Chiến dịch quân sự của Mỹ tại Venezuela đang vấp phải làn sóng chỉ trích quốc tế, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn khu vực và những tiền lệ nguy hiểm đối với luật pháp quốc tế.
Tại phiên họp khẩn của Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc ngày 5/1, Phó Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc phụ trách các vấn đề chính trị Rosemary DiCarlo đã chuyển đến hội đồng bản tuyên bố của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres. Theo đó, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc tái khẳng định tầm quan trọng của việc tôn trọng chủ quyền quốc gia, độc lập chính trị và toàn vẹn lãnh thổ. Cũng theo người đứng đầu Liên Hợp Quốc, chiến dịch đột kích bất ngờ của Mỹ nhằm bắt giữ lãnh đạo của một quốc gia có chủ quyền là không tôn trọng các quy tắc của luật pháp quốc tế.
Bà Rosemary Dicarlo chia sẻ: “Tổng thư ký Liên Hợp Quốc vô cùng lo ngại về khả năng leo thang, sự bất ổn đối với Venezuela, tác động tiềm tàng đến khu vực và tiền lệ mà nó có thể tạo ra đối với cách thức tiến hành quan hệ giữa các quốc gia”.
Theo giới phân tích, điều đáng kinh ngạc hơn nữa là chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump hiện tuyên bố sẽ "điều hành" Venezuela trên cơ sở tạm thời. Mỹ cũng sẽ tìm cách kiểm soát các nguồn lợi dầu mỏ khổng lồ của nước này. Đây sẽ là một sự vi phạm luật quốc tế nghiêm trọng.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, Mỹ không hề cố gắng biện minh cho các cuộc tấn công của mình bằng luật pháp quốc tế. Thay vào đó, chính quyền Mỹ đang sử dụng luật pháp trong nước để hoàn toàn phớt lờ các quy tắc toàn cầu. Đó là một chiến lược mới, nhưng dù nhìn nhận theo cách nào đi nữa thì cũng không có cơ sở pháp lý quốc tế.
Ông Sun Yanfeng - Giám đốc Viện Nghiên cứu Mỹ Latinh, Viện Quan hệ Quốc tế Đương đại Trung Quốc cho biết: “Từ những chi tiết trong phát biểu của ông Trump tại cuộc họp báo ở Mar-a-Lago, rõ ràng cái gọi là “kế hoạch quản lý” của Mỹ đối với Venezuela trong giai đoạn chuyển tiếp, về bản chất, là sự xâm chiếm kinh tế của đất nước này. Nói cách khác, Mỹ đã ngang nhiên thay thế chính phủ Venezuela và người dân nước này trong việc quyết định sử dụng các nguồn tài nguyên quý giá nhất của họ. Đây là biểu hiện của tư duy đế quốc và thực dân điển hình”.
Mỹ biện minh cho những hành động này, một phần dựa trên cơ sở thực thi luật pháp Mỹ ngoài lãnh thổ đối với các băng đảng ma túy vận chuyển ma túy khắp vùng biển Caribe đến các điểm nhập cảnh của Mỹ. Hồi tháng 12/2025, Lực lượng Bảo vệ bờ biển Mỹ bắt đầu truy đuổi và bắt giữ các tàu chở dầu thuộc diện trừng phạt của nước này. Hành động này cũng được biện minh trên cơ sở luật pháp Mỹ, với việc các tàu chở dầu bị trừng phạt bị chặn lại và bắt giữ ở vùng biển ngoài khơi bờ biển Venezuela trên vùng biển quốc tế.
Tuy nhiên, việc thực thi pháp luật của Mỹ hiện đã được mở rộng sang cả việc bắt giữ, giam cầm và tạm giam Tổng thống Venezuela. Đây là một trường hợp rõ ràng về chủ nghĩa ngoại lệ của Mỹ đối với luật pháp quốc tế, phản ánh quan điểm của Mỹ rằng luật pháp của nước này có hiệu lực cao hơn tất cả các luật khác. Vì vậy, nếu Mỹ tiếp tục con đường này, rất có thể hậu quả của chủ nghĩa can thiệp của nước này sẽ ảnh hưởng đến nhiều nơi trên thế giới.
Sau khi thực hiện chiến dịch tấn công quân sự chớp nhoáng tại Venezuela, ông Trump tuyên bố Washington sẽ điều hành Venezuela cho tới khi một quá trình chuyển giao thích hợp có thể diễn ra.
Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc sẽ họp khẩn để thảo luận về tình hình ở Venezuela sau khi Mỹ tiến hành cuộc đột kích ở thủ đô Caracas và bắt giữ Tổng thống nước này cùng phu nhân.
Trước những tuyên bố cứng rắn từ phía Mỹ sau biến động chính trị tại Venezuela, chính quyền Caracas kêu gọi đối thoại, hợp tác hòa bình và tôn trọng luật pháp quốc tế.
Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 5/1 họp khẩn tại trụ sở ở New York để thảo luận về chiến dịch đột kích của Mỹ vào Venezuela, bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro và vợ ông.
Lầu Năm Góc cho biết Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ngày 28/10 đã đề xuất thiết lập khuôn khổ hợp tác quốc phòng mới với ASEAN, đồng thời thúc đẩy phối hợp quân sự và tăng cường hoạt động hàng hải chung nhằm củng cố an ninh khu vực.
Ngày 29/10, quân đội Hàn Quốc cho biết Triều Tiên đã phóng một vật thể bay chưa xác định ra vùng biển phía Đông bán đảo Triều Tiên. Vụ phóng mới nhất này diễn ra trong bối cảnh trước đó Triều Tiên đã tiến hành đợt phóng nhiều tên lửa đạn đạo, sau cuộc thử nghiệm thành công tên lửa siêu vượt âm gần đây của Hàn Quốc.
Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov tuyên bố cuộc đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ về giải pháp hòa bình cho xung đột Ukraine sẽ không có sự tham gia của châu Âu. Ông nhấn mạnh việc mời các quan chức châu Âu không nằm trong kế hoạch ban đầu và đã được thống nhất với phía Mỹ.
Thị trường chứng khoán toàn cầu tăng nhẹ trong phiên giao dịch ngày 28/10, sau khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) quyết định duy trì lãi suất cơ bản trong biên độ 3,75-4.
Trình bày Ngân sách mùa thu 2026 trước Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Anh John Healey ngày 28/10 tái khẳng định cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên 3% GDP vào năm 2030. Chính phủ Anh tuyên bố sẽ bù đắp khoảng trống ngân sách quốc phòng bằng cách điều chỉnh ưu tiên chi tiêu từ các bộ ngành khác.
Nhật Bản và Đức đã nhất trí xem xét khả năng hợp tác phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới. Động thái này đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực mở rộng hợp tác quốc phòng song phương, trong bối cảnh hai nước muốn tăng cường an ninh tại châu Âu và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
