Buôn Đôn không chỉ có voi

Nếu có tới Tây Nguyên, bất kỳ một nơi nào đó của xứ Tây Nguyên mênh mông, bạn nhớ chọn mùa khô. Nếu muốn mang về miền đồng bằng dịu êm của mình được chút gì đó thật sự khác biệt. Và nếu muốn cảm nhận Tây Nguyên “chất” nhất, không đâu bằng Đắk Lắk.

Ít vị khách nào đến Đắk Lắk, thủ phủ được định vị một cách không chính thức của vùng cả thế kỷ nay, mà không muốn tới Buôn Đôn, nếu không cũng được chủ nhà đưa tới Buôn Đôn. Những vị chủ nhà hiếu khách khốn khổ, đi Buôn Đôn với tiếng thở dài não nuột. Sau đó bầu đoàn vẫn lốc nhốc lên đường, vượt qua chặng đường hơn 50km tính từ thành phố Buôn Ma Thuột. Con đường uốn lượn qua những làng xóm khá sầm uất, những nếp nhà sàn của người Ê-đê nép dưới rặng me cổ thụ. Vụt qua một cây kơ nia khổng lồ đơn độc. Loại cây mắc bệnh tự kỷ không có nhu cầu gần gũi đồng loại, đến cành lá cũng không tỏa ra mà khép chặt vào thân, nhất là trong ráng chiều đỏ rực, chúng vươn thẳng lên trời tạo ra một hình ảnh vừa kiêu hãnh, ngạo nghễ, vừa nhuốm vẻ u sầu cô liêu.

Vào đến Buôn Đôn lừng danh, giờ gọi là buôn Trí A. Buôn Đôn thành tên của cả một huyện. Chủ nhà thông thạo dẫn khách đi một vòng từ đầu tới cuối buôn. Nhiều nhất là những cửa hàng bán quần áo, khăn khố thổ cẩm dệt hoa văn. Nhưng hoa văn của người Chăm ở đồng bằng Nam Trung bộ là phần nhiều, sợi dệt màu nhuộm cũng chẳng còn chút gì là “thủ công truyền thống”. Ở buôn Trí, phần đông phụ nữ mặc những chiếc váy Lào. Bởi ở đây, nhiều người gốc gác Lào. Người nổi tiếng nhất buôn, chủ nhân ngôi nhà sàn bề thế nhất có bộ sưu tập sừng thú, cung nỏ, đồ nghề săn voi từng được mượn đi trưng bày ở nhiều nơi, chất đầy trên tầng gác mà chỉ người thân thiết lắm mới được đặt chân vào, mang cái tên Khăm Phết Lào. Khách du lịch không mấy người biết tới căn phòng đặc biệt của dòng họ bao đời là chủ làng, thành ra từ đầu buôn tới cuối buôn chỉ thấy thuốc ngâm rượu hiệu Ama Kông. Buôn Đôn giờ có vẻ nổi tiếng nhờ Ama Kông – cụ già mới qua đời cách đây không lâu, lấy vợ sinh con khi tuổi đâu chừng tám chục chứ không phải bằng vào quá khứ huy hoàng và những cánh rừng, thác nước hùng vĩ tới choáng ngợp.

Ảnh minh họa: Báo dân tộc và phát triển

Lịch trình của du khách tới Buôn Đôn (buôn Trí A) là ghé vào cạnh nhà Ban quản lý khu du lịch, ngắm nghía mấy chú voi không mấy khi nguôi vẻ thờ ơ bị xích dưới gốc me hoặc cột nhà sàn. Tiếp đó là mua vé, dập dềnh bước lên cầu treo bắc chằng chịt trong rặng si khổng lồ nổi trên mặt sông Sê rê pôk, mà nghe đâu tất cả bắt nguồn từ một gốc. Người tỏ vẻ lãng mạn thì tìm đoạn bờ cát, nhúng chân xuống nước lơ đãng ngắm qua bên kia sông, mặc những bông hoa sao quay tròn trong gió đang tìm đường hạ xuống mặt sông cuộn bọt sóng vì phải lao qua nhiều ghềnh đá. Bên đó là rừng quốc gia York Đôn, nơi mấy chú voi Tánh Linh hung hãn một thời được mang tới thả. Lãng mạn nữa là trong tiếng nước rì rào chảy dưới chân, bữa trưa được bày ra dưới tán si, nhà hàng phục vụ món ăn quen thuộc bao nhiêu năm vẫn bán ở đây là cơm lam, gà nướng chấm muối ớt xanh, canh chua cá lăng. Và kết thúc hành trình là tìm mua vài thang thuốc Ama Kông với niềm tin sự mạnh mẽ sẽ quay trở lại với các quý ông.

Nếu Buôn Đôn chỉ thế, thì có gì để quay lại Buôn Đôn lần nữa, để trở thành nỗi thao thiết lẩn vào một góc kín đáo trong ký ức, một ngày bất chợt bùng lên thôi thúc? Nếu bạn chỉ đến Buôn Đôn để xem voi, ăn gà nướng, và mua thuốc Ama Kông, thì Buôn Đôn sẽ cho bạn đúng ngần ấy thứ. Nếu bạn muốn Buôn Đôn ngấm Tây Nguyên vào tâm hồn bạn, Buôn Đôn sẽ cho bạn không chỉ đủ khi ở đó mà ám ảnh nhiều thời gian sau nữa.

Một trảng cỏ không thấy điểm kết chuyển động ào ạt như sóng. Một bóng cổ thụ cô độc dưới mặt trời đỏ rực. Một cánh rừng khộp khô khốc trơ trụi. Những cây cẩm liên đỏ sẫm ào ạt trút lá. Nắng bỏng rát. Mặt đất ngùn ngụt hơi nóng. Gió gào thét không ngừng. Mùa khô Tây Nguyên bày ra đủ mọi khía cạnh khắc nghiệt nhất của nó ở vùng đất này.

Ảnh minh họa: stttt.daklak

Ngay nơi mặt đất bỏng cháy, những lùm tre cỏ cao ngang tầm người kiên nhẫn xanh, xòe ra những túm lá mảnh mai. Người phụ nữ thả ngực trần tắm táp ven sông, mặc trên kia là đông đúc khách lạ. Loại cà đắng chỉ ngon nhất khi nấu với cá khô. Dân làng sẵn sàng xiên một con gà, không nướng trực tiếp mà cắm xa xa bếp than hồng trọn buổi sáng để có món gà nướng. Một nắm lá é cất khô trên giàn bếp để giã món muối trứ danh. Mùa khô, lá é tàn hết cả chỉ có cách đó mới giữ được cho món ăn nguyên vị. Mấy gốc xoài khổng lồ nay để cột voi ấy cũng kể câu chuyện của nó nếu bạn muốn nghe, rằng nó đích thực là cây xoài rừng, tỏa một mùi thơm mê dại chứ không phải thứ mùi nhè nhẹ dìu dịu, ngon một vị đậm đà chứ không ngọt ngào dễ dãi như giống xoài nhà.

Và đây mới là thực sự lãng mạn. Chỉ cần lọc qua lớp ánh trăng là nguyên sơ như từ thuở hồng hoang hiện về xóa nhòa thời gian, không gian. Trăng thực sự là thứ đặc biệt ở Tây Nguyên mà tôi chưa từng gặp được ở đâu. Trong một đêm trăng như thế, lang thang trên triền sông Sê rê pôk, tưởng tượng thời Henri Maitre làm cuộc thám hiểm Tây Nguyên, đất trời cũng chỉ mênh mang, hoang hoải.

Lãng mạn hơn nữa là đặt được bước chân vào rừng York Đôn, nghe tiếng chim đêm đập cánh xao xác, vô tình trông thấy mẹ con đàn lợn rừng, hay một chú nai đi lẻ hoảng hốt quay đầu phóng ngang sườn đồi. Và còn nhiều điều khác cất giấu trong lòng Tây Nguyên mà chỉ khi đến tận nơi, ta mới có thể cảm nhận được. Thậm chí, chỉ gió và những trảng cỏ đuôi chồn bạt ngàn cũng có thể thổi mãi trong lòng người, bởi thứ tự nhiên như gió khi thổi ở nơi này cũng mang phong vị khác. Vì vậy, tôi luôn nhủ bạn bè, nếu muốn biết Tây Nguyên thật sự, hãy đến giữa những ngày khắc nghiệt nhất. Nếu tới Buôn Đôn đừng chỉ mua thuốc Ama Kông mang về./.

Bài viết hay? Hãy đánh giá bài viết
user image
user image
User
Ý KIẾN

Trên con đường đời sẽ có những khúc cua và những ngã rẽ. Đôi khi ta chọn đi hướng đó không phải vì ta mà chỉ vì một ai hay một điều gì đó. Mỗi một sự chọn lựa là một sự đánh đổi, mà không ai biết được những điều ở phía trước có được như mình mong muốn hay không.

Trong ký ức của tôi nhớ mãi một khung cảnh giữa trời xanh biếc, đám đông người lớn trẻ con tập trung lại cùng đứng dưới tán cây đưa tay đón cánh ngọc kỳ lân rơi. Bởi chúng tôi đều tâm niệm ai hứng được hoa rơi trên tay sẽ có cuộc sống hạnh phúc và bình an.

Tiếng còi tàu đã trở thành một phần trong cuộc sống hằng ngày của gia đình tôi. Với má, tiếng còi tàu thay cho chiếc đồng hồ để má biết tới giờ cơm nước cho ba, gọi bọn nhỏ đến trường hay đến giờ ra vườn cuốc cỏ. Còn với ba, khi tàu dừng lại ở sân ga cũng là lúc ba tranh thủ đưa những bó củi khô lên toa tàu. Và những tiếng còi tàu ấy đã theo suốt những năm tháng tuổi thơ tôi.

Hà Nội không phải nơi sinh ra cũng chẳng phải nơi lớn lên. Nhưng mỗi lần đến Hà Nội, có một cô gái luôn cảm thấy ấm áp, thân quen và gần gũi như về với chính quê hương mình. Chiều nay, Hường mời bạn nghe những dòng cảm xúc của Thu Phương.

Cùng trải qua chìm nổi trong đời có người an nhiên, có người ai thán. Thước đo hạnh phúc chẳng là của chung khiến ta cứ đau đáu một câu hỏi, phải đi bao xa ta mới chạm tới hạnh phúc? Chiều nay, Hường mời bạn nghe những dòng cảm xúc của Thùy Linh.

Hoa muống biển - một loài hoa bình dị vẫn âm thầm kể một chuyện tình chung thủy. Một loài hoa có sức sống thật mãnh liệt dù cho cát bỏng vẫn xanh màu lá, dù biển lắm khi mặn chát vẫn tím màu hoa.