Hạnh phúc nhân dân – nền tảng kiến tạo một Hà Nội đáng sống
Sau những bước chuyển mạnh mẽ về kinh tế, hạ tầng và diện mạo đô thị, Thủ đô hôm nay đang hướng tới một mục tiêu sâu hơn: phát triển vì con người. Hạnh phúc của người dân được đưa vào Nghị quyết phát triển của thành phố như một chỉ tiêu chính thức, đánh dấu sự chuyển dịch trong tư duy quản trị, khi phát triển được nhìn nhận không chỉ qua tốc độ tăng trưởng, mà còn qua chất lượng sống của người dân
Trong dòng chảy văn hóa của Thủ đô ngàn năm văn hiến, xây dựng một Hà Nội hạnh phúc không đơn thuần là mục tiêu, mà là hành trình bền bỉ nuôi dưỡng những giá trị nhân văn và niềm tự hào được sống trong một thành phố đáng yêu, đáng sống và đáng tin cậy.
Háo hức chờ đợi là tâm trạng chung của bà Nguyễn Thị Lợi và nhiều người dân tại xã đảo Minh Châu khi biết tin toàn xã được khám sức khỏe miễn phí, bởi tại đây không có phòng khám, càng không có bệnh viện, người dân chỉ có thể đến trạm y tế xã hoặc vượt sông qua đò để tới cơ sở y tế tuyến trên, mỗi khi trái gió trở trời. Cầm phiếu khám trên tay, bà Lợi rưng rưng xúc động: "Tôi năm nay 64 tuổi nhưng tôi không được bao giờ được khám đông như thế này thì chúng tôi chuẩn bị nghe giả để chúng tôi đi từ 5 sáng, thấy phấn khởi lắm, mừng như ngày hội luôn mà được đi khám bệnh ngay tại quê hương không phải di chuyển xã xa xôi mà mất tốn tiền và mất nhiều thời gian."
Với sự tham gia của các y, bác sĩ đến từ nhiều bệnh viện tuyến trên, toàn bộ người dân của xã được khám sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí, chia làm năm đợt, bắt đầu với hơn 1.200 người thuộc nhóm ưu tiên như người cao tuổi, gia đình chính sách, hộ khó khăn. Với nhiều người dân, được địa phương tổ chức tư vấn, chăm sóc, khám sức khỏe miễn phí để được khỏe mạnh, an vui cũng làm cho họ cảm thấy an tâm và hạnh phúc.
Cụ thể hóa chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và mong muốn của lãnh đạo thành phố Hà Nội về việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm cho toàn dân, ngay sau khi chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động; tập thể lãnh đạo xã Minh Châu đã xác định rõ các nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe, cải thiện môi trường sống, nâng cao đời sống và an sinh xã hội cho nhân dân là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Ông Nguyễn Đức Tiến, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Minh Châu cho biết: Xây dựng xã đảo Minh Châu trở thành miền quê xanh, văn minh, hạnh phúc đã được Đảng bộ xã Minh Châu đặt ra tại Đại hội đại biểu lần thứ I (nhiệm kỳ 2025 – 2030). Minh Châu là địa phương đầu tiên của Thủ đô Hà Nội đưa tiêu chí hạnh phúc vào mục tiêu phát triển và đặt ra mục tiêu phấn đấu đạt chỉ số hạnh phúc của người dân là 9/10.
"Chúng tôi muốn giúp người dân xã Minh Châu được quan tâm, chăm sóc y tế hàng năm với mức độ tốt nhất. Thứ hai, vệ sinh môi trường phải được bảo đảm để cải thiện sức khỏe, giảm thiểu bệnh tật của người dân" - ông Nguyễn Đức Tiến cho hay.
Hạnh phúc là cảm nhận của từng cá nhân nhưng để góp phần làm cho người dân hạnh phúc, nhiều địa phương đã xây dựng những tiêu chí cụ thể để đánh giá, đo lường về “chỉ số hạnh phúc”. Hạnh phúc của người dân được thể hiện bằng những điều rất cụ thể: người cao tuổi được chăm sóc sức khỏe tốt hơn, có nơi tập thể dục, sinh hoạt cộng đồng; trẻ em có không gian vui chơi an toàn; mỗi gia đình đều sống trong môi trường sạch sẽ, an toàn. Bà Hoàng Thị Mỹ, thành viên CLB Tự chăm sóc sức khỏe thôn Yên Mỹ, xã Thanh Trì (Thành phố Hà Nội) chia sẻ: “Sau khoảng thời gian tập dưỡng sinh, tôi cảm nhận bộ môn này rất có ích với bản thân tôi. Đó là là cải thiện thể chất, tăng cường tinh thần, làm cho mình không mệt mỏi, giảm căng thẳng, tạo ra sân chơi rất vui vẻ, rất hòa nhập, chia sẻ vui buồn với cả các hội viên của mình”.
Hạnh phúc của một thành phố không phải được đo từ những đại lộ thênh thang hay những tòa nhà cao tầng, mà bắt đầu từ từng mái nhà, từng con ngõ, từng cộng đồng nhỏ bé. Những ai đi qua ngõ 3 phố Thái Hà, phường Đống Đa thời gian này đều nhận ra con ngõ này giờ đây đã khoác lên mình một diện mạo mới với tên gọi Ngõ phố hạnh phúc. Đây là con ngõ biểu tượng cho tinh thần đoàn kết, văn minh của nhân dân hai khu dân cư 30 và 31 phường Đống Đa, Hà Nội. Đằng sau diện mạo ấy là tâm huyết của ông Cao Văn Ngạc, Bí thư Chi bộ 30, đồng thời là tổ trưởng dân phố tổ 38: "Chúng tôi đi vận động bà con làm thế nào để ngõ phố sạch đẹp, hạnh phúc. Đây là nguyện vọng của bà con, cũng là nguyện vọng của phường Đống Đa, đồng thời của thành phố Hà Nội, làm thế nào để người dân càng ngày càng hạnh phúc lên. Chúng tôi đã đi vận động bà con và bắt đầu thực hiện từ việc treo cờ, vệ sinh. Các gia đình rất đồng thuận, khi phố sạch đẹp. Người dân cũng mong muốn, phường mong muốn và cán bộ khu dân cư, chi bộ cũng mong muốn có được ngõ phố như thế và đặt tên là ‘ngõ phố hạnh phúc’. Đây là ý tưởng của bà con để duy trì”.
Ngõ phố hạnh phúc được trang trí tranh vẽ tường với diện tích 175 m², cờ dây trải dài 700 m và hơn 70 cây hạnh phúc với chiều cao hơn một mét đặt dọc ngõ, với tổng kinh phí gần một trăm triệu đồng do Ngân hàng Vietcombank phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường và các tổ chức chính trị xã hội thực hiện. Ngõ phố hạnh phúc hoàn thành, không chỉ làm thay đổi diện mạo một con ngõ nhỏ mà còn thắp lên ngọn lửa trách nhiệm cộng đồng qua những việc làm thiết thực, bảo đảm vệ sinh môi trường, sắp xếp phương tiện đúng nơi quy định, giữ gìn cảnh quan và không gian văn hóa của Thủ đô. Bà Lê Thanh Thủy, Trưởng Ban Công tác Mặt trận khu dân cư 30, phường Đống Đa chia sẻ: “Vai trò đặc biệt quan trọng để giữ gìn, phát huy được ngõ phố hạnh phúc là vai trò của đồng chí Cao Văn Ngạc, Bí thư Chi bộ, tổ trưởng dân phố. Đồng chí luôn gương mẫu và đi đầu trong các phong trào, đồng thời làm rất tốt công tác dân vận, dân vận khéo để vận động không chỉ cán bộ, hội viên, đảng viên mà cả nhân dân để cùng chung sức, đồng lòng giữ gìn cảnh quan luôn luôn sạch, đẹp và đúng với tên gọi là ngõ phố hạnh phúc”.
Khi mỗi con ngõ được quy hoạch văn minh hơn, môi trường sống được cải thiện, văn hóa ứng xử được nâng cao và mỗi quyết sách đều đặt con người ở vị trí trung tâm, thì hạnh phúc không còn là khái niệm mang tính biểu tượng, mà trở thành giá trị hiện hữu. Hà Nội đang bước vào một mùa xuân rất đặc biệt, mùa xuân đầu tiên mà chỉ tiêu hạnh phúc của người dân được đặt vào Nghị quyết phát triển của thành phố lần đầu tiên. Hạnh phúc không chỉ là mong ước mà trở thành một mục tiêu chính trị cụ thể, một thước đo của quản trị đô thị.
Một người dân chia sẻ: “Là người sống gần nửa đời người ở Hà Nội, chắc chắn những người đã sống ở Hà Nội đều yêu Hà Nội ở một điều gì đó, ở hồn cốt Hà Nội, ở những điều nhỏ nhắn, xinh xắn nhưng chứa đựng trong đó những điều vô cùng tinh tế. Và tôi mong muốn Hà Nội gìn giữ cảnh quan, những điểm du lịch và những không gian văn hóa lịch sử mang hồn cốt của dân tộc, mang hồn cốt của người Hà Nội, mang tâm hồn người Hà Nội và tôi yêu Hà Nội ở chính điểm ấy”.
Một người dân khác cho hay: “Hà Nội rất là vui. Không khí ngày càng tấp lập, Thủ đô ngày càng văn minh. Sự phát triển vượt bậc, rất là vui và thoải mái. Phố phường được trang trí, khắp các đường phố đều treo cờ, biển, đèn sáng, thành phố bình yên tạo cảm giác an toàn là thích nhất. Khuôn mặt ai cũng rất rạng rỡ”.
Xây dựng “Thủ đô hạnh phúc”, với các chỉ tiêu về chất lượng sống đang dần thấm vào đời sống một cách tự nhiên, qua những thay đổi cụ thể và gần gũi. Không chỉ được phản ánh qua các con số, những chuyển biến ấy còn được cảm nhận rõ trong cách nhìn, cách nghĩ của những người gắn bó lâu năm với Hà Nội. Trong những cây bút viết về Hà Nội với sự bền bỉ và am hiểu hiếm có, nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến là một cái tên đặc biệt. Ông không chỉ ghi chép lịch sử của thành phố qua sách vở, mà còn lưu giữ Hà Nội bằng ký ức sống, bằng những trải nghiệm rất đời trong từng góc phố, nếp sinh hoạt và không gian văn hóa. Từ chiều sâu ấy, ông cảm nhận rõ một sự thay đổi quan trọng của Hà Nội hôm nay: thành phố đang chú trọng nhiều hơn đến chất lượng sống và vị trí của con người trong đời sống đô thị. Chính sự dịch chuyển ấy đang từng bước tạo nền tảng để “hạnh phúc” không chỉ là mục tiêu đặt ra, mà trở thành giá trị có thể cảm nhận được trong đời sống đô thị.
Nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến cho biết: “Các dự án phục vụ dân sinh, các công trình văn hóa, hệ thống giao thông hay điều kiện kinh tế,… chúng ta đều cảm thấy được sự thay đổi rõ. Một Thủ đô hạnh phúc là nơi con người được tôn trọng, được thụ hưởng các giá trị văn hóa, được sống trong môi trường nhân ái và có niềm tin vào tương lai”.
Một Thủ đô hạnh phúc là nơi con người được tôn trọng, được thụ hưởng các giá trị văn hóa, được sống trong môi trường nhân ái và có niềm tin vào tương lai. Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội: khi người dân thấy mình là một phần của thành phố, gắn bó với không gian sống và tự hào về bản sắc, đó chính là nền tảng bền vững nhất của hạnh phúc.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho biết: “Một chỉ tiêu hợp lòng dân, một chỉ tiêu thực sự phù hợp với bối cảnh đất nước ta đang chuyển mình, hướng tới kỷ nguyên mới và Hà Nội chính là trung tâm của đất nước, là hệ điều tiết, là nơi mà đất nước của chúng ta nhìn vào. Và khi chúng ta đặt hạnh phúc là một chỉ tiêu quan trọng, điều đó cũng chứng minh tham vọng của Hà Nội và địa vị của Thủ đô chúng ta”.
Tiến sĩ Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho rằng: Việc đưa thành tố nhân dân hạnh phúc vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII và đặt ra chỉ tiêu hạnh phúc thể hiện cam kết mạnh mẽ của Hà Nội trong việc cụ thể hóa quan điểm phát triển con người của Đảng và Nhà nước, phù hợp với xu thế chung của thế giới khi chỉ số hạnh phúc quốc gia đang trở thành thước đo mới, song hành với các chỉ tiêu kinh tế truyền thống, hạnh phúc của người dân không phải chỉ có thu nhập mà còn có môi trường sống, không gian công cộng, văn hóa cộng đồng, nơi người dân được thụ hưởng đầy đủ thành quả phát triển cả về vật chất và tinh thần trong một thành phố đáng sống: “Chỉ số hạnh phúc của từng gia đình, từng con người được nâng lên thì không chỉ người dân Thủ đô được hưởng mà nó sẽ nâng thương hiệu đáng sống của Thủ đô Hà Nội, sẽ trở thành điểm đến đầy hấp dẫn”.
Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh, quan điểm xuyên suốt là toàn bộ hệ thống chính trị của thành phố trong mọi suy nghĩ và hành động, đều phải hướng tới mục tiêu xây dựng thành phố ngày càng văn minh, hiện đại, vì hạnh phúc của nhân dân: "Hạnh phúc là mục tiêu hướng đến không chỉ của nhiệm kỳ này mà là lâu dài. Tất cả mọi công việc, từ suy nghĩ, hành động từ to đến nhỏ đều hướng đến một mục tiêu cao nhất là hành hạnh phúc của nhân dân".
Bước trên phố phường thênh thang trong mùa xuân mới, thấy hạnh phúc lấp lánh trong ánh mắt của người lao động, trong nụ cười của người cao tuổi giữa không gian công cộng sạch đẹp, trong tiếng trẻ thơ vang lên ở những khu dân cư yên bình. Chính từ những khoảnh khắc rất nhỏ ấy, chỉ tiêu hạnh phúc không còn là khái niệm trừu tượng, mà trở thành cảm xúc có thể chạm vào, nhìn thấy và cảm nhận được. Khi hạnh phúc được đặt vào trung tâm của tư duy quản trị, mỗi con phố không chỉ là nơi đi qua, mà là nơi con người muốn gắn bó, mỗi mùa xuân không chỉ là một chu kỳ thời gian, mà là một lời hẹn về một tương lai sống tốt hơn, bền vững hơn và nhân văn hơn, nơi người dân cảm nhận rõ mình đang sống trong một Thủ đô đáng sống, một thành phố lớn lên từ chính hạnh phúc của con người.
