thông lệ. Đây được xem là bước chủ động trong công tác tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Theo Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng, việc tổ chức bầu cử sớm như vậy có ý nghĩa như thế nào trong việc sớm kiện toàn bộ máy Nhà nước sau Đại hội XIV của Đảng?
Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng: Trong hệ thống chính trị của chúng ta, Đại hội Đảng là nơi hoạch định những đường lối, chủ trương và chính sách lớn của đất nước. Khi Nghị quyết đã được thông qua, việc triển khai sớm ngày nào sẽ mang lại lợi ích lớn ngày đó. Do vậy, việc hoàn thiện tổ chức bộ máy sớm là yêu cầu cấp thiết để rút ngắn "độ trễ" trong quá trình chuyển tiếp giữa hai nhiệm kỳ chính quyền. Thực tế cho thấy, khi một nhân sự không còn nằm trong bộ máy lãnh đạo của Đảng, "tính chính danh" của họ sẽ giảm sút, dẫn đến việc thiếu động lực và sức mạnh để thúc đẩy những quyết sách lớn. Nếu để tình trạng này kéo dài, chúng ta sẽ lãng phí "thời điểm vàng" để đưa Nghị quyết vào cuộc sống. Sự chậm trễ trong việc nối nhịp bộ máy sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến tốc độ phát triển và hiệu quả triển khai các đường lối mà Đảng đã đề ra.
Phóng viên: Trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, việc tổ chức các cuộc bầu cử dân chủ, minh bạch và đúng pháp luật không chỉ là một thủ tục chính trị, mà còn là cơ chế quan trọng để nhân dân thực hiện quyền lực của mình thông qua những người đại diện được lựa chọn. Theo Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng, sự tham gia của người dân vào các cuộc bầu cử có vai trò như thế nào trong việc xây dựng và hoàn thiện bộ máy Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Việt Nam?
Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng: Trong mô hình Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, "Pháp quyền" và "Dân chủ" là hai nửa không thể tách rời. Nếu pháp quyền là thượng tôn pháp luật, thì "của dân, do dân, vì dân" chính là cốt lõi của dân chủ. Tại đây, bầu cử là cơ chế quan trọng nhất để thực hành dân chủ: người dân sử dụng quyền bỏ phiếu của mình để lựa chọn và ủy quyền cho những người xứng đáng nhất.
Việc ủy quyền này không đơn thuần là một thủ tục hành chính, mà là sự phó thác sứ mệnh chính trị, gửi gắm tương lai của chính mình và thế hệ mai sau cho người đại diện. Chúng ta thực hiện quyền dân chủ để chọn ra những người có trách nhiệm với đất nước và với từng cử tri. Đây chính là bản chất của dân chủ đại diện. Bên cạnh dân chủ trực tiếp (thực hiện chủ yếu ở cấp cơ sở), thì bầu cử chính là cơ chế vận hành tối ưu nhất để hiện thực hóa quyền lực của nhân dân trong quản trị quốc gia.
Phóng viên: Với những điểm mới của cuộc bầu cử lần này cũng như những kỳ vọng đặt ra đối với bộ máy Nhà nước trong nhiệm kỳ mới, cử tri cả nước đang rất quan tâm và theo dõi. Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng muốn gửi gắm thông điệp gì tới cử tri khi tham gia ngày hội bầu cử 15/3 sắp tới, để mỗi lá phiếu thực sự góp phần xây dựng một bộ máy Nhà nước hiệu lực, hiệu quả và vì nhân dân phục vụ?
Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng: Ngày bầu cử không chỉ là dịp để mỗi người thực hiện quyền công dân, mà quan trọng hơn, đó là lúc chúng ta thực thi trách nhiệm với dân tộc. Hãy tự đặt câu hỏi: "Ai là người xứng đáng đại diện cho mình? Ai là người thực sự có tâm và có tầm để đưa đất nước đi lên?". Lựa chọn một đại biểu không phải là hành động tùy hứng, mà là sự gửi gắm niềm tin và phó thác sứ mệnh cho chính tương lai của chúng ta và thế hệ mai sau.
Việc lựa chọn đúng người sẽ tạo ra tính chính danh cao nhất cho bộ máy Nhà nước. Đây chính là nguồn sức mạnh và động lực cốt lõi để thúc đẩy những quyết sách lớn, vượt qua mọi khó khăn thử thách trước mắt. Chỉ khi có được sự ủng hộ mạnh mẽ và chính danh từ nhân dân, hệ thống thể chế mới đủ quyết tâm để thực hiện những nghị trình lớn lao, giúp đất nước thực sự cất cánh trong giai đoạn tới.
Phóng viên: Vâng xin cảm ơn Tiến sĩ Nguyễn Sỹ Dũng – Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội với những chia sẻ vừa rồi.