Cuộc gặp Trump – Zelensky: Kết quả thất vọng cho Ukraine?

Rạng sáng ngày 18/10 (theo giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiếp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Nhà Trắng. Tại cuộc gặp này, nhà lãnh đạo Mỹ đã thúc giục cả Nga và Ukraine “đạt một thỏa thuận” chấm dứt xung đột, song ông đã từ chối cung cấp cho Ukraine tên lửa Tomahawk hoặc các hỗ trợ khác mà Kiev coi là cần thiết để buộc Moscow ngồi vào bàn thương lượng.

Đây là cuộc gặp thứ 6 giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1, cũng là chuyến thăm Nhà Trắng thứ 3 của ông Zelensky kể từ đầu năm nay. Trước thềm chuyến thăm, ông Zelensky từng hy vọng cuộc gặp sẽ là cơ hội gây áp lực lên Tổng thống Nga Putin bằng cam kết từ Mỹ về việc cung cấp cho Ukraine tên lửa tiên tiến tầm xa cũng như các đảm bảo an ninh song phương. Tuy nhiên, trong cuộc thảo luận kéo dài hơn 2 giờ đồng hồ với Tổng thống Ukraine, ông Trump lại chú trọng làm trung gian cho thỏa thuận hòa bình hơn là nâng cấp kho vũ khí của Ukraine, khi ông đang hướng tới cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Hungary trong vài tuần tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chia sẻ: “Tôi phải nói rằng, chúng tôi cũng muốn có Tomahawk. Chúng tôi không muốn trao đi những thứ cần thiết để bảo vệ đất nước. Hy vọng rằng chúng ta có thể chấm dứt chiến tranh mà không cần phải nghĩ đến Tomahawk.”

Về phần mình, trong buổi họp báo sau cuộc hội đàm, Tổng thống Zelensky thông báo rằng ông và người đồng cấp Mỹ đã thảo luận về việc cung cấp vũ khí tầm xa, nhưng đồng ý không công khai bình luận về vấn đề này ở thời điểm hiện tại vì Mỹ không muốn để tình hình leo thang. Nhà lãnh đạo Ukraine cho biết việc đạt được thỏa thuận ngừng bắn là ưu tiên hàng đầu và Kiev đang trông đợi vào áp lực của Tổng thống Trump đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin để chấm dứt cuộc xung đột này.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết: “Chúng tôi tin tưởng Mỹ. Chúng tôi tin tưởng Tổng thống Trump rằng ông ấy muốn kết thúc cuộc chiến này. Điều đó rất khó khăn, cần những giải pháp rất cứng rắn. Có thể lý giải được.”

Viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 17/10, Tổng thống Mỹ cho biết cuộc gặp với người đồng nhiệm Ukraine diễn ra rất “thú vị và thân thiện”, nhưng theo giới quan sát, đây có lẽ lại là một thất vọng đối với nhà lãnh đạo Ukraine khi ông Trump không chỉ lấp lửng về cả viện trợ quân sự cho Kiev lẫn mối đe dọa trừng phạt mới đối với Nga, mà còn một lần nữa gạt sang một bên cả ông Zelensky lẫn những nhà phê bình khác - những người cho rằng ông Putin chưa muốn ngồi vào bàn đàm phán.

Ông Trump dường như cũng đã rút lui khỏi nỗ lực do Thượng viện dẫn đầu nhằm tăng áp lực tài chính thông qua thuế quan lớn đối với các quốc gia mua dầu của Nga. Ngày 16/10, ông Trump cho biết thời điểm này chưa thích hợp cho một động thái như vậy. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng kêu gọi cả Ukraine và Nga “ngừng chiến ngay lập tức”, dừng lại tại vị trí hiện tại và cùng tuyên bố chiến thắng, dù điều đó có thể đồng nghĩa với việc Ukraine phải nhượng lại lãnh thổ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi: “Các bên hãy dừng lại ở chiến tuyến, ai về nhà nấy, về với gia đình mình. Hãy dừng việc giết chóc lại. Chỉ cần dừng ngay bây giờ, tại chiến tuyến. Tôi đã nói điều đó với Tổng thống Zelensky. Tôi cũng nói điều đó với Tổng thống Putin”.

Những diễn biến này đưa Tổng thống Ukraine Zelensky và các đồng minh châu Âu của ông trở lại vòng luẩn quẩn quen thuộc, khi họ tìm cách gây sức ép buộc ông Trump hành động, nhưng nỗ lực của họ bị ông Putin làm suy yếu, và rồi họ lại phải cố gắng một lần nữa, trong khi xung đột Ukraine vẫn tiếp diễn.