Iran trước nguy cơ “cách mạng màu”?

Iran đang phải đối mặt với một trong những làn sóng bất ổn nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua, khi các cuộc biểu tình lan rộng trên khắp cả nước sau sự sụp đổ kỷ lục của đồng nội tệ.

Cuối tháng 12/2025, các cuộc biểu tình nổ ra tại nhiều thành phố lớn của Iran, trong đó có thủ đô Tehran. Hàng loạt cửa hàng đóng cửa, các thương nhân xuống đường phản đối khi đồng rial lao dốc chưa từng có, trên thị trường tự do có thời điểm lên tới khoảng 1,39 triệu rial đổi 1 USD. Chỉ sau một thời gian ngắn, các cuộc biểu tình đã vượt ra khỏi khuôn khổ kinh tế. Nhiều khẩu hiệu mang tính chính trị xuất hiện. Diễn biến này không phải điều mới tại Iran, quốc gia từng chứng kiến các làn sóng biểu tình quy mô lớn vào các năm 2017, 2018, 2019 và đặc biệt là năm 2022.

Trước tình hình đó, giới lãnh đạo Iran tuyên bố sẵn sàng tiếp nhận và xem xét các yêu cầu hợp pháp của người dân, song đồng thời khẳng định sẽ xử lý nghiêm các hành vi bạo lực và gây rối trật tự công cộng. Ngoài ra, Tehran cáo buộc Mỹ và Israel can dự vào tình hình nội bộ Iran, cho rằng các thế lực bên ngoài đang tìm cách lợi dụng bất ổn để làm suy yếu nhà nước Iran.

Ông Abbas Araqchi, Bộ trưởng Ngoại giao Iran, cho hay: “Chúng tôi có nhiều bằng chứng cho thấy cả Mỹ và Israel đều liên quan đến các diễn biến hiện nay ở Iran. Chúng tôi công nhận quyền biểu tình của bất kỳ ai ở Iran. Ngay từ đầu, chính phủ đã tham gia đối thoại. Tuy nhiên, bạo loạn, việc đốt phá tài sản công và tư, và đặc biệt là những hành vi khủng bố là điều không quốc gia nào có thể chấp nhận. Tôi hy vọng một số nước đang có lập trường sai lầm sẽ nhìn nhận vào thực tế. Hiện lực lượng thực thi pháp luật Iran đã kiểm soát hoàn toàn tình hình.”

Nga cũng lên tiếng ủng hộ lập trường của Tehran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova ngày 13/1 cho rằng phương Tây đang tìm cách biến các cuộc biểu tình ban đầu mang tính ôn hòa thành “tình trạng bất ổn bạo lực”, từ đó thúc đẩy một “cuộc cách mạng màu”. Theo Moscow, các lệnh trừng phạt kéo dài và “bất hợp pháp” của phương Tây mới là nguyên nhân gốc rễ khiến đời sống người dân Iran rơi vào khủng hoảng.

Về phía Washington, Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai bày tỏ sự ủng hộ đối với người biểu tình Iran. Ông cảnh báo sẽ có “hành động mạnh mẽ”, thậm chí không loại trừ giải pháp quân sự, nếu Tehran sử dụng vũ lực với người biểu tình.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh: “Tôi đang theo dõi các diễn biến ở Iran. Chúng tôi đang thu thập số liệu và sẽ hành động cho phù hợp.”

Tuy nhiên, giới quan sát đánh giá, khả năng Mỹ can thiệp quân sự vào Iran hiện hạn chế hơn nhiều so với cuộc chiến 12 ngày giữa Mỹ, Israel với Iran hồi tháng 6/2025. Nhiều lực lượng và khí tài quân sự từng được Mỹ triển khai phục vụ các phương án đối phó Iran, đã được điều chuyển sang Caribe. Dù Tổng thống Mỹ vẫn có thể ra lệnh không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự hoặc giới lãnh đạo Iran, nhưng lựa chọn này đối mặt với sự phản đối ngày càng tăng trong chính trường Mỹ.

Nhiều nghị sỹ Mỹ lo ngại Washington có thể bị kéo vào một cuộc xung đột mới tại Trung Đông. Mặt khác, nếu Mỹ tấn công và Iran đáp trả mạnh mẽ, năng lực phòng không của Washington trong khu vực có thể nhanh chóng bị quá tải, đặc biệt khi Mỹ đang duy trì hàng chục nghìn binh sĩ tại Qatar, Iraq, Syria và Jordan - những khu vực nằm trong tầm bắn của tên lửa Iran.

Bài viết hay? Hãy đánh giá bài viết

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời