Sáng 15/11, phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc quán triệt Chỉ thị của Bộ Chính trị, triển khai công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh đây là sự kiện chính trị trọng đại, có ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra ngay sau Đại hội XIV của Đảng và đúng vào dịp kỷ niệm 80 năm Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946.
Bầu cử 2026 - nhiệm vụ chính trị trọng tâm, dấu mốc lớn của nền dân chủ Việt Nam
Tổng Bí thư nhấn mạnh, từ cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 đến nay, đất nước đã tổ chức thành công 15 cuộc bầu cử Quốc hội, mỗi cuộc đều gắn với những cột mốc quan trọng của dân tộc. Mỗi lá phiếu của cử tri suốt tám thập kỷ qua không chỉ thể hiện ý chí làm chủ, tinh thần trách nhiệm của nhân dân mà còn khẳng định bản chất dân chủ, tiến bộ của Nhà nước Việt Nam: mọi quyền lực thuộc về nhân dân; Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
Cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra trong bối cảnh cả nước vừa hoàn thành việc sắp xếp tổ chức bộ máy, sáp nhập đơn vị hành chính, tổ chức lại chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp. Thành công của cuộc bầu cử sẽ tạo nền tảng chính trị - xã hội vững chắc để triển khai thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, khẳng định năng lực lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước.
Do đó, Tổng Bí thư yêu cầu toàn hệ thống chính trị xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2026, phải tổ chức thật tốt, bảo đảm dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm và thực sự trở thành ngày hội của toàn dân.
Tổng Bí thư cũng đánh giá cao sự chuẩn bị của Hội đồng Bầu cử quốc gia và tin tưởng rằng với hệ thống văn bản hướng dẫn đầy đủ, các cấp, các ngành sẽ nắm chắc quy trình, yêu cầu và sớm bắt tay triển khai.
5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm để bảo đảm cuộc bầu cử thành công
Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm để bảo đảm cuộc bầu cử thành công.
1. Lãnh đạo tốt công tác nhân sự - khâu then chốt của cuộc bầu cử
Tổng Bí thư yêu cầu việc giới thiệu nhân sự ứng cử phải công khai, minh bạch, lắng nghe cơ sở nhưng đồng thời chặt chẽ, bám sát quy hoạch cán bộ, yêu cầu tinh gọn bộ máy và mô hình chính quyền hai cấp.
Cơ cấu đại biểu phải thể hiện sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, đại diện hài hòa các ngành, giới, độ tuổi, vùng miền; bảo đảm tỷ lệ hợp lý giữa đại biểu chuyên trách, đại biểu nữ, đại biểu dân tộc thiểu số, trí thức, công nhân, nông dân, doanh nhân, văn nghệ sĩ, chức sắc tôn giáo.
Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Phấn đấu đủ số lượng, cơ cấu nhưng chất lượng đại biểu phải đặt lên hàng đầu”. Người ứng cử phải là những người có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc và nhân dân, có phẩm chất đạo đức, năng lực, đáp ứng tiêu chuẩn luật định và có điều kiện tham gia đầy đủ nhiệm vụ. Giai đoạn 2026 - 2031 là thời điểm then chốt hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược 100 năm, nên cần ưu tiên những nhân sự có tư duy đổi mới, dám nghĩ - dám làm - dám chịu trách nhiệm, có tầm nhìn và năng lực hoạch định chính sách.
Ngược lại, phải kiên quyết sàng lọc những người cơ hội chính trị, ham muốn quyền lực, bảo thủ, bè phái, đạo đức kém, thiếu trung thực, hoặc có dấu hiệu vi phạm; rút kinh nghiệm từ việc thời gian qua vẫn có đại biểu Quốc hội và HĐND bị kỷ luật, thậm chí vi phạm pháp luật.
Tổng Bí thư dẫn lời Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Vì lợi nước quên lợi nhà, vì lợi chung quên lợi riêng”. Ông tin tưởng rằng với sự chuẩn bị chu đáo, kỹ lưỡng, các cơ quan sẽ giới thiệu được những ứng cử viên xứng đáng để nhân dân lựa chọn.
2. Tổ chức tốt hiệp thương - phát huy đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân
Tổng Bí thư yêu cầu các cấp ủy Đảng phải lãnh đạo chặt chẽ quá trình hiệp thương, lập danh sách ứng cử đúng pháp luật; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên trong giới thiệu ứng cử viên và giám sát bầu cử.
Quy trình hiệp thương phải dân chủ, khách quan, công khai, minh bạch, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, không để xảy ra các tiêu cực như “chạy suất”, “chạy phiếu”, vận động không lành mạnh.
Tổng Bí thư nhấn mạnh: phải tạo điều kiện thuận lợi nhất để mọi công dân thực hiện đầy đủ quyền bầu cử và ứng cử, tuyệt đối không để bất kỳ hành vi cản trở trái pháp luật nào ảnh hưởng quyền làm chủ của nhân dân.
3. Đẩy mạnh tuyên truyền - tạo không khí phấn khởi, trách nhiệm trong toàn dân
Tổng Bí thư yêu cầu tuyên truyền sâu rộng để nhân dân hiểu rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của cuộc bầu cử và trách nhiệm của mỗi lá phiếu. Các địa phương, cơ quan, đoàn thể cần phát động phong trào thi đua phù hợp; tổ chức diễn đàn, tiếp xúc cử tri, hội thi tìm hiểu pháp luật về bầu cử, tạo bầu không khí sôi nổi.
Tổng Bí thư đặc biệt nhấn mạnh tinh thần tự giác của cử tri: đi bầu với trách nhiệm cao nhất, không bầu cho xong. Cán bộ, đảng viên phải nêu gương, không chỉ tham gia đầy đủ mà còn tuyên truyền, động viên gia đình và nhân dân cùng thực hiện. Đây cũng là dịp để cán bộ gần dân, lắng nghe dân, góp phần tạo đồng thuận xã hội.
4. Bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; xử lý kịp thời mọi phát sinh
Công tác bảo đảm an toàn bầu cử phải được chuẩn bị chủ động, toàn diện, chặt chẽ, nhất là tại miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Các lực lượng phải nắm chắc tình hình, xử lý kịp thời, không để bất ngờ.
Tổng Bí thư đặc biệt lưu ý về giải quyết khiếu nại, tố cáo. Hiện còn khoảng 210 vụ việc người dân khiếu kiện - không phải “điểm nóng” mà là vụ việc tồn đọng đã giảm từ hàng nghìn xuống 210, trong đó khoảng 50 vụ người dân còn kiến nghị lên Trung ương.
Người đứng đầu Đảng ta yêu cầu: từ nay đến hết tháng 12, các địa phương phải giải quyết dứt điểm, không để phát sinh vụ việc mới, vì đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm môi trường chính trị - xã hội ổn định cho bầu cử. Song song, phải kiên quyết đấu tranh, phản bác mọi luận điệu sai trái, xuyên tạc, kích động lợi dụng bầu cử để chống phá, chia rẽ khối đại đoàn kết.
5. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và phối hợp đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị
Tổng Bí thư yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý cử tri, hỗ trợ hiệp thương, tổng hợp kết quả… nhưng phải đi đôi với bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu, không để lộ lọt thông tin.
Các cơ quan từ Trung ương tới địa phương phải phối hợp nhịp nhàng, tránh chồng chéo. Hội đồng Bầu cử quốc gia, Đảng đoàn Quốc hội, Ban cán sự Đảng Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các bộ, ngành cần thường xuyên hướng dẫn, kiểm tra, hỗ trợ địa phương.
Tỉnh ủy, Thành ủy phải sớm thành lập Ban Chỉ đạo công tác bầu cử, lãnh đạo toàn diện, tránh bị động, lúng túng.
Tổng Bí thư nhấn mạnh, từ nay đến ngày bầu cử 15/3/2026 chỉ còn 4 tháng - thời gian rất ngắn nhưng nhiệm vụ rất lớn. Các cấp, các ngành phải bắt tay ngay, hành động quyết liệt, thiết thực; phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn; thường xuyên kiểm tra, tháo gỡ khó khăn để bảo đảm tiến độ và chất lượng.
Tổng Bí thư tin tưởng rằng với quyết tâm chính trị cao của Đảng, sự đồng lòng của gần 100 triệu cử tri và sự phối hợp của toàn hệ thống chính trị, cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ thành công tốt đẹp, trở thành ngày hội lớn của nhân dân, nơi “ý Đảng hòa cùng lòng dân”, tiếp thêm sức mạnh cho khát vọng xây dựng Việt Nam hùng cường, phồn vinh, nhân dân ấm no, hạnh phúc.
