Kể từ ngày người Hà Nội đi mở đất ở thung lũng Nam Ban bên dòng Đạ Dâng ngàn vạn năm tuổi đã được 50 năm. Tròn 5 thập kỷ thành lập Vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng (1976-2026) cũng là ngần ấy năm cái tên “Lâm Hà” từng bước được định hình rồi trở thành nỗi nhớ, niềm xúc động về một biểu tượng cho tình đoàn kết gắn bó giữa Đảng bộ, nhân dân Thủ đô Hà Nội và tỉnh Lâm Đồng.
Nếu như rối nước mượn sức đẩy và sự biến ảo của làn nước để làm sân khấu, thì rối cạn lại thách thức người nghệ sĩ bằng sự đa dạng trong cách thức biểu đạt.
Bước vào kỷ nguyên mới, những giá trị truyền thống đang đứng trước yêu cầu được tiếp nối bằng tư duy mới, chuẩn mực mới và sức sáng tạo mới. Xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh vì thế không chỉ là gìn giữ bản sắc, mà còn là quá trình khơi thông nguồn lực văn hóa, phát huy sức mạnh con người, tạo động lực để Thủ đô phát triển hiện đại, bền vững và hội nhập.
Trong đời sống của người Hà Nội, chén trà không chỉ là một thức uống. Trà hiện diện trong những cuộc gặp gỡ, trong các sự kiện ngoại giao và trong nếp sinh hoạt của mỗi gia đình. Từ cách chọn trà, pha trà đến cách nâng chén, mời nhau, mỗi cử chỉ đều chứa đựng những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Từ quả đu đủ xanh mộc mạc, người Hà Thành xưa đã sáng tạo nên một nghệ thuật vô cùng tinh tế: Tỉa hoa đu đủ chẻ cánh. Giữa nhịp sống hiện đại, nét tinh hoa ấy vẫn đang được gìn giữ và thổi vào một sức sống mới, nhờ đôi bàn tay tài hoa của nghệ nhân. Một trong số những người nghệ nhân thổi hồn hiện đại vào nét hoa chẻ cánh cổ truyền là chị Nguyễn Thị Thu.
Mỗi độ hè về, khi những đầm sen ở hồ Tây bắt đầu khoe sắc cũng là lúc mùa trà sen Hà Nội bước vào thời điểm nhộn nhịp nhất trong năm. Từ những bông sen còn ngậm sương sớm, qua bàn tay khéo léo của người làm nghề, hương sen thanh khiết được ướp vào từng cánh trà, tạo nên một thức quà tinh tế đã trở thành nét văn hóa đặc trưng của người Hà Nội.
Những ngày này khi đi qua tuyến phố Quảng An phường Tây Hồ, nhiều người không khỏi ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của đầm sen Bách Diệp đang ở độ nở rộ.
Con đường mòn xuyên rừng núi từ Đà Lạt xuống Đức Trọng, 50 năm sau, nhờ bàn tay khai phá của hàng vạn người dân Thủ đô và một số địa phương miền Bắc đã trở thành Tỉnh lộ 725 rộng rãi. Hai bên đường, nhà cửa khang trang với điền trang cà phê, bơ, mắc ca… học lên san sát. Thành quả ấy có được là nhờ bàn tay khai phá, thậm chí cả máu đổ xuống của hàng vạn người, trong đó có những người con Hà Nội.
Trong một lần ra Hà Nội họp vào cuối năm 1975, ông Chế Đặng - Chủ tịch Ủy ban Hành chính tỉnh Tuyên Đức (tháng 2-1976, tỉnh Tuyên Đức và thành phố Đà Lạt hợp nhất thành tỉnh Lâm Đồng - PV) - nói với bác sĩ Trần Duy Hưng - Chủ tịch Ủy ban Hành chính thành phố Hà Nội: “Đất đai Tuyên Đức còn rất rộng, khí hậu mát mẻ, ôn hòa mà dân lại thưa. Có thể đưa dân Hà Nội vào làm ăn được chứ!”.
Giữa nhịp sống hiện đại, hình ảnh người Hà Nội thanh lịch, văn minh tiếp tục được bồi đắp từ những hành vi ứng xử đời thường, ý thức cộng đồng đến trách nhiệm gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội.
Trải qua hàng nghìn năm, người Hà Nội đã hình thành nên những phẩm chất văn hóa đặc trưng, vừa là “hồn cốt” của Thăng Long-Hà Nội, vừa là tinh hoa kết tinh từ các miền quê hội tụ về đây. Trong đó, có năm phẩm chất cốt lõi cần tiếp tục gìn giữ, phát huy, gồm: thanh lịch-văn minh, trí tuệ-hiếu học, nhân ái-trách nhiệm-nghĩa tình; tinh tế-thẩm mỹ cao; lòng tự hào dân tộc và bản lĩnh hội nhập.
Không gian thưởng trà sen nằm trong khu di tích hồ Văn thuộc Văn Miếu - Quốc Tử Giám luôn thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Chỉ cần dừng chân, nhấp một ngụm trà, hương sen thanh khiết đã lan tỏa, mang đến cảm giác nhẹ nhàng, thư thái cho du khách.
Trong giới văn hóa - nghệ thuật, mỗi nghệ sĩ đều lưu giữ Hà Nội theo cách riêng của mình. Và hơn cả những tác phẩm nghệ thuật, đó còn là tình yêu, trách nhiệm và niềm tin của người nghệ sĩ - người công dân Thủ đô vào chặng đường phát triển mới của Thành phố.
Mỗi độ xuân về, sắc đào lại nhuộm hồng phố phường, mang theo hơi thở rộn ràng của Tết cổ truyền. Không chỉ rực rỡ ngoài đời thực, những cánh đào còn được tái hiện đầy tinh tế qua từng nét cọ của người nghệ sĩ.
Có những chất liệu tưởng như vô tri, nhưng khi được chạm đến bằng lao động, bằng đam mê và bằng cả đời gắn bó, chúng bỗng có hồn.
Trong số những người trẻ đang miệt mài gửi gắm tình yêu Thủ đô qua nghệ thuật, họa sĩ Nguyễn Thị Thanh Tuyền nổi bật với phong cách hội họa nhẹ nhàng, tinh tế, mang đến cho người xem những góc nhìn thân quen về Hà Nội.
Với các họa sĩ trẻ, vẽ về Hà Nội là cách thể hiện tình yêu và sức sáng tạo. Họa sĩ Đinh Huy, Chủ nhiệm Câu lạc bộ “Tôi vẽ”, chọn khắc họa Hà Nội bằng phong cách riêng - “vẽ điều cũ theo cách mới”.
Ở tuổi ngoài 80, khi nhiều người đã chọn cho mình nhịp sống an nhàn, nghệ nhân ưu tú (NNƯT) Nguyễn Thị Minh Tám vẫn miệt mài bước theo nhịp trống rộn ràng, cần mẫn gieo truyền tinh hoa trống hội đến với cộng đồng.
Từ chiến trường đến góc giường bệnh, từ quản lý bệnh viện đến hành trình thiện nguyện, suốt cả cuộc đời, PGS.TS Nguyễn Kim Nữ Hiếu luôn giữ trọn nhiệt huyết “còn sức là còn cống hiến”.
Từng trải qua nhiều thăng trầm, ca trù vẫn được gìn giữ và lan tỏa nhờ những nghệ nhân tâm huyết. Ở Hà Nội, nghệ nhân ưu tú Vân Mai dành cả đời thầm lặng truyền dạy để tiếng phách, tiếng hát cổ truyền không bị lãng quên.
