Tiến sĩ - Bác sĩ Ngô Gia Khánh, Trưởng Khoa Phẫu thuật lồng ngực (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, nhiều trường hợp ung thư phổi được phát hiện tình cờ khi người bệnh đi khám các chuyên khoa khác như tim mạch, thần kinh hay chuyển hóa. Đáng chú ý, các “nốt mờ” kích thước rất nhỏ lại tiềm ẩn nguy cơ cao: nốt phổi dưới 3cm thì gần 70% là ung thư; nốt dưới 1cm tỷ lệ ác tính lên tới 64,3%. Đáng lo, không ít người bỏ qua vì không triệu chứng.
Theo bác sĩ Ngô Gia Khánh, quan điểm “đợi u lớn mới mổ” đã không còn phù hợp. Với các tổn thương giai đoạn sớm, phẫu thuật sớm có thể giúp điều trị triệt căn, nhiều bệnh nhân không cần hóa trị bổ trợ. “Đây là thời điểm vàng để can thiệp. Nếu phát hiện muộn, người bệnh sẽ phải đối mặt với hành trình điều trị khó khăn hơn rất nhiều”, bác sĩ Ngô Gia Khánh nhấn mạnh.
Dù là căn bệnh nguy hiểm song, hiện nay, y học đã có nhiều bước tiến giúp tăng cơ hội sống cho bệnh nhân ung thư phổi. PGS, TS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, cho biết bệnh viện đang triển khai mô hình kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) với hội chẩn đa chuyên khoa. Cách tiếp cận này cho phép phát hiện sớm các tổn thương nhỏ, đồng thời xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa cho từng bệnh nhân.
Hệ thống điều trị đồng bộ từ chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh đến phẫu thuật và điều trị nội khoa đang giúp tối ưu hiệu quả điều trị. Một số phác đồ tiên tiến trên thế giới cũng đã được cập nhật và áp dụng, mở ra hy vọng kéo dài sự sống và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.
Điểm đáng lo ngại là ung thư phổi có thể tiến triển mà không gây triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, việc tầm soát định kỳ đóng vai trò then chốt. Nhóm nguy cơ cao bao gồm người từ 50 đến 80 tuổi có tiền sử hút từ 20 gói/năm trở lên hoặc đã bỏ thuốc nhưng chưa quá 15 năm. Ngoài ra, những người làm việc trong môi trường độc hại như tiếp xúc với amiăng, radon, kim loại nặng hoặc khí thải diesel cũng cần được theo dõi chặt chẽ. Người từng xạ trị vùng ngực, có tiền sử bệnh phổi mạn tính hoặc có người thân mắc ung thư phổi cũng thuộc nhóm cần tầm soát. Đáng chú ý, tại Việt Nam, nhiều phụ nữ không hút thuốc nhưng vẫn mắc ung thư phổi, do hít phải khói thuốc thụ động hoặc sống trong môi trường ô nhiễm kéo dài.
Các chuyên gia nhấn mạnh, một “nốt mờ” nhỏ nếu được phát hiện sớm có thể được điều trị dứt điểm. Ngược lại, sự chủ quan có thể khiến bệnh tiến triển nhanh và phức tạp hơn. Tầm soát sớm có thể đổi lấy nhiều năm sống khỏe về sau.