Từ những làng nghề truyền thống đến các tour khám phá Hà Nội đầy sáng tạo, du lịch xanh của Thủ đô đang được hình thành từ chính những trải nghiệm chân thật và bền vững, trở thành cầu nối gìn giữ văn hoá và môi trường cho tương lai.
Chạm thiên nhiên - Trải nghiệm xanh: Mô hình mới cho du lịch Thủ đô
“Du lịch xanh Đa Phúc - River Camping” được xác định là dự án khởi nguồn, từng bước khai thác hợp lý không gian triền đê, bãi bồi ven sông Cà Lồ tại thôn Bến, thôn Trung thuộc xã Đa Phúc, kết nối với các di tích lịch sử và mô hình sản xuất nông nghiệp tiêu biểu. Điểm cốt lõi của mô hình là đa dạng hóa sản phẩm du lịch gắn với camping ven sông, nông nghiệp xanh, tham quan di tích - lễ hội truyền thống, trên nguyên tắc bảo vệ cảnh quan sinh thái, lấy người dân làm chủ thể, du khách làm động lực phát triển.
Ông Nguyễn Hồng Minh - Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã Đa Phúc cho biết: "Thông qua giáo dục du lịch xanh, du lịch trải nghiệm, du khách có thể tìm hiểu văn hoá - lịch sử, cũng như chung tay bảo vệ môi trường. Chúng tôi mong muốn thông qua du lịch để tuyên truyền quảng bá văn hoá của địa phương cho chính những người dân và du khách tới tham quan".
Song hành với phát triển du lịch, Đa Phúc chú trọng bảo tồn giá trị văn hóa - lịch sử. Việc tu bổ, tôn tạo Đền Bà Xuân Lai không chỉ gìn giữ di tích, lễ hội mà còn tạo không gian để du khách trải nghiệm nghi lễ, trò chơi kéo mỏ - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh.
Các hành trình tìm hiểu phòng tuyến sông Như Nguyệt, bài thơ “Nam Quốc Sơn Hà”, trải nghiệm làng rau Tiên Tảo, quy trình sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị… được kết nối hài hòa với những hoạt động ven sông như: đón bình minh, âm nhạc acoustic, lửa trại, thể thao và không gian check-in sinh thái.... không chỉ là chuyến đi, mà là hành trình trở về với thiên nhiên và chiều sâu văn hóa.
Được đánh giá là “mảnh ghép tiềm năng” của du lịch Hà Nội, Đa Phúc đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành các điểm du lịch trọng tâm ven sông và khu sinh thái tổng hợp, phát triển sản phẩm lễ hội, sinh thái - nông nghiệp, làng nghề - OCOP, hướng tới đón trên 10.000 lượt khách mỗi năm.
Ông Hồ An Phong - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh: "Để phát triển du lịch xanh ở làng quê cần bắt đầu từ những việc làm rất cụ thể như: xử lý rác thải, làm du lịch nhưng vẫn giữ được nét văn hoá truyền thống. Cần có thời gian, quy hoạch tốt, ý tưởng hay và cách làm sáng tạo để làm du lịch dựa trên văn hoá tự nhiên và cộng đồng thân thiện".
Từ việc thử nghiệm cách làm mới, lấy trải nghiệm ven sông làm sợi chỉ đỏ, dùng di sản và nông nghiệp làm chất liệu, đặt con người vào trung tâm, mô hình du lịch xanh của Đa Phúc nếu thành công không chỉ mở ra hướng đi bền vững cho địa phương, mà còn gợi mở lời giải cho bài toán phát triển du lịch xanh của Thủ đô trong tương lai.
Một ngày làm nghệ nhân
Sinh sống và làm việc tại Hà Nội, anh Ngô Minh Quân (xã Bát Tràng, TP. Hà Nội) lựa chọn làm gốm để trải nghiệm. Từ tạo hình đến giữ form sản phẩm, mỗi động tác đều cần sự tập trung, cảm nhận tinh tế và sự phối hợp nhịp nhàng giữa đôi tay với vòng quay của bàn xoay.
Không dừng lại ở việc tạo dáng, người trải nghiệm còn tự tay trang trí, phối màu và hoàn thiện sản phẩm theo ý tưởng riêng. Mỗi món đồ gốm không chỉ là một kỷ niệm, mà còn là kết quả của quá trình sáng tạo chậm, thân thiện với môi trường - một xu hướng du lịch trải nghiệm đang được nhiều người lựa chọn tại Hà Nội.
"Khi bắt tay vào làm, tôi nhận thấy rằng các bước làm cần nhiều sự tỉ mỉ và kỳ công. Tôi học được đức tính tỉ mỉ và kiên trì rất cao để làm ra các sản phẩm gốm", anh Quân chia sẻ.
Không gian trải nghiệm này cũng thu hút đông đảo người nước ngoài. Qua những giờ ngồi bên bàn xoay, họ không chỉ học làm gốm mà còn cảm nhận được nhịp sống chậm, sự mộc mạc và tinh thần gìn giữ di sản của người Hà Nội.
Chị Alisa Alekseeva - người Nga sinh sống ở Việt Nam chia sẻ: "Đây không phải lần đầu tiên gia đình tôi đến Bát Tràng. Chúng tôi đã sống ở Hà Nội được khoảng 3 năm và nơi đây là một trong những điểm đến chúng tôi yêu thích nhất. Con gái tôi lúc nào cũng mong được quay lại. Hôm nay, chúng tôi chọn đến sớm để tránh đông người, nhờ vậy bé có thêm thời gian trải nghiệm và được hướng dẫn kỹ hơn khi tự tay làm chiếc đĩa của mình. Mỗi lần đến đây, chúng tôi đều cảm nhận được sự thân thiện, chậm rãi và rất gần gũi - một trải nghiệm mà cả gia đình đều thực sự yêu thích".
Từ một khối đất thô mộc đến sản phẩm hoàn chỉnh, hành trình làm gốm tại Bát Tràng là hành trình của sự kiên nhẫn, sáng tạo và kết nối với thiên nhiên. Trong chiến lược phát triển du lịch trải nghiệm xanh của Hà Nội, những không gian làng nghề như Bát Tràng không chỉ góp phần bảo tồn giá trị truyền thống, mà còn mang đến cho du khách những trải nghiệm bền vững, giàu chiều sâu và đậm bản sắc văn hóa Thủ đô.
Du lịch xanh trên những vòng xe
Nhóm các chị Việt Băng, Bảo Khanh là người Hà Nội. Dịp này, thay vì chọn đi du lịch để tránh cái lạnh mùa đông miền Bắc, các chị lại có quyết định chọn tour xe đạp phố cổ. Chuỗi hoạt động trải nghiệm “Hà Nội đẹp sound” lấy cảm hứng từ câu hát quen thuộc trong ca khúc "Người Hà Nội" của nhạc sĩ Nguyễn Đình Thi. Lối chơi chữ, lấy âm “sao” trong tiếng Việt, với âm “sound” tiếng Anh để nhấn mạnh đến sự cảm nhận âm thanh. Từ những vòng xe đạp không tiếng ồn, không khói, du khách sẽ lắng nghe một Hà Nội về đêm rất khác.
"Chương trình gợi cho mình một hình ảnh Hà Nội rất đẹp. Từ hình ảnh, ánh sáng, âm thanh đều rất tuyệt vời", chị Việt Băng cho hay.
Xuất phát từ không gian sáng tạo - phố sách Hà Nội, tour xe đạp “Hà Nội đẹp sound” với phần 1 là “hệ sinh thái mini” - Hội sách đêm. Du khách sẽ chạm tay vào nhạc cụ, tạo giai điệu, tham gia xưởng vẽ, trang trí đĩa CD, workshop sáng tạo. Ở phần 2, du khách quét mã QR code, tải ứng dụng sử dụng xe TNGo, nghe thuyết minh tự động với năm thứ tiếng, chọn một trong hai hành trình: thứ nhất là hướng đi Bác Cổ, tập trung vào phố cổ, mang màu sắc “Hà Nội thời cận - hiện đại”; hướng thứ hai là đi Ba Đình, tập trung vào các công trình, các lớp trầm tích lịch sử - văn hóa của Hà Nội.
Bà Đặng Hương Giang, Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho biết: "Chúng tôi đưa đến không gian âm nhạc kết hợp với sách và các sản phẩm đặc trưng của Hà Nội. Hy vọng đây sẽ là điểm đến của những người yêu Hà Nội".
Chương trình ra mắt “Bản đồ ẩm thực du lịch Hà Nội” và “Bản đồ du lịch phường Cửa Nam”, góp phần kết nối du khách với các cơ sở dịch vụ, hỗ trợ trải nghiệm Hà Nội về đêm và thúc đẩy chuyển đổi số trong du lịch.
Sở Du lịch Hà Nội kỳ vọng tour “Hà Nội đẹp sound” sẽ phát huy lợi thế các dịch vụ ban đêm của Thủ đô. Đây là một cách kể chuyện mới về Hà Nội, nhẹ nhàng, tinh tế và giàu cảm xúc thông qua những thanh âm đặc trưng của thành phố; khuyến khích du lịch xanh, giảm áp lực cho đô thị, đan xen giữa vận động, thưởng thức và tương tác sáng tạo.