Giải pháp hai nhà nước Palestine: Cơ hội và thách thức

Thủ tướng Australia Anthony Albanese, ngày 11/8 tuyên bố nước này dự kiến công nhận Nhà nước Palestine tại Đại hội đồng Liên hợp quốc vào tháng 9 tới, với điều kiện tổ chức Hamas không đóng vai trò nào trong chính quyền tương lai của Palestine.

Cũng như Australia, nhiều quốc gia phương Tây, bao gồm Anh, Pháp, và Canada, tuyên bố sẽ cân nhắc công nhận Nhà nước Palestine. Đây được coi là một bước đi mang tính biểu tượng nhằm thúc đẩy tiến trình hòa bình Trung Đông vốn bị đình trệ nhiều năm. Tuy nhiên, rào cản đối với giải pháp hai nhà nước còn rất lớn.

Việc Palestine trở thành thành viên đầy đủ của Liên hợp Quốc vẫn gặp trở ngại lớn, khi Mỹ – với tư cách là thành viên thường trực Hội đồng Bảo an – có quyền phủ quyết mọi nghị quyết liên quan. Trước đây, Washington đã nhiều lần sử dụng quyền này để ngăn chặn việc công nhận chính thức Nhà nước Palestine.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục phản đối việc công nhận Palestine vào thời điểm này, cho rằng điều đó chẳng khác nào “thưởng cho Hamas” sau vụ tấn công ngày 7/10/2023 khiến hàng trăm dân thường Israel thiệt mạng. Trong khi đó, Israel kiên quyết phản đối một Nhà nước Palestine, đặc biệt dưới thời Thủ tướng Benjamin Netanyahu.

Ông cho rằng nguyên nhân xung đột không phải vì thiếu một nhà nước Palestine, mà là vì Palestine “từ chối công nhận nhà nước Do Thái dưới bất kỳ hình thức nào.” Bên phía Palestine, Hamas tuyên bố sẽ không giải giáp cho đến khi một Nhà nước Palestine được chính thức công nhận.

Dù Chính quyền Palestine cam kết tổ chức bầu cử và loại bỏ vai trò của Hamas trong chính quyền tương lai, tiến trình hòa bình vẫn vấp phải những rào cản lớn. Thực tế cho thấy, các nỗ lực lớn nhằm đạt được giải pháp hai nhà nước – như vào các năm 2007 và 2013 – đều kết thúc mà không có kết quả, khiến viễn cảnh này tiếp tục là một bài toán khó trong ngoại giao toàn cầu.