Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trò chuyện với TSKH Nghiêm Vũ Khải, là đại biểu Quốc hội khoá XI, XII và XIV, nguyên Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội. TS Nghiêm Vũ Khải sẽ chia sẻ góc nhìn về những hiệu quả từ công tác tuyên truyền đối với kết quả của cuộc bầu cử.
Phóng viên: Thời điểm này, nhiều địa phương đã tổ chức phát phiếu cử tri, niêm yết tiểu sử và chương trình hành động của các ứng cử viên, cũng như đẩy mạnh truyền thông qua các ứng dụng số để giúp các cử tri tìm hiểu kỹ trước khi đi bỏ phiếu. Trước hết xin được hỏi ông, ông đánh giá thế nào về việc này, theo ông việc cung cấp đầy đủ thông tin về các ứng cử viên có ý nghĩa như thế nào đối với chất lượng của mỗi lá phiếu?
TS Nghiêm Vũ Khải: Dữ liệu chính là nền tảng cốt lõi của mọi sự lựa chọn. Nếu muốn chọn nghề cho con, chúng ta cần dữ liệu; huống hồ là việc trọng đại như bầu ra những người đại diện cho nhân dân tại Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. Vì vậy, công tác tuyên truyền và cung cấp thông tin đầy đủ, minh bạch là yếu tố quyết định để cử tri có thể "soi xét" và lựa chọn đúng người.
Cử tri sẽ căn cứ vào hai trụ cột: Một là các tiêu chuẩn pháp lý nghiêm ngặt và hai là hồ sơ năng lực thực tế của ứng cử viên. Một đại biểu xứng đáng phải hội tụ đủ các yếu tố: Tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, nhân dân và Hiến pháp; có đạo đức liêm chính, không chỉ nói không với tham nhũng mà còn phải kiên quyết đấu tranh chống lại nó. Đồng thời, đại biểu phải có trình độ, năng lực và sức khỏe để thực thi hiệu quả các chức năng lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.
Đặc biệt, người đại biểu phải có "cái đầu" lý luận sắc sảo để chuyển hóa hơi thở cuộc sống của nhân dân thành những kiến nghị thấu tình đạt lý, giúp chính quyền hiểu dân và phục vụ dân tốt hơn. Việc tuyên truyền sâu rộng các tiêu chuẩn này chính là chìa khóa để cử tri thực hiện quyền làm chủ một cách sáng suốt nhất.
Phóng viên: Vậy theo ông, vì sao mỗi cử tri cần chủ động tìm hiểu tiểu sử và chương trình hành động của các ứng cử viên trước khi tham gia bỏ phiếu?
TS Nghiêm Vũ Khải: Để đảm bảo cử tri lựa chọn được những đại biểu xứng đáng, chúng ta cần triển khai đa dạng các phương thức truyền thông một cách đồng bộ. Trong thời đại kỹ thuật số, việc tận dụng truyền thông hiện đại là tất yếu, nhưng không thể xem nhẹ vai trò của báo chí truyền thống, các ấn phẩm tờ rơi hay đặc biệt là những buổi tiếp xúc cử tri trực tiếp. Đây chính là không gian để ứng cử viên và người dân thực sự kết nối, thấu hiểu lẫn nhau.
Cử tri Thủ đô vốn có dân trí cao, bản lĩnh và sự nhạy bén sắc sảo. Vì vậy, công tác cung cấp thông tin cần đảm bảo tính khách quan, đầy đủ và minh bạch trên cơ sở pháp luật. Khi thông tin được cung cấp một cách toàn diện, từ hồ sơ cá nhân, kinh nghiệm công tác đến những đánh giá thực tế từ cộng đồng, tôi tin rằng mỗi cử tri sẽ có đủ cơ sở để đưa ra những quyết định lựa chọn chính xác, chuẩn mực cho nhiệm kỳ mới.
Phóng viên: Nhìn rộng ra, theo ông, trách nhiệm của mỗi công dân khi tham gia bầu cử có ý nghĩa như thế nào đối với việc xây dựng và củng cố Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta?
TS Nghiêm Vũ Khải: Về mặt chính trị, có thể thấy tinh thần tham gia bầu cử của người dân ta vô cùng nhiệt tình, đầy tâm huyết với khát vọng xây dựng đất nước. Trong khi ở nhiều quốc gia, tỷ lệ cử tri đi bầu đôi khi không đạt tới 50%, thì tại Việt Nam, sự tham gia đông đảo của nhân dân luôn là một điểm sáng. Có được kết quả này chính là nhờ công tác tuyên truyền, vận động quần chúng được triển khai rất hiệu quả. Chúng ta đang tạo ra một không khí rộn ràng, phấn khởi, khiến mỗi người dân đều cảm thấy háo hức.
Trong đó, vai trò của đội ngũ tổ bầu cử tại các khu dân cư là vô cùng quan trọng; họ đến từng nhà để vận động, nhắc nhở. Đặc biệt là những bậc cao niên luôn gương mẫu, đôn đốc con cháu thực hiện đúng nghĩa vụ, đảm bảo mỗi lá phiếu đều là tiếng nói thực chất, không có chuyện bỏ phiếu thay hay trốn tránh trách nhiệm. Với không khí rộn ràng như ngày hội hiện nay, tôi tin chắc rằng cử tri cả nước, đặc biệt là nhân dân Thủ đô, sẽ tham gia với tỷ lệ rất cao, khẳng định ý chí và sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc.
Phóng viên: Xin cảm ơn ông.