Ngày 9/7, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 58 (AMM-58) khai mạc tại Trung tâm Hội nghị Kuala Lumpur với sự tham dự của Bộ trưởng Ngoại giao các nước ASEAN và Timor-Leste, Tổng Thư ký ASEAN cùng đại diện quan chức cấp cao của các đối tác.
ASEAN cần phải là lực lượng tiên phong, phát huy tiếng nói chung
Phát biểu tại lễ khai mạc, Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim nhấn mạnh, trong một thế giới đầy biến động, ASEAN cần giữ vững tinh thần chủ động, tự chủ chiến lược, đoàn kết để định hình tương lai khu vực. Thủ tướng Anwar chia sẻ, sức mạnh thật sự của ASEAN nằm chính ở đoàn kết, gắn kết và cam kết cùng nhau vượt qua khác biệt trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau, sẵn sàng đối thoại và kiên định tìm kiếm đồng thuận.
Trước thực trạng những công cụ kinh tế bị vũ khí hóa để phục vụ cạnh tranh địa chính trị, Thủ tướng Malaysia nhấn mạnh, ASEAN cần hành động tỉnh táo, rõ ràng và dứt khoát. Điều quan trọng hơn cả, ASEAN phải tự quyết định con đường của chính mình, có chủ đích, có tầm nhìn và có mục tiêu.
Việt Nam đề xuất ba định hướng trọng tâm cho ASEAN
Phát biểu tại phiên họp, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nêu bật những giá trị cốt lõi làm nên thành công của ASEAN, trong đó có đoàn kết và tôn trọng lẫn nhau. Trong giai đoạn bất ổn hiện nay, đoàn kết, vai trò trung tâm của ASEAN cùng cam kết mạnh mẽ về phát triển bao trùm và bền vững tiếp tục là kim chỉ nam dẫn dắt Cộng đồng ASEAN. Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng đề xuất ba định hướng trọng tâm cho ASEAN trong thời gian tới.
Một là, hướng tới mục tiêu trở thành nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới vào năm 2030, ASEAN cần tiếp tục ưu tiên hàng đầu cho duy trì tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ. Cùng với việc đẩy mạnh liên kết kinh tế nội khối và triển khai hiệu quả Hiệp định Thương mại hàng hoá ASEAN (ATIGA) đã được nâng cấp, ASEAN cần rà soát, tận dụng FTA hiện có với các đối tác, mở rộng liên kết kinh tế liên khu vực, trong đó có Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), nhằm đa dạng hoá thị trường, sản phẩm và chuỗi cung ứng. ASEAN cần tận dụng thương mại điện tử để khơi thông thương mại nội khối, cũng như mở rộng mạng lưới các thị trường bên ngoài.
Hai là, hướng tới một cộng đồng số hóa hàng đầu. ASEAN cần đẩy nhanh đàm phán Hiệp định khung kinh tế số, bảo đảm đáp ứng nhu cầu thực tiễn, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ. Các động lực tăng trưởng mới như chuyển đổi số và hệ sinh thái đổi mới - sáng tạo cần được lồng ghép trong các khuôn khổ hợp tác với đối tác để tranh thủ nguồn lực và hỗ trợ kỹ thuật. Các nỗ lực này cũng cần được cụ thể hóa cả trong các chương trình của ASEAN và hợp tác tiểu vùng nhằm tạo sự gắn kết và bổ trợ lẫn nhau. Trong vai trò Chủ tịch Nhóm Đặc trách Sáng kiến liên kết ASEAN (IAI), Việt Nam sẽ phối hợp với các nước triển khai những nội dung này trong Kế hoạch Công tác IAI giai đoạn tiếp theo.
Ba là, để xây dựng cộng đồng thực sự hướng tới người dân, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh, ASEAN cần tăng cường kết nối với người dân. Vai trò của ASEAN không chỉ hiện diện qua các tuyên bố cấp cao mà quan trọng hơn, cần được lan tỏa thông qua các hành động cụ thể và thiết thực. Chiến lược truyền thông của khu vực cần được thúc đẩy để quảng bá rộng rãi hơn về các thành tựu và đóng góp quan trọng của ASEAN thông qua các câu chuyện người thật, việc thật. Việt Nam sẽ sớm xây dựng kế hoạch triển khai các văn kiện chiến lược ASEAN 2045 ở cấp quốc gia nhằm đưa ASEAN tới gần hơn với người dân, doanh nghiệp và địa phương.
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn cũng khẳng định, Việt Nam ủng hộ và phối hợp với các nước chuẩn bị cho tiến trình Timor-Leste gia nhập ASEAN. Việt Nam sẵn sàng hỗ trợ Timor-Leste hoàn tất các tiêu chí, trong đó có việc tham gia các văn kiện pháp lý, đồng thời đề nghị ASEAN sớm có kế hoạch hỗ trợ Timor-Leste hội nhập hiệu quả và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ thành viên.
