Kiến tạo cấu trúc phát triển mới

Quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm không chỉ mở ra một không gian phát triển mới, mà còn hướng tới kiến tạo một siêu đô thị lấy con người làm trung tâm. Trong tầm nhìn đó, những áp lực kéo dài về hạ tầng, giao thông, úng ngập sẽ được xử lý như thế nào?

Kiến tạo cấu trúc phát triển mới

Và khi sông Hồng trở thành trục cảnh quan trung tâm, diện mạo cũng như chất lượng sống của người dân Thủ đô sẽ thay đổi ra sao trong cấu trúc đô thị đa cực, đa trung tâm? Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với Kiến trúc sư Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam.

Phóng viên: Thưa ông, một trong những điểm mới đáng chú ý của Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm lần này là đề xuất hệ thống siêu bể ngầm để trị thủy, cùng trục đại lộ cảnh quan dọc sông Hồng. Về mặt kỹ thuật, theo ông, những giải pháp này có khả năng giải quyết căn cơ các điểm nghẽn kéo dài của Hà Nội, như ngập úng và ùn tắc giao thông hay không?

Kiến trúc sư Trần Ngọc Chính: Quy hoạch Thủ đô Hà Nội lần này được xác lập với tầm nhìn chiến lược 100 năm, tương xứng với vị thế của một quốc gia trên 100 triệu dân. Slogan xuyên suốt của quy hoạch là: 'Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc'. Trong đó, chữ 'Hạnh phúc' chính là kim chỉ nam, khẳng định trọng tâm của quy hoạch là lấy con người làm chủ thể phục vụ.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, hai bài toán hạ tầng cấp bách cần được giải quyết triệt để. Thứ nhất là giao thông đô thị: Đối với một siêu đô thị trên 10 triệu dân, chúng ta phải xây dựng được hệ thống giao thông công cộng hiện đại, mà xương sống chính là mạng lưới đường sắt đô thị kết nối đồng bộ. Chỉ khi hệ thống đường sắt đô thị hoàn thiện và vận hành hiệu quả, bài toán đi lại của người dân mới thực sự được giải quyết bền vững.

Thứ hai là vấn đề ngập úng trước tác động của biến đổi khí hậu. Thực trạng cứ mưa lớn là ngập đòi hỏi chúng ta phải có những tính toán căn cơ, học hỏi kinh nghiệm từ các đô thị lớn trên thế giới cũng như đúc rút từ những bài học thực tiễn của chính mình. Có lẽ, Hà Nội cần bắt đầu triển khai các giải pháp đột phá như xây dựng hệ thống bể ngầm thu gom nước quy mô lớn để chủ động ứng phó với thiên tai, đảm bảo chất lượng sống và sự an toàn cho cư dân Thủ đô.

Phóng viên: Thưa ông, trong quy hoạch lần này có đề cập đến việc khai thác không gian ngầm theo hướng đa tầng, đồng thời tính đến cả không gian tầm thấp cho taxi bay. Đây đều là những khái niệm còn khá mới. Ông có thể lý giải rõ hơn để thính giả Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội hiểu về định hướng này hay không?

Kiến trúc sư Trần Ngọc Chính: Trong bối cảnh phát triển mới, việc khai thác không gian đô thị không còn bó hẹp ở mặt đất mà phải được nghiên cứu toàn diện trên các trục: không gian ngầm, không gian mặt đất và không gian tầm thấp. Đối với không gian ngầm, chúng ta cần tư duy theo mô hình đa tầng, đa lớp để tối ưu hóa tài nguyên dưới lòng đất.

Đặc biệt, một khái niệm mang tính đột phá mà các quốc gia tiên tiến như Trung Quốc đã triển khai thành công chính là 'Kinh tế tầm thấp'. Đây là việc khai thác không gian bầu trời ở độ cao dưới 1.000 mét để vận hành các loại hình taxi bay, drone giao hàng và các dịch vụ logistics thông minh. Đây không chỉ là một xu hướng mà là một ngành khoa học quản trị đô thị mới, giúp giải quyết triệt để những điểm nghẽn của hạ tầng truyền thống.

Hiện nay, thế giới có khoảng 35 siêu đô thị. Nếu cứ duy trì mô hình siêu đô thị truyền thống, chúng ta sẽ phải đối mặt với áp lực khủng khiếp về hạ tầng và các hệ lụy kìm hãm sự phát triển. Do đó, Hà Nội cần bắt đầu hướng tới mô hình Siêu đô thị thế hệ mới – nơi các tầng không gian được kết nối đồng bộ bằng công nghệ số, biến bầu trời và lòng đất thành những nguồn lực kinh tế mạnh mẽ, đảm bảo sự phát triển bền vững và thông minh cho Thủ đô.

Phóng viên: Thưa ông, một điểm rất đáng chú ý trong bản quy hoạch lần này là việc xác lập trục cảnh quan sông Hồng, với tư duy phát triển quay mặt ra sông thay vì quay lưng lại sông như trước đây. Theo ông, cách tiếp cận này sẽ tác động như thế nào đến không gian đô thị, môi trường sống và chất lượng sống của hàng triệu người dân Thủ đô?

Kiến trúc sư Trần Ngọc Chính: Trong định hướng quy hoạch mới, điểm nhấn nhận được sự quan tâm lớn nhất từ dư luận và giới chuyên gia chính là trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Trước đây, chúng ta đã từng nhắc đến ý tưởng này, nhưng với trình độ khoa học và tiềm lực kinh tế hiện nay, đặc biệt là tầm nhìn chiến lược về một đô thị đa trung tâm, kết nối chặt chẽ với các đô thị vệ tinh, sông Hồng đã thực sự trở thành trục cảnh quan quan trọng nhất của Thủ đô.

Tầm nhìn của chúng ta không chỉ dừng lại ở 40 cây số mà phải mở rộng ra toàn bộ dải sông Hồng dài 80 cây số. Đây là trục xương sống kết nối giữa khu vực đô thị lịch sử với các cực tăng trưởng mới phía Bắc như Đông Anh, Gia Lâm, đồng thời liên kết trực tiếp với cửa ngõ sân bay Nội Bài. Trục đại lộ này mang giá trị đặc biệt, không chỉ về kinh tế - văn hóa - lịch sử, mà còn là biểu tượng, là dấu ấn đặc trưng riêng có của Hà Nội.

Chính vì vậy, chúng ta phải tập trung ưu tiên tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan tại đây. Trong bối cảnh Thủ đô đang rất thiếu các không gian công cộng, sông Hồng chính là 'lá phổi xanh' quý giá để phát triển hệ thống công viên cây xanh mặt nước, các khu vui chơi giải trí và công viên chuyên đề. Đây sẽ là không gian sinh hoạt cộng đồng lý tưởng cho mọi thế hệ, từ người già đến trẻ em, đồng thời là khu vực tốt nhất để Hà Nội thể hiện những nét ấn tượng và đặc sắc nhất của một thành phố bên sông hiện đại và giàu bản sắc.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!

Tin liên quan

Triển khai Nghị quyết số 02 đến từng cấp ủy, người dân

Triển khai Nghị quyết số 02 đến từng cấp ủy, người dân

Chính trị

Sáng 26/3, Thành ủy Hà Nội tổ chức Hội nghị quán triệt Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về "Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới” và triển khai Chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết.

Bí thư Thành ủy: Nghị quyết 02 thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược

Bí thư Thành ủy: Nghị quyết 02 thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược

Chính trị

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, Nghị quyết số 02-NQ/TW thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược; đồng thời là sự gửi gắm niềm tin, sự quan tâm đặc biệt và kỳ vọng lớn lao của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đối với Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên phát triển mới.

Phát triển Thủ đô văn minh, an toàn, đáng sống, hạnh phúc

Phát triển Thủ đô văn minh, an toàn, đáng sống, hạnh phúc

Thời sự

Chương trình hành động, thực hiện Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị về "Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới” được xây dựng với mục tiêu xuyên suốt là cụ thể hóa các quan điểm chỉ đạo, mục tiêu phát triển, nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp đột phá để hiện thực hóa khát vọng xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”.

Nghe

Đánh thức tiềm năng công nghiệp văn hóa từ những không gian sáng tạo | Hà Nội tin mỗi chiều

Đánh thức tiềm năng công nghiệp văn hóa từ những không gian sáng tạo | Hà Nội tin mỗi chiều

Podcast

Một di tích nghìn năm tuổi có thể trở thành không gian nghệ thuật đương đại. Một khu chợ truyền thống có thể được đánh thức bằng những ý tưởng thiết kế mới. Một công viên, nhà hát hay con phố quen thuộc có thể trở thành điểm hẹn của cộng đồng sáng tạo. Khi di sản được kết nối với nghệ thuật, thiết kế và công nghệ, những giá trị của quá khứ không chỉ được bảo tồn mà còn có thể tạo ra nguồn lực mới cho phát triển. Từ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, một vấn đề đang được đặt ra rõ nét hơn: Làm thế nào để những tài nguyên văn hóa vốn có của Thủ đô trở thành nguồn lực phát triển công nghiệp văn hóa bền vững?

Phường Phú Thượng xây dựng các mô hình xanh, sạch, đẹp

Phường Phú Thượng xây dựng các mô hình xanh, sạch, đẹp

Xã hội

Thực hiện 10 mô hình thực hành quy tắc ứng xử, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh theo chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội, phường Phú Thượng đã phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể trong việc xây dựng các mô hình xanh, sạch, đẹp giữ gìn cảnh quan môi trường đô thị, thu hút du khách đến tham quan trải nghiệm các giá trị văn hóa, trải nghiệm làng nghề của địa phương.

Hành trình văn hóa “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”

Hành trình văn hóa “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”

Tin tức

Với bề dày truyền thống văn hóa từ lâu đời, trong nỗ lực vinh danh, quảng bá mảnh đất con người Phú Thượng, phường đã phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội để khai thác tour du lịch trải nghiệm “Một ngày cùng di sản Phú Thượng”. Theo đó, du khách sẽ được tìm hiểu về các di tích lịch sử đình, chùa và nghề làm xôi truyền thống Phú Thượng - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Sửa Luật Đất đai: Gỡ vướng phải gắn với quyền lợi người dân

Sửa Luật Đất đai: Gỡ vướng phải gắn với quyền lợi người dân

Tin tức

Sửa đổi Luật Đất đai cần giải quyết đồng thời hai bài toán: khơi thông nguồn lực phát triển và bảo đảm quyền lợi chính đáng về chỗ ở, việc làm, tài sản của người dân. Từ cấp giấy chứng nhận đến thu hồi đất, tái định cư, điều dư luận mong mỏi nhất lúc này là những chuyển biến thực chất trong khâu thực thi.

Minh bạch giá đất, sử dụng hiệu quả nguồn lực

Minh bạch giá đất, sử dụng hiệu quả nguồn lực

Tin tức

Tháo gỡ vướng mắc về đất đai phải gắn với bảo đảm quyền lợi người dân và trách nhiệm thực thi. Từ góc độ pháp lý, cần hoàn thiện cơ chế định giá và kiểm soát đầu cơ như thế nào để đất đai được sử dụng hiệu quả? Phóng viên Ngọc Ánh trao đổi với luật sư, Thạc sĩ Nguyễn Văn Đỉnh, chuyên gia pháp lý về bất động sản.

Xem thêm

  • Quan tâm nhiều nhất
  • Mới nhất

15 trả lời

15 trả lời