Đề xuất lập Tòa Phá sản và Tòa Sở hữu trí tuệ

Một trong những nội dung nổi bật được đề cập trong phiên họp Quốc hội sáng 8/5 là tinh gọn bộ máy, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong bối cảnh mới và thành lập các tòa chuyên trách, bao gồm Tòa Phá sản và Tòa Sở hữu trí tuệ.

Đề xuất lập Tòa Phá sản và Tòa Sở hữu trí tuệ

Sáng 8/5, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã nghe Tờ trình của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Lê Minh Trí và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội về dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân. Một trong những nội dung nổi bật được đề cập là tinh gọn bộ máy, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và thực tiễn xét xử trong bối cảnh mới và việc thành lập các tòa chuyên trách, bao gồm Tòa Phá sản và Tòa Sở hữu trí tuệ.

Chánh án TAND tối cao Lê Minh Trí trình bày Tờ trình dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân.

Theo Tờ trình, việc sửa đổi, bổ sung lần này nhằm cụ thể hóa các chủ trương quan trọng của Đảng tại các Nghị quyết 18, 27, 60 và Kết luận 135, hướng tới tinh gọn tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động của Tòa án nhân dân các cấp. Mục tiêu là tiếp tục hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy hệ thống Tòa án nhân dân, bảo đảm tính thống nhất của pháp luật, phù hợp Hiến pháp.

Dự thảo sửa đổi 23 điều, một tên mục; bổ sung một điều mới; bãi bỏ 9 điều và hai khoản của luật hiện hành. Đồng thời, sửa đổi, bổ sung một số điều của 14 luật liên quan để bảo đảm đồng bộ và hiệu lực thi hành.

Một điểm đột phá trong dự thảo luật là mô hình tổ chức hệ thống tòa án được tinh giản, tổ chức theo ba cấp: Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Tòa án nhân dân khu vực. Trong Tòa án nhân dân khu vực, các tòa sơ thẩm chuyên biệt hiện nay sẽ được chuyển đổi thành các tòa chuyên trách. Kết thúc hoạt động của Tòa án nhân dân cấp cao và Tòa án nhân dân cấp huyện; thành lập Tòa án nhân dân khu vực; chuyển các Tòa án nhân dân sơ thẩm chuyên biệt thành các tòa chuyên trách trong Tòa án nhân dân khu vực.

Dự thảo luật quy định tại một số Tòa án nhân dân khu vực sẽ có Tòa Phá sản, Tòa Sở hữu trí tuệ, với phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ do Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định. Dự kiến, Tòa án nhân dân tối cao tổ chức ba Tòa Phá sản tại Hà Nội, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh; tổ chức hai Tòa Sở hữu trí tuệ tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Việc bố trí các tòa chuyên trách tại trung tâm kinh tế lớn nhằm nâng cao chất lượng xét xử các vụ việc phức tạp, đồng thời hiện thực hóa cam kết bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, cải thiện môi trường đầu tư, thu hút FDI. Việc thành lập không làm phát sinh đầu mối, không tăng biên chế hay yêu cầu trụ sở mới.

Quá trình xây dựng dự án luật được thực hiện công khai, minh bạch. Tòa án nhân dân tối cao đã lấy ý kiến từ nhiều cơ quan, tổ chức liên quan và từ nhân dân thông qua cổng thông tin điện tử, đồng thời tiếp thu đầy đủ để hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội.

Cũng trong sáng 8/5, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo thẩm tra dự án luật. Ủy ban tán thành với phạm vi sửa đổi tập trung vào sắp xếp, tinh gọn tổ chức Tòa án nhân dân theo mô hình ba cấp: Trung ương, tỉnh và khu vực, phù hợp với chủ trương tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, không có cấp huyện.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo thẩm tra dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân.

Về nhiệm vụ, quyền hạn giám đốc thẩm, tái thẩm của Tòa án nhân dân tối cao: Theo quy định của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân hiện hành, Tòa án nhân dân tối cao có nhiệm vụ, quyền hạn giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định của Tòa án nhân dân cấp cao có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị; Tòa án nhân dân cấp cao có nhiệm vụ, quyền hạn giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân cấp huyện có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị. Do Tòa án nhân dân cấp cao kết thúc hoạt động, nên Tòa án nhân dân tối cao tiếp nhận nhiệm vụ giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định của Tòa án nhân dân cấp tỉnh có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị là phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Tòa án nhân dân ba cấp. Cùng với việc giao nhiệm vụ này, dự thảo Luật đã có các quy định để giảm áp lực cho Tòa án nhân dân tối cao trong công tác giám đốc thẩm, tái thẩm, như: tăng thẩm quyền xét xử cho Tòa án nhân dân khu vực; bỏ thẩm quyền sơ thẩm của Tòa án nhân dân cấp tỉnh đối với vụ việc dân sự, vụ án hành chính; giao Tòa án nhân dân cấp tỉnh giám đốc thẩm, tái thẩm đối với bản án, quyết định sơ thẩm đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân khu vực; đề xuất tăng số lượng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Bên cạnh đó, Tòa án nhân dân tối cao dự kiến sẽ điều chuyển cán bộ, Thẩm phán của các Tòa án nhân dân cấp cao về tăng cường cho các đơn vị làm công tác chuyên môn, nghiệp vụ, tham mưu giải quyết án của Tòa án nhân dân tối cao, bảo đảm để Tòa án nhân dân tối cao hoàn thành được nhiệm vụ được giao.

Quốc hội nghe trình bày Tờ trình dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân.

Tuy nhiên, dự kiến số lượng vụ việc giám đốc thẩm, tái thẩm thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân tối cao trong thời gian tới là khá lớn. Cùng với giải pháp về nâng cao chất lượng xét xử sơ thẩm, phúc thẩm, tăng cường năng lực cho cán bộ, Thẩm phán, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác tòa án, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị Tòa án nhân dân tối cao tiếp tục tổng kết thực tiễn kỹ lưỡng, nghiên cứu để kiến nghị Quốc hội xem xét, quyết định vào thời điểm thích hợp việc sửa đổi một số quy định của các luật tố tụng liên quan đến giám đốc thẩm, nhất là điều kiện nộp đơn đề nghị giám đốc thẩm, căn cứ kháng nghị, tránh việc lạm dụng thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm để khiếu nại tràn lan, không có điểm dừng, dồn việc lên Tòa án nhân dân tối cao.

Về việc thành lập Tòa Phá sản, Tòa Sở hữu trí tuệ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận định: Thực tiễn cho thấy đây là các loại việc khó, đòi hỏi người tiến hành tố tụng có kiến thức chuyên sâu. Việc thành lập các tòa chuyên trách tại một số Tòa án nhân dân khu vực ở các trung tâm kinh tế lớn là phù hợp thực tiễn và yêu cầu hội nhập quốc tế. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với dự thảo luật.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến đề nghị làm rõ tiêu chí, điều kiện thành lập các tòa chuyên trách; về việc bố trí nhân sự có trình độ cao, chuyên sâu cho các tòa này.

Tin liên quan

Thảo luận ba dự luật liên quan đến đổi mới sáng tạo

Thảo luận ba dự luật liên quan đến đổi mới sáng tạo

Chính trị

Tại chương trình Kỳ họp thứ 9 trong chiều 6/5, Quốc hội đã thảo luận tại tổ về ba dự thảo luật: Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa; và Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi).

Phát triển điện hạt nhân an toàn, bền vững

Phát triển điện hạt nhân an toàn, bền vững

Chính trị

Các đại biểu Quốc hội thảo luận ở tổ về Dự án Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi) vào chiều nay, 6/5. Trước đó, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ đã trình bày Tờ trình dự án Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi).

Chính trị

Xác lập tầm cao mới trong quan hệ Việt Nam - Trung Quốc

Xác lập tầm cao mới trong quan hệ Việt Nam - Trung Quốc

Chính trị

Nhân dịp tham dự Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, trưa 17/11, tại Thâm Quyến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.

Việt Nam coi trọng và đóng góp tích cực, có trách nhiệm trong APEC

Việt Nam coi trọng và đóng góp tích cực, có trách nhiệm trong APEC

Chính trị

Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 diễn ra trong bối cảnh kinh tế quốc tế đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, từ các rào cản thương mại, chủ nghĩa bảo hộ đến sự dịch chuyển chuỗi cung ứng và những bất định của môi trường kinh tế vĩ mô. Trong bối cảnh đó, chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam mang nhiều ý nghĩa quan trọng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bắt đầu tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bắt đầu tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33

Chính trị

Sáng 17/11 (theo giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân Ngô Phương Ly và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tới thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc bắt đầu chương trình tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, từ ngày 17-20/11/2026, theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình và Phu nhân.

Chung một đại dương - chung một tương lai

Chung một đại dương - chung một tương lai

Chính trị

Nhân dịp tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc và làm việc song phương tại đây từ ngày 17 - 20/11/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vừa có bài viết đăng trên China Daily với nhan đề "Chung một đại dương - chung một tương lai".

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì lễ đón Tổng thống Chile

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì lễ đón Tổng thống Chile

Chính trị

Chiều 16/11, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã chủ trì lễ đón trọng thể Tổng thống Cộng hòa Chile José Antonio Kast và phu nhân thăm chính thức Việt Nam. Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của Tổng thống José Antonio Kast trên cương vị nguyên thủ quốc gia, diễn ra đúng dịp hai nước kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.

Mỗi quyết sách của Quốc hội phải nhanh, đúng, trúng, khả thi

Mỗi quyết sách của Quốc hội phải nhanh, đúng, trúng, khả thi

Chính trị

Sau gần một tháng làm việc khẩn trương, dân chủ và trách nhiệm, Quốc hội khóa XVI đã hoàn thành toàn bộ chương trình đợt 1 của Kỳ họp thứ hai. Chặng đường đầu tiên của kỳ họp đã ghi dấu ấn đậm nét bằng những quyết sách kinh tế - xã hội mang tính đột phá, phiên chất vấn thẳng thắn, thực chất cùng khối lượng công tác lập pháp đồ sộ, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất
avatar

15 trả lời
avatar