Châu Âu trước yêu cầu tự chủ hơn
Đề nghị của Mỹ về việc sáp nhập Greenland - vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch - đã làm lung lay quan hệ xuyên Đại Tây Dương, đồng thời thúc đẩy châu Âu đẩy mạnh nỗ lực giảm phụ thuộc vào Mỹ.
Ngày 28/1, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhận định, căng thẳng liên quan đến Greenland là “lời cảnh tỉnh chiến lược đối với toàn châu Âu”. Nhà lãnh đạo Pháp kêu gọi các quốc gia châu Âu tập trung vào việc khẳng định chủ quyền châu Âu, tăng cường đóng góp cho an ninh Bắc Cực, chống lại sự can thiệp và thông tin sai lệch từ bên ngoài, đồng thời đẩy mạnh nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu.
Trước đó, phát biểu tại Paris, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho rằng, châu Âu cần nhanh chóng cải thiện năng lực phòng thủ để giảm sự phụ thuộc vào Mỹ. Bà nhấn mạnh việc đẩy sớm mục tiêu tăng chi tiêu quốc phòng cho NATO và kêu gọi châu Âu tự tái vũ trang ngay lập tức.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết: “Châu Âu vẫn duy trì được sự đoàn kết, nhưng đang phải đối mặt với những lựa chọn chiến lược khó khăn. Chúng ta cần có các bước đi quyết liệt nhằm tăng cường tính tự chủ, gia tăng nhanh chóng chi tiêu quân sự và tự chịu trách nhiệm hoàn toàn về quốc phòng của mình”.
Ngày 28/1, bà Kaja Kallas - Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của Liên minh châu Âu kêu gọi châu Âu tăng cường năng lực quốc phòng và đóng vai trò lớn hơn trong NATO, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương đang có nhiều thay đổi.
Bà Kaja Kallas, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của EU chia sẻ: “Châu Âu không còn là trọng tâm chiến lược hàng đầu của Washington. Sự dịch chuyển này mang tính cấu trúc, lâu dài, chứ không phải tạm thời. Điều đó đồng nghĩa châu Âu phải tự nâng cao vai trò của mình. Trong lịch sử, chưa từng có cường quốc nào có thể phó mặc sự tồn vong của mình cho bên khác mà vẫn tồn tại”.
Phát biểu tại một hội nghị quốc phòng ở Brussels, bà Kallas nhấn mạnh, EU vẫn mong muốn duy trì quan hệ chặt chẽ với Mỹ, song cần thích ứng với những thực tế mới. Theo bà, NATO vẫn là nền tảng của an ninh châu Âu, nhưng liên minh này cần trở nên “châu Âu hơn”, với việc các quốc gia thành viên đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn đối với an ninh lục địa.
Tuy nhiên, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte mới đây cảnh báo, châu Âu khó có thể tự bảo vệ mình nếu thiếu Mỹ. Phát biểu trước Nghị viện châu Âu ngày 26/1, ông cho rằng, châu Âu sẽ phải tăng gấp đôi chi tiêu quốc phòng nếu muốn thay thế vai trò của Mỹ, đặc biệt là “ô hạt nhân” bảo vệ an ninh cho lục địa này.
