Dự án có tổng mức đầu tư 778 tỷ đồng, quy mô bốn làn xe, dài 460m, trong đó có 140m hầm kín đi dưới đường sắt và 320m hầm hở. Sau khi thông xe, dòng phương tiện theo hướng Vành đai 2,5 sẽ được tách khỏi giao cắt đồng mức, lưu thông liên tục, qua đó giảm xung đột giao thông và áp lực cho trục Giải Phóng, tuyến huyết mạch nối trung tâm Hà Nội với các tỉnh phía Nam.
Ở góc độ kỹ thuật, đây là hầm chui thứ hai tại Hà Nội đi dưới đường sắt, sau hầm Kim Liên. Điều này cho thấy mức độ phức tạp của dự án, bởi trong suốt quá trình thi công, yêu cầu đặt ra là vừa bảo đảm tiến độ, vừa phải giữ an toàn tuyệt đối cho hoạt động chạy tàu. Việc thông lòng hầm đúng kế hoạch được xem là nỗ lực lớn của các đơn vị thi công và quản lý dự án.
Nhưng ý nghĩa của hầm chui Kim Đồng - Giải Phóng không dừng lại ở con số 96% khối lượng hay thời điểm thông xe. Quan trọng hơn, công trình này đặt trong tổng thể hệ thống hầm chui của Hà Nội cho thấy một cách tiếp cận ngày càng rõ ràng hơn trong tổ chức giao thông đô thị.
Từ năm 2009 đến nay, Hà Nội đã lần lượt đưa vào sử dụng các hầm chui Kim Liên - Xã Đàn, Trung Hòa, Thanh Xuân, Lê Văn Lương và Kim Liên qua đường sắt. Điểm chung của các công trình này là đều được xây dựng tại những “điểm nóng” ùn tắc, nơi mật độ phương tiện cao, giao cắt phức tạp và khó mở rộng mặt bằng trên cao.
Thực tế cho thấy, mỗi hầm chui khi hoàn thành đều mang lại hiệu quả rõ rệt. Hầm Kim Liên - Xã Đàn giúp giải tỏa áp lực cho một trong những nút giao đông đúc nhất nội đô. Hầm Trung Hòa góp phần giảm xung đột giao thông tại khu vực tập trung dày đặc cao ốc, văn phòng. Hầm Thanh Xuân và Lê Văn Lương từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài nhiều năm.
Những tác động đó không chỉ thể hiện ở lưu lượng xe được cải thiện, mà còn ở nhịp sống đô thị. Khi ùn tắc giảm, người dân tiết kiệm được thời gian, chi phí nhiên liệu, bớt mệt mỏi khi di chuyển. Hoạt động kinh doanh, dịch vụ quanh khu vực nút giao cũng thuận lợi hơn. Với nhiều người, việc không còn phải “chôn chân” hàng chục phút trước đèn đỏ hay barie đường sắt mỗi ngày là một thay đổi rất cụ thể, rất đời thường, nhưng giá trị thì không nhỏ.
Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng hạn hẹp, việc mở rộng mặt đường không phải lúc nào cũng khả thi. Hầm chui, cùng với cầu vượt và các tuyến đường khác mức, trở thành giải pháp quan trọng để tổ chức lại dòng giao thông, giảm giao cắt trực tiếp, hạn chế tai nạn và ùn tắc cục bộ. Đây cũng là hướng đi phù hợp với các đô thị lớn, nơi không gian trên mặt đất phải dành cho nhiều mục tiêu phát triển khác.
Tất nhiên, hầm chui không phải là “đũa thần” giải quyết mọi vấn đề giao thông. Nếu thiếu sự kết nối đồng bộ với các tuyến vành đai, trục hướng tâm và hệ thống giao thông công cộng, hiệu quả sẽ khó phát huy trọn vẹn. Tuy vậy, khi được đặt đúng vị trí, đúng nhu cầu, hầm chui vẫn là một trong những giải pháp hạ tầng mang lại hiệu quả nhanh và rõ nhất trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn giao thông đô thị.
Với hầm chui Kim Đồng - Giải Phóng, kỳ vọng đặt ra không chỉ là giảm ùn tắc cho cửa ngõ phía Nam, mà còn góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông khác mức của Hà Nội, tạo nền tảng cho sự kết nối thông suốt giữa các khu dân cư, khu đô thị mới và trục giao thông liên vùng.
Ở góc nhìn dài hạn, mỗi công trình hạ tầng như hầm chui Kim Đồng - Giải Phóng là một bước đi cụ thể trong quá trình Hà Nội tổ chức lại không gian giao thông theo hướng hiện đại, an toàn và thân thiện hơn với người dân. Khi những “nút thắt” được tháo gỡ từng phần, đô thị không chỉ vận hành trơn tru hơn, mà chất lượng sống của người dân cũng được nâng lên… đó mới là giá trị bền vững mà các công trình giao thông hướng tới.