Tuyển sinh đại học 2026: 15 nguyện vọng và bài toán ưu tiên | Hà Nội tin mỗi chiều
Năm nay, lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo giới hạn mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng. Con số 15 nghe có vẻ không nhỏ, nhưng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, đó thực sự là một bài toán chiến lược, chứ không còn là chuyện “đăng ký càng nhiều càng tốt”.
Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT vừa ban hành đã đưa ra hàng loạt điều chỉnh đáng chú ý. Mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo của một hoặc nhiều trường, sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp. Hệ thống sẽ tự động xét và xác nhận trúng tuyển ở nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện. Điều đó đồng nghĩa: thứ tự không còn là hình thức, mà là yếu tố quyết định.
Đặc biệt, với các ngành đào tạo giáo viên, hệ thống chỉ xét trong phạm vi nguyện vọng từ 1 đến 5. Nếu đặt ngành sư phạm ở vị trí thứ 6 trở đi, dù đủ điểm, thí sinh cũng không được xem xét. Đây là quy định mang tính kỹ thuật nhưng tác động trực tiếp đến lựa chọn của nhiều học sinh. Sai một vị trí, có thể mất cả cơ hội.
Không chỉ giới hạn nguyện vọng, quy chế mới còn siết điều kiện xét tuyển bằng học bạ. Tổ hợp phải sử dụng điểm trung bình chung 6 học kỳ lớp 10, 11 và 12 của tối thiểu ba môn; trong đó bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn và môn này chiếm ít nhất một phần ba trọng số. Điều này gửi đi một thông điệp rõ ràng: đại học không phải cuộc đua nước rút của riêng lớp 12, mà là kết quả của cả quá trình tích lũy.
Quy định về điểm cộng cũng được điều chỉnh theo hướng minh bạch hơn. Tổng điểm thưởng và điểm khuyến khích tối đa không vượt quá ba điểm trên thang 30. Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng để quy đổi hoặc tính điểm khuyến khích, không được cộng dồn nhiều cơ chế cho cùng một chứng chỉ. Nghĩa là lợi thế phụ trợ có giới hạn, còn năng lực thực chất vẫn là yếu tố quyết định.
Theo lãnh đạo Vụ Giáo dục đại học, việc giới hạn 15 nguyện vọng nhằm giảm tình trạng đăng ký tràn lan, hạn chế “ảo” và nâng cao chất lượng đầu vào. Thực tế những năm trước cho thấy, không ít thí sinh đăng ký hàng chục nguyện vọng chỉ để “giữ chỗ”, khiến dữ liệu biến động mạnh và gây khó cho cả hệ thống. Khi buộc phải chọn trong phạm vi 15, mỗi thí sinh phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn và chính sự cân nhắc ấy làm cho lựa chọn trở nên có trách nhiệm.
Vậy đặt nguyện vọng thế nào để giảm rủi ro?
Trước hết, cần hiểu rằng hệ thống chỉ công nhận nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện. Vì vậy, nguyện vọng 1 phải là ngành, trường mà thí sinh thực sự muốn theo học nhất, không phải nơi “an toàn nhất”. Tâm lý phổ biến là sợ trượt nên xếp ngành dễ vào lên trên. Nhưng nếu đủ điểm vào ngành mơ ước ở vị trí thấp hơn, thí sinh vẫn sẽ bị giữ lại ở nguyện vọng cao hơn. Đó là rủi ro cần tránh.
Một cách tiếp cận hợp lý là phân bổ 15 nguyện vọng thành ba nhóm: nhóm “mơ ước” có điểm chuẩn các năm trước cao hơn điểm dự kiến từ 1-2 điểm; nhóm “phù hợp” với mức điểm tương đương; và nhóm “an toàn” thấp hơn. Tuy nhiên, dù chia nhóm thế nào, thứ tự vẫn phải phản ánh mong muốn thực sự. Chiến lược tốt không phải là chọn trường dễ đỗ nhất, mà là sắp xếp đúng thứ tự ưu tiên dựa trên dữ liệu thực tế.
Điểm thuận lợi của năm nay là thí sinh được đăng ký sau khi đã biết điểm thi tốt nghiệp. Từ ngày 2/7 đến 17h ngày 14/7, các em có thể đăng ký và điều chỉnh trên hệ thống chung của Bộ. Khi đã có điểm trong tay, việc so sánh với điểm chuẩn ba năm gần đây, đối chiếu phổ điểm toàn quốc và tham khảo thông tin chính thức từ các trường sẽ giúp quyết định bớt cảm tính hơn.
Điều quan trọng là không nên thay đổi nguyện vọng chỉ vì bạn bè rủ rê hay tâm lý lo lắng nhất thời. Mỗi điều chỉnh phải dựa trên dữ liệu, không phải tin đồn. Đặc biệt với ngành sư phạm chỉ xét từ nguyện vọng 1 đến 5, nếu thực sự mong muốn theo học, thí sinh cần đặt trong nhóm ưu tiên đầu, tránh để “lỡ nhịp” vì một chi tiết kỹ thuật.
Ở góc nhìn rộng hơn, quy định giới hạn 15 nguyện vọng không phải là thu hẹp cơ hội, mà là buộc thí sinh lựa chọn có chiến lược. Khi số lượng bị giới hạn, chất lượng tính toán phải tăng lên. Và trong bối cảnh điểm cộng chỉ tối đa ba điểm, chứng chỉ chỉ là yếu tố hỗ trợ, thì sự chuẩn bị kiến thức, kết quả học tập bền bỉ mới là nền tảng vững chắc nhất.
Với mỗi gia đình, mùa tuyển sinh luôn là một dấu mốc lớn. Nhưng thay vì lo lắng vì “chỉ còn 15 nguyện vọng”, điều cần làm là biến 15 lựa chọn ấy thành 15 quyết định được cân nhắc kỹ lưỡng. Khi hiểu rõ quy chế, bám sát dữ liệu và sắp xếp đúng thứ tự ưu tiên, cơ hội trúng tuyển không hề giảm đi, thậm chí còn rõ ràng và minh bạch hơn.
