Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 23) - Ma Văn Kháng Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 23) - Ma Văn Kháng Trong trận đại hồng thủy khốc liệt, Trọng hoàn toàn cảm phục sự hy sinh của những con người chính trực tại Nguyên Lộc. Anh nhận ra đây chính là môi trường lý tưởng để rèn luyện nhân cách mà mình bấy lâu tìm kiếm. Giữa lằn ranh sinh tử, mối quan hệ giữa Trọng và nữ chủ tịch xã Thuận không chỉ là sự đồng cam cộng khổ mà còn dần tiến triển thành một tình cảm sâu nặng, bền bỉ.
Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 22) - Ma Văn Kháng Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 22) - Ma Văn Kháng Trọng cùng đội thợ thử nghiệm thành công máy "Bông Sen" để diệt mối, giải tỏa nguy cơ vỡ đê trong điều kiện khắc nghiệt. Thành tựu này khiến Trọng vừa vui mừng, vừa tự trách về sự chậm trễ và non nớt của mình trong quá khứ. Đây là khoảnh khắc sự sáng tạo kỹ thuật hòa quyện cùng sự chín chắn trong nhận thức của người trí thức trẻ.
Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 21) - Ma Văn Kháng Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 21) - Ma Văn Kháng Trong cơn bão lũ, ông giáo Cần quyết liệt bảo vệ bản sắc văn hóa trước quan điểm sính ngoại của ông thợ vẽ. Ông khẳng định các giá trị cổ truyền là linh hồn của dân tộc và chấp nhận từ bỏ người học trò không cùng lý tưởng. Cuộc đối đầu này cho thấy sự lựa chọn dứt khoát của một trí thức truyền thống để giữ gìn sự trong sạch của tâm hồn.
Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 20) - Ma Văn Kháng Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 20) - Ma Văn Kháng Đội trưởng Hoạn thẳng thắn chỉ ra sự thiếu kinh nghiệm thực tế và mơ mộng của Trọng giữa dòng chảy xã hội mới. Lời phê bình này là bước ngoặt khiến Trọng nhận ra: nhiệt huyết cá nhân phải đi đôi với bản lĩnh chính trị và sự hòa mình vào tập thể mới có thể bảo vệ được cái đúng.
Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 19) - Ma Văn Kháng Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 19) - Ma Văn Kháng Ông Chánh đến gặp Trọng từ sớm và trải lòng về quá khứ từng bị tù oan hai năm trong cải cách ruộng đất do lý lịch gia đình. Dù chịu bất công, ông vẫn tuyệt đối tin tưởng vào tổ chức và kiên nhẫn chờ ngày được phục hồi. Câu chuyện này khiến Trọng thay đổi cái nhìn: anh nhận ra phía sau vẻ giáo điều, thô sơ của ông Chánh là một con người thật thà, trung thành và không có dã tâm hại người.
Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 18) - Ma Văn Kháng Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 18) - Ma Văn Kháng Dưới sự thuyết phục của chủ tịch xã Thuận, cụ Luân và dân xóm bãi chấp nhận rời bỏ nhà cửa, vườn tược vào trong đê tránh lũ. Hình ảnh cụ Luân nghẹn ngào chặt cây mít cổ thụ đại diện cho tinh thần "vì cộng đồng" cao đẹp. Cuộc di dân đồng loạt này là minh chứng hùng hồn cho sự hy sinh và lòng tin của người dân vào chính nghĩa.
Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 17) - Ma Văn Kháng Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 17) - Ma Văn Kháng Gặp gỡ bạn già, ông giáo Cần đau lòng thấy gia đình ông Tiếu lục đục vì chuyện làm ăn. Ông Tiếu phẫn nộ trước cảnh vợ con vì tiền mà đánh mất tự trọng, phục vụ kẻ giàu và lờ đi danh dự quốc gia. Cuộc trò chuyện lột tả sự đối đầu quyết liệt giữa những giá trị cũ thanh cao và làn sóng thực dụng đang tàn phá lý tưởng con người.
Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 16) - Ma Văn Kháng Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 16) - Ma Văn Kháng Nam vừa mất, Hưng chiếm ghế trưởng phòng và bắt đầu chiến dịch bài trừ tầm ảnh hưởng cũ bằng cách cô lập Trọng. Đơn vào Đảng của Trọng bị "treo" bởi những lý do cảm tính, bộc lộ rõ sự đấu đá quyền lực và tư tưởng cơ hội nhân danh tổ chức. Trọng bàng hoàng nhận ra bộ mặt thật của sự đố kỵ và toan tính nơi công sở.
Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 15) - Ma Văn Kháng Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 15) - Ma Văn Kháng Dù bệnh tình nguy kịch, Nam vẫn đau đáu với công việc nghiên cứu đê điều thủy lợi và những công trình còn dang dở trong bệnh viện. Trên giường bệnh, anh không ngừng trăn trở về sự cố vỡ cống Lợi Toàn và tận lực hỗ trợ Trọng hoàn thiện đề tài diệt mối trong thân đê.
Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 14) - Ma Văn Kháng Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 14) - Ma Văn Kháng Gia đình bà Nhuần mở tiệc mừng Thưởng – kẻ giàu có thực dụng – làm rể, chính thức gạt bỏ Trọng ra khỏi đời Loan. Trước sự tung hô vật chất của bà Nhuần và ông Hào, ông giáo Cần hoàn toàn bất lực và xót xa. Bữa tiệc là biểu tượng cho sự thất thế của những giá trị tinh thần trước làn sóng thực dụng đang xâm chiếm xã hội.
Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 13) - Ma Văn Kháng Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 13) - Ma Văn Kháng Cuộc trò chuyện trên đê Nguyên Lộc khắc họa những trăn trở của chủ tịch huyện trong cuộc đấu tranh chống tiêu cực và xử lý cán bộ sai phạm. Dù làm vì lợi ích chung, ông vẫn chịu nhiều định kiến. Qua đó, tác phẩm đồng thời làm nổi bật tinh thần sống trách nhiệm, quyết liệt và giàu lý tưởng của cô Thuận đại diện cho lớp trẻ.
Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 12) - Ma Văn Kháng Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 12) - Ma Văn Kháng Cuộc họp tại xã Nguyên Lộc làm nổi bật sự đối lập giữa những tấm gương giữ đê và nạn tham ô, tiêu cực. Vị chủ tịch huyện trẻ tuổi thể hiện tinh thần đổi mới khi quyết liệt bài trừ cái xấu để bảo vệ dân. Sự kiện lột tả chân thực đời sống nông thôn trong vòng xoáy thiên tai và những thử thách đạo đức nghiệt ngã.
Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 11) - Ma Văn Kháng Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 11) - Ma Văn Kháng Cuộc đối thoại giữa ông giáo Cần và người học trò nước ngoài lột tả sự đối lập giữa nét đẹp văn hóa và những mảng tối đạo đức trong xã hội Việt Nam. Trước những phê phán về sự lộn xộn và thực dụng, ông giáo bình tĩnh lý giải dựa trên hệ quả lịch sử và tàn dư tâm lý. Cuộc tranh luận là nỗ lực định vị bản sắc dân tộc trước những biến động và suy thoái lối sống.
Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 10) - Ma Văn Kháng Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 10) - Ma Văn Kháng Gia đình biến thành "chiến trường" khi Loan nghi ngờ em trai lục lọi thư từ của Trọng. Những lá thư bị vứt bỏ đánh dấu sự chấm hết cho một tình yêu lý tưởng. Kết hợp với sự mê tín, thực dụng của bà Nhuần, cảnh tượng này lột tả sự hỗn loạn và rạn nứt sâu sắc về đạo đức, lối sống ngay trong lòng gia đình.
Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 9) - Ma Văn Kháng Tiểu thuyết 'Mưa mùa hạ' (phần 9) - Ma Văn Kháng Trong thư gửi ba, Trọng ví loài mối như "ổ ung thư" âm thầm đục khoét đê điều và cả nền tảng xã hội. Anh mô tả chi tiết quá trình nghiên cứu khoa học gian khổ để truy tìm và tiêu diệt kẻ thù nguy hiểm này. Với Trọng, cuộc chiến chống mối không chỉ là kỹ thuật mà còn là sự bảo vệ những thành quả bền vững của con người trước các thế lực phá hoại ngầm.
