Người giữ lửa nghệ thuật tranh rơm 200 năm tại Pakistan
Bắt đầu học nghề từ năm 10 tuổi tại Karachi (Pakistan), ông Abid Shah đã dành hơn nửa thế kỷ miệt mài biến những thân lúa mì khô cằn thành các tác phẩm nghệ thuật tinh xảo, độc đáo.
Nghệ thuật này có nguồn gốc từ Trung Quốc (thời nhà Hán), sau đó du nhập và phát triển thành một nét văn hóa đặc sắc tại Pakistan suốt hơn 200 năm qua. Theo nghệ nhân Abid Shah, trước đây tại tiểu lục địa từng có bốn nghệ nhân bậc thầy theo đuổi loại hình này, nhưng đến nay đều đã qua đời, chỉ còn ông là người duy nhất tiếp tục gắn bó với nghề.
Nghệ nhân Abid Shah chia sẻ: “Đây được gọi là nghệ thuật tranh rơm lúa mì, bởi chúng tôi chỉ sử dụng rơm lúa mì làm chất liệu. Hiện tôi là nghệ nhân duy nhất ở châu Á còn theo đuổi loại hình này, vốn đã tồn tại hơn 200 năm.”
Để biến những thân lúa mì thô ráp thành tác phẩm nghệ thuật, người thợ phải trải qua quy trình chế tác vô cùng công phu, đòi hỏi sự kiên nhẫn và chính xác cao. Từ khâu tuyển chọn rơm có độ óng, dẻo tốt tại cánh đồng, xử lý qua nhiều công đoạn như ngâm mềm, nhuộm màu tự nhiên, phơi khô, đến bước chẻ ống rơm, cán phẳng thành những dải mỏng như lụa. Trên cơ sở các bản mẫu thiết kế, nghệ nhân tỉ mỉ cắt, ghép và dán từng sợi rơm siêu nhỏ, phối hợp sắc độ tự nhiên để tạo nên những bức tranh thư pháp và phong cảnh có chiều sâu, lấp lánh như dát vàng.
Dù tác phẩm đã có mặt tại Trung Quốc, Mỹ và nhiều nước Trung Đông, nhưng tại quê nhà, cuộc sống của nghệ nhân Abid Shah vẫn còn nhiều khó khăn. Ông thường bày bán những bức tranh nhỏ trên vỉa hè chợ Saddar, thành phố Peshawar, để mưu sinh.
Nguyện vọng lớn nhất của ông hiện nay là nhận được sự hỗ trợ từ các tổ chức văn hóa để mở lớp truyền dạy nghề cho thế hệ trẻ. Con trai ông, Shah Fahad, đang là người học trò kiên trì nhất, tiếp nối hy vọng giữ cho “ngọn lửa” nghệ thuật rơm không bị lụi tàn trong kỷ nguyên số.
