Thông tin cụ thể Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 để thực hiện Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng
Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 để triển khai Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng không chỉ là một bước đi về quy hoạch, đầu tư hạ tầng.
Cơ sở pháp lý và chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ
Theo báo cáo Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 để thực hiện Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, việc nghiên cứu, triển khai Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng trên địa bàn thành phố Hà Nội được thực hiện trên cơ sở các chủ trương, nghị quyết quan trọng của Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội và chỉ đạo của Chính phủ.
Trong đó, đáng chú ý là Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết số 30-NQ/TW ngày 23-11-2022 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Đồng bằng sông Hồng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 cùng Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô...
Các chủ trương, văn bản chỉ đạo nêu trên là cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng để Hà Nội nghiên cứu, hoàn thiện quy hoạch, xác định phương án đầu tư và tổ chức triển khai một trong những dự án hạ tầng, chỉnh trang và phát triển không gian đô thị có ý nghĩa đặc biệt đối với Thủ đô.
Trên cơ sở các chủ trương, chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ, thành phố Hà Nội đã tập trung nghiên cứu, hoàn thiện các thủ tục, báo cáo cấp có thẩm quyền và từng bước triển khai Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Trong đó, Thành ủy Hà Nội ban hành Thông báo số 128-TB/TU ngày 18-12-2025 về kết luận của Thường trực và Ban Thường vụ Thành ủy đối với chủ trương nghiên cứu, lập hai đồ án quy hoạch do Đảng ủy UBND thành phố trình tại hội nghị ngày 13-12-2025.
Cùng với đó, HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 498/NQ-HĐND ngày 14-12-2025, thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng Dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Ngày 17-12-2025, UBND thành phố ban hành Quyết định số 6281/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án và tổ chức khởi công một dự án thành phần vào ngày 19-12-2025.
Song song với việc chuẩn bị đầu tư, UBND thành phố Hà Nội đã lấy ý kiến các bộ, ngành Trung ương và tổ chức làm việc với Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Theo Thông báo số 467/TB-BNNMT-UBTPHN ngày 6-5-2026, các bên cơ bản thống nhất phương án báo cáo điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tạo cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện các nội dung liên quan đến dự án.
Trên cơ sở các nghị quyết, chủ trương và thủ tục đã được cấp có thẩm quyền xem xét, thông qua, UBND thành phố Hà Nội tổ chức lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án. Ngày 3-6-2026, UBND thành phố ban hành Quyết định số 2789/QĐ-UBND về việc lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt để thực hiện Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT).
Một trong 9 trục động lực phát triển của Thủ đô
Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm xác định quan điểm xây dựng và phát triển Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển; đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội; phát triển nhanh, bền vững, thông minh, hiện đại, bao trùm, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Quy hoạch tổng thể định hình cấu trúc không gian gồm 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực; trong đó, các trục động lực và hệ thống vành đai, hướng tâm đóng vai trò “xương sống” kỹ thuật, kết nối các cực tăng trưởng với khu vực trung tâm và mạng lưới liên kết Vùng Thủ đô.
Trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được xác định là một trong 9 động lực phát triển của Thủ đô. Đây là trục chiến lược, trục không gian xanh trung tâm, đồng thời là trục kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị gắn với văn hóa sáng tạo, khoa học công nghệ dọc hai bên sông Hồng.
Đây cũng là không gian biểu trưng cho hình ảnh Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”, hướng tới trở thành biểu tượng mới của Thủ đô văn minh, hiện đại; kết nối với các tỉnh dọc sông Hồng và các khu vực sông thuộc hệ thống sông Hồng trở thành vùng cảnh quan kinh tế - sinh thái đặc trưng của khu vực phía Bắc.
Về xác lập không gian di sản văn hóa, lịch sử, cảnh quan dọc sông Hồng, theo đó Giai đoạn 1 tập trung đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Giai đoạn tiếp theo mở rộng từ cầu Hồng Hà đến hết ranh giới phát triển đô thị phía Tây thành phố và từ cầu Mễ Sở đến hết ranh giới phát triển đô thị phía Nam thành phố. Định hướng liên kết là tăng cường kết nối không gian hai bên sông với chuỗi cực động lực phía Nam (Thường Tín, Đô thị văn hóa - thể thao, cực Phú Xuyên) và chuỗi đô thị Văn Giang - Phố Hiến - Hưng Yên thông qua hệ thống cầu vượt sông trên các trục vành đai liên kết.
Về định hướng phát triển không gian hai bên sông Hồng: Phát triển không gian hai bên sông Hồng trở thành trục xương sống về cảnh quan, văn hóa, lịch sử, môi trường của Thủ đô, với các chức năng chính là công trình công cộng, các công viên cây xanh, văn hóa, dịch vụ du lịch, giải trí biểu tượng của Thủ đô, phục vụ các hoạt động lễ hội, du lịch.
Kết nối liên thông không gian hai bên sông với đô thị trung tâm phía Bắc và Nam sông Hồng thành một cấu trúc hoàn chỉnh, thống nhất. Tạo lập hình ảnh một đô thị mới, hiện đại, văn minh và sinh thái hai bên sông, đồng bộ về cơ sở hạ tầng đô thị, kết hợp bảo tồn, phát huy bản sắc truyền thống.
Khai thác không gian hai bên sông trên cơ sở tôn trọng tối đa địa hình tự nhiên, giảm thiểu tác động tiêu cực và đảm bảo không gian thoát lũ, tuyệt đối an toàn theo Quy hoạch phòng chống lũ và quy hoạch đê điều được duyệt.
Tạo lập các công viên văn hóa kết hợp sinh thái, công viên chuyên đề, công viên vui chơi giải trí, các không gian cộng đồng. Hình thành những công trình văn hóa và vui chơi giải trí mang tính biểu tượng, tạo điểm nhấn trọng tâm trên trục sông. Xây dựng các công viên, đường dạo cảnh quan hai bên sông nhằm tạo những không gian xanh rộng lớn, có tầm nhìn đẹp, phục vụ nhu cầu vui chơi giải trí, thư giãn, thể dục thể thao, lễ hội, tổ chức sự kiện,… thuận tiện cho tiếp cận sử dụng phương tiện xe đạp, đi bộ, chạy bộ.
Phát triển hệ thống giao thông và đầu mối hạ tầng kỹ thuật theo hướng hiện đại, an toàn, đảm bảo tính hệ thống, liên hoàn trong kết nối hạ tầng. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật kết nối với hệ thống đường trục và hệ thống mạng lưới đường ven sông; kết nối giao thông đường bộ và đường thủy, đường sắt đô thị, tạo điều kiện và động lực phát triển cho khu vực và thành phố.
Lý do điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000
Thành phố Hà Nội với vị trí là trung tâm kinh tế - văn hóa và chính trị quan trọng của Việt Nam, quá trình hình thành và phát triển của thủ đô mang đậm dấu ấn nền văn hóa lúa nước. Trong đó, sông Hồng và các khu vực ven sông Hồng giữ vai trò đặc biệt không thể thay thế đối với sự phát triển của thành phố Hà Nội.
Do nhu cầu phòng chống lũ, hai bên tả ngạn và hữu ngạn sông Hồng dần được hình thành các tuyến đê dọc theo hai bờ sông. Tuy nhiên các tuyến đê cũng đã tạo nên sự ngăn cách sông Hồng với không gian phát triển của thành phố. Hệ thống hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật khu vực ngoài đê dọc hai bên sông còn thiếu, chưa đồng bộ; cảnh quan đô thị chưa được đầu tư, khai thác tương xứng với vị trí là trục trung tâm của đô thị; tình trạng lấn chiếm, sử dụng trái phép đất ven sông, mất vệ sinh môi trường xảy ra thường xuyên.
Việc hình thành trục không gian xanh trung tâm gắn với văn hóa sáng tạo dọc sông Hồng, là trục phát triển kinh tế - xã hội và biểu trưng cho Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” hướng tới một “Thủ đô văn minh - hiện đại - bền vững” với trí tuệ thời đại và tầm vóc toàn cầu. Trong đó xác định 6 giá trị cốt lõi để từng bước hiện thực hóa mục tiêu trên là: “An toàn phòng chống lũ - Sinh thái - Hạ tầng - Chuyển đổi chức năng - Phát triển kinh tế - Văn hóa văn minh”.
Phạm vi nghiên cứu trải dài 40km theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, đi qua giữa đô thị trung tâm; từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Thuộc địa giới hành chính của 16 xã, phường của thành phố Hà Nội (gồm 9 xã và 7 phường), với quy mô nghiên cứu khoảng 11.418ha.
Về hiện trạng khu vực quy hoạch, mặt nước khoảng 3.626 ha, chiếm tỷ lệ 30% tổng diện tích khu vực nghiên cứu (trong đó mặt nước sông khoảng 3.378ha). Đất sản xuất nông nghiệp khoảng 5.741ha, chiếm tỉ lệ khoảng 50% tổng diện tích khu vực nghiên cứu. Đất ở quy mô khoảng 1.102 ha, chiếm tỷ lệ khoảng 10% tổng diện tích khu vực nghiên cứu. Tổng dân số khoảng 279.525 người. Phân bố không đồng đều, gồm cả dân cư đô thị và ngoại thành. Các chức năng khác khoảng 949 ha, chiếm tỷ lệ khoảng 8%, tổng diện tích khu vực nghiên cứu.
Phạm vi quy hoạch có 123 công trình di tích, trong đó có 1 di tích xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt; 26 di tích cấp quốc gia; 35 di tích cấp thành phố; 61 di tích chưa xếp hạng. Các địa điểm lưu niệm sự kiện các mạng kháng chiến gồm 14 địa điểm.
Không gian hai bên sông Hồng được xác định là trục không gian đặc trưng hành lang xanh: Cây xanh mặt nước, văn hóa lịch sử, cảnh quan chủ đạo của đô thị trung tâm, với các chức năng chính là công trình công cộng, các công viên cây xanh, văn hóa, dịch vụ du lịch, giải trí biểu tượng của Thủ đô, phục vụ các hoạt động lễ hội, du lịch tạo nên “kỳ tích sông Hồng”, góp phần phát triển du lịch, kinh tế, văn hóa, xã hội Thủ đô.
Hình thành các vùng không gian thoát lũ đặc biệt, đặc trưng, tích hợp các giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu, thiên tai đảm bảo an toàn hệ thống thoát lũ, tiêu thoát nước tự nhiên, phù hợp với đặc điểm cảnh quan bãi sông. Trong đó, ưu tiên 3 định hướng An toàn - Sinh thái - Giao thông; đảm bảo môi trường sống an toàn cho người dân; môi trường sống xanh, sạch, đẹp, văn minh cho người dân. Hệ thống giao thông, kết cấu hạ tầng đô thị phục vụ người dân dễ dàng tiếp cận, thuận tiện sử dụng phục vụ đời sống, sinh hoạt.
Phát triển hệ thống giao thông và đầu mối hạ tầng kỹ thuật theo hướng hiện đại, an toàn, đảm bảo tính hệ thống, liên hoàn trong kết nối hạ tầng. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật kết nối với hệ thống đường trục và hệ thống mạng lưới đường ven sông; cầu nối kết đô thị hai bên sông, kết nối giao thông đường bộ và đường thủy, đường sắt đô thị tạo điều kiện và động lực phát triển cho khu vực và thành phố, đảm bảo thích ứng sinh thái và phù hợp với định hướng an toàn phòng chống lũ.
Về xây dựng trục không gian xanh, cây xanh mặt nước, văn hóa lịch sử, cảnh quan chủ đạo của đô thị trung tâm, với các chức năng chính là công trình công cộng, các công viên cây xanh, văn hóa dịch vụ du lịch, giải trí biểu tượng của Thủ đô, phục vụ các hoạt động lễ hội, du lịch.
Đưa sông Hồng từ một không gian còn bị chia cắt bởi hệ thống đê, hạ tầng thiếu đồng bộ và khả năng tiếp cận hạn chế trở thành một trục đô thị có kết nối tốt hơn, nhiều không gian xanh và công cộng hơn, đồng thời tạo thêm điều kiện cho hoạt động văn hóa, du lịch, thương mại, dịch vụ và sinh hoạt cộng đồng.
Trong đó, người dân có thêm khả năng tiếp cận các công viên, đường dạo, không gian cộng đồng, thể dục thể thao, văn hóa, lễ hội và cảnh quan ven sông theo các khu vực được quy hoạch phù hợp. Hệ thống giao thông ven sông, cầu vượt sông, đường bộ, đường thủy được định hướng kết nối thành hệ thống liên hoàn, qua đó mở rộng khả năng đi lại và liên kết giữa hai bờ sông, giữa khu vực ven sông với các khu vực phát triển khác.
Nội dung quy hoạch: Quy mô tổng diện tích nghiên cứu khoảng 11.418 ha; quy mô dân số dự báo từ 800.000 đến 1.200.000 người; chỉ tiêu sử dụng đất dân dụng: khoảng 55 m²/người; chỉ tiêu sử dụng đất đơn vị ở khoảng 15 m²/người. Diện tích xây dựng và tôn cao bãi sông khoảng 3.900 ha.
Bố trí khoảng 265ha đất tái định cư phục vụ dự án
Để phục vụ giải phóng mặt bằng Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, thành phố Hà Nội định hướng đa dạng hóa địa điểm, loại hình nhà, đất tái định cư, ưu tiên tối đa việc duy trì địa bàn sinh sống, sinh kế và sự gắn kết cộng đồng của người dân. Các khu tái định cư phải bảo đảm điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.
Theo phương án dự kiến, việc bố trí tái định cư được ưu tiên ngay trên địa bàn phường, xã nơi người dân đang sinh sống. Trường hợp không đủ quỹ đất sẽ bố trí tại khu vực lân cận với khoảng cách hợp lý, thuận lợi cho người dân tiếp tục làm việc, sản xuất, kinh doanh, học tập và duy trì các quan hệ cộng đồng.
Thành phố cũng định hướng bố trí tại các khu định cư tập trung có hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ, bảo đảm giao thông kết nối, trường học, cơ sở y tế, chợ dân sinh, không gian cộng đồng và các điều kiện tạo sinh kế. Các khu đô thị đa mục tiêu được xác định là quỹ bổ sung, tạo thêm lựa chọn về đất ở thấp tầng, căn hộ chung cư và nhà ở xã hội.
Qua rà soát bước đầu, quỹ đất tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng dự án dự kiến khoảng 265ha, bố trí tại các xã, phường hoặc khu vực lân cận. Trong đó, xã Mê Linh khoảng 72ha; xã Vĩnh Thanh và Đông Anh 30ha; xã Bát Tràng 35ha; xã Ô Diên 11ha; phường Thượng Cát và Đông Ngạc 12ha; phường Yên Sở 10ha; xã Nam Phù 72ha và xã Hồng Vân 23ha. Thành phố sẽ tiếp tục rà soát, bổ sung, điều chỉnh quy mô nhằm đáp ứng tối đa nhu cầu tái định cư.
Đối với các xã, phường: Thiên Lộc, Phú Thượng, Hồng Hà, Bồ Đề và Long Biên, do chưa có quỹ đất tái định cư phía trong đê, người dân dự kiến được bố trí tại các khu đô thị đa mục tiêu, khu định cư tập trung của thành phố.
Các khu vực dự kiến gồm Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - Đông Anh quy mô khoảng 736,84ha; Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long (Urban City) khoảng 474ha; Khu đô thị đa mục tiêu tại phường Lĩnh Nam khoảng 169,5ha; Khu đô thị đa mục tiêu tại phường Bồ Đề, phường Long Biên và xã Bát Tràng khoảng 270,68ha; Khu định cư Long Biên - Bồ Đề khoảng 201ha và Khu định cư Lĩnh Nam khoảng 101ha.
Các khu đô thị, khu định cư này dự kiến cung cấp hàng chục nghìn lô đất thấp tầng và căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội, đồng thời được đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Một số khu dự kiến hoàn thành hạ tầng kỹ thuật từ năm 2027-2028, các công trình nhà ở tái định cư cao tầng hoàn thành chậm nhất vào năm 2030.
Bồi thường, hỗ trợ theo chính sách đặc thù
Về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, thành phố dự kiến áp dụng các chính sách theo Luật Thủ đô, các nghị quyết của Quốc hội, Nghị định số 88/2024/NĐ-CP và các quy định sửa đổi, bổ sung; Nghị quyết số 36/2026/NQ-HĐND ngày 15-6-2026 của HĐND thành phố và Quyết định số 40/2026/QĐ-UBND của UBND thành phố.
Đáng chú ý, đối với các trường hợp đủ điều kiện theo quy định, mức bồi thường bằng tiền về đất được áp dụng bằng 2 lần mức quy định đối với đất ở, đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp. Người bị thu hồi đất còn được xem xét bồi thường công trình, tài sản, chi phí đầu tư còn lại vào đất, thiệt hại về công trình, cây trồng, vật nuôi theo quy định.
Về hỗ trợ, các chính sách gồm hỗ trợ ổn định đời sống; ổn định sản xuất, kinh doanh; di dời vật nuôi; đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm; hỗ trợ tái định cư và hỗ trợ tháo dỡ, phá dỡ, di dời. Trong đó, mức hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm được xác định bằng 5 lần giá đất nông nghiệp theo quy định của thành phố.
Việc bố trí tái định cư phải được hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất. Trường hợp được bồi thường về đất nhưng số tiền bồi thường không đủ để mua suất tái định cư tối thiểu thì Nhà nước hỗ trợ phần còn thiếu để người dân đủ điều kiện mua tái định cư.
Đối với hộ gia đình có nhiều thế hệ, nhiều cặp vợ chồng đủ điều kiện tách hộ, có thể được bố trí thêm suất tái định cư cho từng hộ theo quy định. Trường hợp đất không đủ điều kiện được bồi thường nhưng người sử dụng đất không còn nhà ở, nơi ở khác trên địa bàn thì được xem xét bố trí tái định cư. Trường hợp còn nhà ở, đất ở trên địa bàn nhưng diện tích nhỏ hơn diện tích tối thiểu được phép tách thửa cũng được xem xét bố trí tái định cư theo chính sách của thành phố.
Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được xây dựng theo hướng bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, hạn chế tối đa xáo trộn đời sống, đồng thời tạo điều kiện để người dân ổn định nơi ở, sinh kế sau khi thực hiện giải phóng mặt bằng dự án.
Theo định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm có định hướng phát triển đô thị khu vực ven sông hai bên bờ sông Hồng và các giải pháp kỹ thuật đảm bảo các yêu cầu về an toàn đê điều, không gian thoát lũ căn cứ trên kết quả đánh giá khoa học về lũ lụt, khả năng chống chịu thảm họa và an toàn hạ tầng đô thị do đơn vị tư vấn nghiên cứu, xem xét trên tổng thể lưu vực sông Hồng.