Việc cải tạo các khu chung cư cũ được đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, nhằm giải quyết những tồn tại như quy hoạch treo, quá tải hạ tầng, đồng thời cải thiện không gian sống và cảnh quan đô thị. Đây cũng là một trong những bước đi để Hà Nội hướng tới mục tiêu trở thành đô thị hiện đại, xanh, thông minh và bền vững.
Gắn bó với khu tập thể Trung Tự (phường Kim Liên) từ năm 1986, ông Trần Văn Đạo, cư dân căn hộ 512 tòa D6 đã chứng kiến sự thay đổi của khu nhà qua nhiều thập kỷ. Theo thời gian, nhiều hạng mục trong khu tập thể ngày càng bộc lộ dấu hiệu xuống cấp, khiến người dân lo lắng. Vì vậy, khi Thành phố triển khai chủ trương cải tạo chung cư cũ gắn với quy hoạch Thủ đô tầm nhìn dài hạn, ông cùng nhiều cư dân tại đây đều đặt nhiều kỳ vọng vào diện mạo mới của khu nhà trong tương lai.
Theo Đề án cải tạo chung cư cũ, sáu khu tập thể của phường Kim Liên gồm: Trung Tự, Khương Thượng, Kim Liên, Nam Đồng, Thủy Lợi và Phương Mai với tổng cộng 218 tòa nhà sẽ được xây dựng lại theo hướng tái thiết đô thị đồng bộ. Việc cải tạo không chỉ nhằm thay thế các công trình đã xuống cấp mà còn tạo thêm không gian phát triển hạ tầng xã hội, kết nối thuận tiện với hệ thống đường sắt đô thị TOD trong quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, qua đó góp phần giảm tải khu vực nội đô và nâng cao chất lượng sống của người dân. Trên cơ sở sự đồng thuận của cư dân, các khu chung cư sẽ được xây dựng lại, kết hợp tái định cư tại chỗ hoặc lân cận, hướng tới chỉnh trang đô thị và đảm bảo an sinh.
Ở góc nhìn chuyên môn, KTS Đỗ Thanh Tùng, nguyên Viện trưởng Viện Kiến trúc Quốc gia, Bộ Xây dựng cho rằng, việc cải tạo các khu chung cư cũ cần được đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, từ đó có thể tạo ra hiệu quả lâu dài cả về không gian sống lẫn phát triển kinh tế - xã hội.
Quy hoạch mới của Hà Nội hướng tới mô hình đô thị đa cực, gắn với việc giãn dân ra các đô thị vệ tinh nhằm giảm áp lực cho khu vực nội đô. Trong định hướng này, việc cải tạo các khu chung cư cũ sẽ được lồng ghép trong tổng thể quy hoạch, đồng thời phát triển hệ thống giao thông kết nối thuận tiện giữa trung tâm với các đô thị lân cận, tạo điều kiện cho quá trình dịch chuyển dân cư và tái thiết đô thị theo hướng bền vững.
Theo KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, để mô hình này phát huy hiệu quả, điều quan trọng là tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa trung tâm và các khu vực phát triển mới, thay vì chỉ tập trung mở rộng không gian xây dựng trong nội đô.
Có thể thấy, trong tầm nhìn dài hạn, quy hoạch Thủ đô 100 năm không chỉ dừng lại ở việc chỉnh trang hay thay thế những công trình cũ, mà hướng tới tái cấu trúc toàn diện không gian đô thị. Khi các khu chung cư cũ được cải tạo gắn với quy hoạch tổng thể, Hà Nội sẽ từng bước hình thành diện mạo đô thị hiện đại, đồng bộ hơn. Quan trọng hơn, đó là cách để nâng cao chất lượng sống cho người dân hôm nay, đồng thời mở ra những dư địa phát triển bền vững cho Thủ đô trong nhiều thập kỷ tới.