ĐÀI PHÁT THANH
& TRUYỀN HÌNH HÀ NỘI

Chiều cuối năm ở nước Anh xa xôi, tôi ngồi một mình trong căn phòng trống vắng. Nỗi buồn đến nhẹ, dịu và chậm, như một lẽ tự nhiên của một ngày đặc biệt trong năm. Nơi tôi ở buồn, lạnh và vắng lặng. Thành phố Sheffield chìm trong không khí tĩnh lặng rất riêng của những ngày cuối năm, khi con người ta có xu hướng khép mình lại, lắng nghe nhiều hơn những chuyển động âm thầm bên trong.

Từ chiếc laptop đặt ở góc bàn học vang lên những bản nhạc da diết. Giai điệu chậm rãi ấy khiến lòng tôi chùng xuống. Và trong khoảnh khắc ấy, nỗi nhớ tự nhiên trỗi dậy: nhớ bạn bè, nhớ gia đình, nhớ những người thân yêu đang ở cách xa tôi nửa vòng trái đất.

Tôi nhớ lại một năm vừa qua - một năm nhiều bước ngoặt; nhớ những lần được ngồi cùng bạn bè, chia sẻ chuyện vui buồn trong cuộc sống. Những câu chuyện tưởng như rất nhỏ, nhưng khi xa rồi mới thấy quý giá đến nhường nào. Ký ức, như một thói quen cố hữu, cứ âm thầm dày lên theo tháng năm.

Đi qua nỗi đau, đi qua tiếc nuối, đi qua niềm vui và cả những khoảng lặng kéo dài, tôi nhận ra mình đã lớn lên. Không phải bằng những điều lớn lao, mà bằng việc dám đối diện với chính mình, dám bước sâu hơn vào những góc khuất chưa từng được gọi tên trong tâm hồn.

Qua ô cửa sổ nhỏ, tôi lặng lẽ ngắm những bông tuyết trắng muốt rơi xuống. Tuyết rơi nhẹ, chậm, gần như không phát ra âm thanh, phủ lên không gian một gam màu nhàn nhạt còn sót lại của buổi chiều. Mới hơn hai giờ chiều, bầu trời xứ sở sương mù đã sầm sập tối, như thể ngày vội vã khép lại để nhường chỗ cho màn đêm kéo dài.

Thời gian và không gian nơi đây khác xa miền nhiệt đới tôi đã quen - nơi ánh sáng dường như hào phóng hơn, nơi buổi chiều vẫn còn đủ nắng để người ta chần chừ chưa muốn về nhà.

Tôi chợt nhớ đến một ước mơ từng nói với cậu bạn thân: được ngắm tuyết rơi qua khung cửa sổ. Giờ đây, ước mơ ấy đã thành sự thật. Tuyết khoác lên mái nhà đối diện một lớp áo trắng tinh khôi, nhưng vẫn không che khuất được chiếc ống khói xám xịt trơ lại giữa khung cảnh yên tĩnh. Trong vẻ đẹp ấy có điều gì đó vừa thơ mộng, vừa lạnh lẽo - giống như chính cảm xúc của tôi lúc này.

Những ngày đầu đặt chân tới đây, cuộc sống thay đổi hoàn toàn. Lần đầu cảm nhận những cơn gió lạnh buốt của trời Âu. Lần đầu phải đưa ra những quyết định quan trọng trong trạng thái không có nhiều điểm tựa. Có háo hức của một khởi đầu mới, nhưng cũng không thiếu những ngày hoang mang, mất niềm tin, rồi tự mình đứng dậy.

Mọi thứ dồn dập xảy ra chỉ trong tháng đầu tiên. Tôi tự nhủ: không được gục ngã, không được yếu đuối. Chính suy nghĩ tưởng như đơn giản ấy đã níu tôi lại, giúp tôi đứng thẳng và tiếp tục bước đi.

Chiều đông ở Sheffield khiến tôi nhớ về một buổi chiều thu năm thứ nhất đại học. Khi ấy, tôi lần đầu ngồi lại với chính mình để nghĩ về ý nghĩa cuộc sống, về những thác ghềnh mà một đời người khó tránh. Những suy nghĩ non nớt ngày ấy dần kết tinh thành một quyết tâm rõ ràng: hai năm, năm năm, tôi sẽ đi du học bằng chính nỗ lực của bản thân. Và rồi, đúng năm năm sau, tôi đứng đây - giữa mùa đông nước Anh - cảm nhận hơi thở lạnh lẽo của giấc mơ đã thành hình.

Nước Anh lạnh. Và cái lạnh ấy càng rõ rệt hơn khi bên cạnh không có gia đình, không có những người bạn thân thiết. Không còn những buổi cuối tuần quây quần bên tách trà nóng, không còn những câu chuyện rôm rả xua đi giá lạnh. Thời gian một mình nhiều hơn và cùng với nó là những suy nghĩ mông lung về lựa chọn, về con đường đã đi và con đường sẽ đến.

Đích đến thật sự của đời người là gì? Phải chăng chỉ là đi cho hết một hành trình, hay là học cách chấp nhận cả những lạc lối trên đường?

Lựa chọn nào cũng mang theo được mất. Tôi từng nói với một người bạn rằng nếu cứ đi mà không biết mình đi đâu, ta chỉ đang phung phí thời gian. Mà thời gian của tuổi trẻ thì quý giá. Đời người được mấy mùa xuân để hoang phí cho những ngập ngừng không cần thiết?

Xa nhà từ năm lớp mười, nhưng tôi chưa từng nghĩ rằng khi sang Anh, nỗi nhớ lại trở nên sâu và nặng đến vậy. Trống vắng khiến nỗi nhớ càng da diết. Tôi nhớ cậu học trò mới lớn năm nào, trong một buổi chiều sau khi nhập học thành phố được chừng một tuần, đã lén lên cầu thang tầng ba, ngồi đó lặng lẽ khóc một mình.

Gần chín năm trôi qua, cảm xúc ấy lại trở về. Chỉ khác rằng giờ đây, tôi đủ bản lĩnh để không để nước mắt rơi. Tôi đã thấm thía một sự thật: xa là để nhớ và nhớ cũng là một cách để trưởng thành.

Chiều cuối năm ở phương xa, tự sự với chính mình giữa màn tuyết trắng mờ tối, tôi tìm thấy tôi - không phải trong những câu trả lời rõ ràng, mà trong những quyết tâm lặng lẽ để bước tiếp.

Có lẽ khi đi đủ xa, người ta mới hiểu thế nào là nhà. Là căn bếp nhỏ có mùi cơm quen, là giọng nói của cha mẹ vang lên trong những cuộc điện thoại ngắn ngủi, là một góc quê hương luôn nằm yên trong ký ức, dẫu thời gian có trôi đi bao lâu.

Với những người trẻ đang bước đi nơi xứ người, mỗi buổi chiều cuối năm không chỉ là lúc nhìn lại chính mình, mà còn là lúc lòng chợt hướng về gia đình, về mảnh đất đã sinh ra và nuôi ta lớn. Có những nỗi nhớ không nói thành lời, chỉ lặng lẽ theo ta trên từng chặng đường, để nhắc rằng: dù đi đâu, đi bao xa, ta vẫn mang theo quê hương trong tim, vẫn là một phần của Tổ quốc mình.

Và có lẽ, chính tình yêu ấy - tình yêu dành cho gia đình, cho quê hương, đất nước -  đã trở thành điểm tựa thầm lặng, giúp người đi xa đủ vững vàng để bước tiếp, đủ ấm áp để không lạc mất mình giữa những mùa đông dài nơi đất khách.

Ngọc Sơn