Trung Quốc: Robot hỗ trợ người khiếm thị đi tàu điện ngầm
Nhằm nâng cao khả năng tiếp cận trong giao thông công cộng, hệ thống tàu điện ngầm Thâm Quyến (Trung Quốc) đang triển khai chương trình thí điểm sử dụng robot dẫn đường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ hành khách khiếm thị.
Thiết bị robot có tên Xiaosuan (tạm dịch: “Tỏi nhỏ”) bắt đầu được thử nghiệm từ tháng 12/2025 tại trung tâm trung chuyển Huangmugang, một trong những nút giao thông quan trọng của thành phố Thâm Quyến.
Theo ghi nhận trong các đoạn video thử nghiệm, “Tỏi nhỏ” có dạng thiết bị bánh xe tự hành, di chuyển linh hoạt trong hành lang nhà ga và khu vực sân ga. Chương trình thí điểm được giới thiệu là bước tiến hướng tới xây dựng hệ thống giao thông đô thị “không rào cản”, giúp người khiếm thị tiếp cận dịch vụ công cộng một cách độc lập và an toàn hơn.
Khác với chó dẫn đường truyền thống, robot hoạt động dựa trên công nghệ tự lái tốc độ thấp kết hợp mạng nơ-ron 3D voxel đa phương thức. Hệ thống này tích hợp dữ liệu từ camera đo chiều sâu, cảm biến LiDAR và cảm biến siêu âm để tạo bản đồ không gian ba chiều theo thời gian thực. Nhờ đó, robot có thể nhận diện chính xác các chướng ngại vật như bậc thang, cột trụ, người đi bộ, thậm chí cả các bức tường kính trong suốt, từ đó tính toán lộ trình an toàn cho người sử dụng.
Ông Chen, đại diện Công ty Care4HealthMed - đơn vị tham gia phát triển dự án: “An toàn là nguyên tắc hàng đầu của chúng tôi. Nếu môi trường trở nên phức tạp, robot sẽ giảm tốc độ, dừng lại và chờ đợi. Nếu có thể điều chỉnh lộ trình một cách an toàn, nó sẽ tiếp tục di chuyển chậm rãi. Trường hợp không thể, robot sẽ phát tín hiệu bằng giọng nói để hướng dẫn người khiếm thị tìm kiếm sự hỗ trợ từ những người xung quanh.”
Hành khách tương tác với “Tỏi nhỏ” thông qua các mệnh lệnh bằng giọng nói. Robot có thể dẫn người dùng đến những vị trí quan trọng như lối ra, thang máy, sân ga, đồng thời di chuyển theo các dải gạch dẫn hướng dành cho người khiếm thị đã được lắp đặt trong nhà ga. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, thiết bị sẽ tự động quay về trạm sạc.
Thành công bước đầu của dự án tại Thâm Quyến đang thu hút sự quan tâm từ nhiều đô thị khác như Quảng Châu, Bắc Kinh, Ninh Ba và Tô Châu. Không chỉ dừng lại ở hệ thống metro, một số sân bay lớn, gồm Sân bay Quốc tế Bảo An Thâm Quyến, Sân bay Quốc tế Bắc Kinh và Sân bay Đại Hưng Bắc Kinh, cũng bày tỏ mong muốn thử nghiệm công nghệ này.
Theo ông Chen, trong bối cảnh các đô thị trên toàn cầu đang đối mặt với tình trạng dân số già hóa và những khoảng trống về khả năng tiếp cận, mô hình thử nghiệm tại Thâm Quyến được xem là một trường hợp thực tiễn cho việc ứng dụng công nghệ hỗ trợ trong giao thông công cộng, đặc biệt khi thế giới đang thiếu hụt chó dẫn đường được huấn luyện bài bản và các giải pháp thay thế có chi phí hợp lý.
