Hội làng trong phố

Sau Tết, dường như không có làng quê nào ở Việt Nam là không có lễ hội. Hội làng thường được tổ chức vào mùa xuân, khi đất trời giao hòa, thiên nhiên tươi tốt, lòng người hân hoan.

Hội làng trong phố

Hội làng được coi là thời điểm cuốn hút nhất, tưng bừng nhất với những nghi thức tôn nghiêm và thuần Việt nối đời như tế lễ, rước, trò vui và hát xướng... Trong 1.206 lễ hội lớn nhỏ, Hà Nội có 221 lễ hội tại khu vực nội thành. Không ít trong số đó vốn là lễ hội của các làng nay đã "lên" phố, như ở Mỗ Lao.

Ở Mỗ Lao, cây đa giếng nước không còn, nhưng sân đình vẫn vậy, làng đã lên phường, lên phố, nhưng những giá trị văn hóa truyền đời vẫn được người dân lưu giữ. Hội làng như một mạch nước ngầm xuyên thời gian, bừng chảy tràn trề trong đời sống vật chất, tinh thần và tâm linh người Việt.

Mở đầu phần lễ luôn là lễ rước kiệu Thành hoàng, thu hút đông đảo bà con tới xem và theo rước. Cả con phố Thanh Bình (phường Mỗ Lao, quận Hà Đông), người dân buôn bán bên đường đều tự nguyện nghỉ bán hàng, tạo đường thông hè thoáng cho đám rước đi qua.

Bối cảnh xã hội hiện đại và quá trình đô thị hóa khiến lễ hội trong phố đang đứng trước nhiều nguy cơ mai một. Sự thay đổi liên tục về thành phần dân cư do quá trình nhập, chuyển cư khiến mối liên hệ giữa các thành viên trong cộng đồng ngày càng xa rời. Bên cạnh đó, áp lực của cuộc sống hiện đại khiến giới trẻ ít có điều kiện tham gia lễ hội, việc thực hành lễ hội trong khu vực nội đô gặp khó khăn. Vậy nên, những lễ hội làng lại càng có vai trò củng cố mối liên hệ bền chặt và giúp các cộng đồng xích lại gần nhau.

Nam phụ lão ấu đều tham gia vào hội làng, người trong đội cờ hồng, người trong đoàn đánh trống, đội múa bồng, đội múa sênh tiền, đội rước kiệu… Những người không tham gia đám rước, đám hội thì cũng có mặt ở hai bên đường. Gương mặt ai cũng hồ hởi, háo hức được xem hội làng 10 năm mới có một lần. Như một nét đẹp văn hóa cộng đồng không thể thiếu, với mỗi người, cảm xúc khi tham gia vào ngày vui của cả làng có lẽ là một niềm vui, niềm tự hào xen lẫn lòng biết ơn đối với các bậc tiền nhân.

Sau phần lễ là đến phần hội. Ở hội làng, phần hội luôn được mong chờ nhất, đặc biệt là với đám trẻ con và thanh niên. Các trò chơi dân gian được tổ chức ngay tại khoảng sân hẹp trong phố, giữa những ngôi nhà cao tầng. Lũ trẻ ngày thường quen với các trò chơi điện tử, thì trò bắt vịt, bắt lợn lại trở thành trò chơi thú vị hấp dẫn. Còn người lớn thì vừa cổ vũ, vừa hoài niệm về những hội làng của ngày xưa cũ, khi phố vẫn là làng. Tiếng reo hò, tiếng cười rộn vang khoảng sân bê tông, vút lên trên những nhà cao tầng trong phố thị.

Nói đến lễ hội, người ta thường nghĩ ngay đến không khí tưng bừng ở những làng quê. Nhưng ở Thủ đô Hà Nội, lễ hội trong phố lại là một “đặc sản”. “Hội phố” không chỉ đem lại đời sống văn hóa tâm linh cho cư dân, bảo vệ di sản, mà còn tạo ra sự gắn kết cộng đồng.

Cho đến tận bây giờ, mối quan hệ giữa “phố” và “làng”, “văn minh đô thị" và "văn hóa làng” vẫn song hành, hòa quyện với nhau, đan xen nhau trong kiến trúc, lối sống, hành vi ứng xử của đất và người Hà Nội. Tính cộng đồng trong phạm vi làng xã vẫn tồn tại hòa quyện trong các khu dân cư, tổ dân phố, truyền thống “tương thân tương ái”, tình làng, nghĩa xóm, lối sống nhân ái “lá lành đùm lá rách”, “tắt lửa tối đèn có nhau”... vẫn được thể hiện mỗi khi có biến cố xảy ra.

Đặc biệt, nề nếp, gia phong được rèn giũa qua biết bao thăng trầm ở nơi này nơi kia vẫn không bị cách sống nơi phồn hoa làm cho phai nhạt. Nó vẫn ôm trong mình những dấu tích để minh chứng cho một nền văn hóa bền vững đến lạ lùng.

Sự biến đổi văn hóa cổ truyền trong xã hội hiện đại với sự thay đổi sâu sắc các nền tảng là một tất yếu. Nhưng những giá trị di sản ông cha phải được con cháu trân trọng, gìn giữ, phát huy thành sức mạnh nội sinh.

Tin liên quan

Sới vật ngày xuân

Sới vật ngày xuân

Nhịp sống Hà Nội

Trong không khí se lạnh của những ngày đầu xuân mới, tiếng trống nơi sới vật đã rộn ràng khắp trong thôn, ngoài xóm, thu hút mọi bước chân đổ về tổ Ngô Sài, huyện Quốc Oai, Hà Nội.

Hội làng ngày xuân

Hội làng ngày xuân

Nhịp sống Hà Nội

Hội làng là sợi dây gắn kết những giá trị văn hóa truyền thống và hiện đại, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về phong tục tập quán của quê hương mình, cảm nhận được rõ nét hồn cốt văn hoá của dân tộc vẫn được nuôi dưỡng, gìn giữ qua hàng nghìn đời nay.

Nhịp sống Hà Nội

Những ngôi đình cổ kể chuyện phố nghề Hà Nội

Những ngôi đình cổ kể chuyện phố nghề Hà Nội

Nhịp sống Hà Nội

Giữa nhịp sống hối hả của khu phố cổ Hà Nội, nhiều ngôi đền thờ tổ nghề từng có lúc lặng khuất sau những nếp nhà hay chỉ còn quen thuộc qua những buổi sinh hoạt tổ dân phố. Nhưng trong những ngày tháng 11 này, ký ức về các phường nghề xưa đang được đánh thức đầy mới mẻ qua dự án nghệ thuật “Chuyện đình trong phố”.

Công viên Thống Nhất mở rộng không gian xanh

Công viên Thống Nhất mở rộng không gian xanh

Hà Nội

Việc tháo dỡ hàng rào tại Công viên Thống Nhất không chỉ mở rộng không gian tiếp cận mà còn tạo kết nối hài hòa giữa cảnh quan xanh và nhịp sống đô thị. Diện mạo mới sau cải tạo đang góp phần làm đẹp Thủ đô, mang lại không gian thư giãn gần gũi hơn với người dân.

Sáng cuối tuần tại Bảo tàng Dân tộc học

Sáng cuối tuần tại Bảo tàng Dân tộc học

Nhịp sống Hà Nội

Tiết trời mát lành và êm ả của những buổi sớm mai luôn thôi thúc người Hà Nội bước ra đường để kiếm tìm cho mình một khoảng lặng thư thái trước nhịp sống hối hả. Thay vì chọn những tọa độ quen thuộc vốn đã đông đúc mỗi dịp cuối tuần, một không gian ngập tràn sắc xanh cùng dấu ấn văn hóa đa sắc ngay giữa lòng đô thị sẽ mang lại trải nghiệm hoàn toàn mới mẻ.

Lan tỏa phong trào rèn luyện sức khỏe bên Hồ Gươm

Lan tỏa phong trào rèn luyện sức khỏe bên Hồ Gươm

Nhịp sống Hà Nội

Hồ Hoàn Kiếm không chỉ là biểu tượng văn hóa, lịch sử của Thủ đô mà còn là không gian sinh hoạt cộng đồng quen thuộc của người dân và du khách. Vào mỗi buổi sáng, nơi đây lại trở nên nhộn nhịp với nhiều hoạt động thể dục, thể thao, rèn luyện sức khỏe.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời