Luật Thủ đô (sửa đổi) phát huy vai trò trung tâm lan tỏa của Hà Nội
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang nhận được nhiều kỳ vọng khi hướng tới xây dựng một khuôn khổ pháp lý đủ mạnh, đủ linh hoạt để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững và phát huy vai trò đầu tàu của vùng. Điểm mới của dự thảo là cách tiếp cận toàn diện, từ quy hoạch, phát triển không gian đô thị, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đến liên kết vùng và bảo vệ môi trường.
Một nội dung lớn nhận được nhiều quan tâm là cơ chế liên kết vùng. Dự thảo luật thể hiện rõ hơn vai trò trung tâm của Hà Nội, không chỉ trong phạm vi địa giới hành chính, mà còn trong tổ chức không gian phát triển rộng hơn của vùng Thủ đô.
Theo bà Leo Thị Lịch - Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh, muốn liên kết hiệu quả thì cần xác định rõ cơ chế phối hợp, chia sẻ nguồn lực, trách nhiệm và lợi ích giữa Hà Nội với các địa phương lân cận.
"Để liên kết vùng đạt hiệu quả thực chất, theo tôi, cần làm rõ hơn cơ chế phân chia lợi ích, trách nhiệm và quy trình xử lý vướng mắc giữa các địa phương; đảm bảo mỗi bên đều thấy rõ lợi ích thiết thực khi tham gia. Tôi tin tưởng rằng, với những chính sách đột phá trong dự thảo luật lần này, nếu được tiếp tục hoàn thiện và tổ chức thực hiện tốt, Thủ đô Hà Nội sẽ phát huy mạnh mẽ vai trò trung tâm, động lực phát triển của cả nước. Từ đó, Hà Nội sẽ phát triển đúng hướng, bền vững và xứng đáng với vị thế Thủ đô của quốc gia.", bà Lịch nêu rõ.
Ở góc độ khác, ông Nguyễn Hải Nam, Ủy viên Ủy ban Kinh tế Tài chính của Quốc hội cho rằng dự thảo luật cần làm rõ hơn vai trò điều phối, dẫn dắt phát triển vùng của Hà Nội, để liên kết không chỉ dừng ở mở rộng không gian, mà thực sự tạo ra hiệu quả phát triển chung.
Ông Nguyễn Hải Nam cho hay: "Liên kết vùng là sự kết hợp chặt chẽ giữa Hà Nội với các tỉnh: Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên và Ninh Bình. Để tăng tính hiệu lực, hiệu quả của chủ trương này, cần làm rõ hơn mối quan hệ tương hỗ giữa Hà Nội với 5 tỉnh xung quanh và ngược lại. Thay vì chỉ đơn thuần là mở rộng không gian địa lý, chúng ta cần xác lập rõ vai trò của Hà Nội là trung tâm điều phối và dẫn dắt sự phát triển của toàn khu vực."
Bên cạnh đó, đại biểu Tạ Văn Hạ (Đoàn thành phố Đà Nẵng) cũng lưu ý, liên kết vùng phải đi đôi với bảo đảm hài hòa lợi ích, tránh tạo ra mất cân bằng mới về dân cư, lao động, giá cả và an sinh xã hội.
Đại biểu Tạ Văn Hạ cho biết: "Khi liên kết vùng được đẩy mạnh, áp lực tăng giá bất động sản có thể gây tác động trực tiếp đến nhóm người thu nhập thấp và công nhân. Đồng thời, mức sống tại Hà Nội có xu hướng lan tỏa sang các khu vực lân cận, kéo theo sự gia tăng chi phí hàng hóa và dịch vụ. Bên cạnh đó, hiện tượng dịch chuyển lao động chất lượng cao về Thủ đô có nguy cơ khiến các địa phương khác gặp khó khăn trong việc thu hút nhân lực. Do đó, cần có sự chuyển đổi tư duy phát triển: từ việc xây dựng Hà Nội thành một trung tâm thu hút sang một trung tâm lan tỏa. Mọi chính sách, dự án và hoạt động liên kết phải lấy người dân vùng Thủ đô làm thước đo, đảm bảo sự hài hòa về lợi ích giữa các địa phương trong khu vực."
Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới đã khẳng định Hà Nội giữ vai trò hạt nhân, chủ trì, dẫn dắt trong liên kết vùng, đặc biệt là xử lý ô nhiễm không khí và nước. Theo đó, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) cũng đề cập cơ chế phối hợp liên vùng giữa Hà Nội và 5 tỉnh trong xử lý ô nhiễm không khí, nguồn nước. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng để cơ chế này đi vào thực chất, cần bổ sung các ràng buộc đủ mạnh về trách nhiệm tài chính, giám sát thực hiện và công khai dữ liệu môi trường. Đây được xem là điều kiện quan trọng để Hà Nội thực sự phát huy vai trò hạt nhân, dẫn dắt và lan tỏa phát triển bền vững trong toàn vùng.
