Cậu bé Nguyên Hồng kể về niềm say mê và tự hào khi sở hữu một đồng xu quý hiếm. Nhờ đồng xu ấy và tài đánh đáo, cậu kiếm được nhiều tiền; trở thành độc tôn trong giới trẻ chơi trò này, đến mức được đặt biệt danh "Bật câu cơm".
Hồng cùng bà nội và cô phải sống chen chúc, khổ cực trong gian bếp chật chội, tối tăm cùng gần hai chục người tại phố Bến Gỗ. Chỗ nằm tạm bợ, rét mướt khiến cậu bé thường thao thức nhiều đêm. Trong cái khổ cực ấy, những giấc mơ trong trẻo tuổi thơ lại trở thành nguồn an ủi. Dù thiếu thốn, Hồng vẫn tìm thấy niềm vui trong trí tưởng tượng và trò chơi tuổi thơ.
Người cha nghiện thuốc phiện của Hồng ngày càng kiệt quệ. Ông thường nằm lì trong buồng, ho ra máu và suốt ngày chỉ nghĩ đến thuốc. Mẹ thì lặng lẽ gồng gánh, việc buôn bán ở chợ ngày một sa sút, phải bán dần đồ đạc quý trong nhà. Sau một buổi sáng tỉnh dậy, người cha biến mất mang theo cả số tiền của bà để sang Lào buôn bán. Từ đây gia đình Hồng càng lâm vào cảnh túng thiếu.
Hôn nhân của cha mẹ Hồng vốn không phải vì tình yêu, vì vậy tuổi thơ cậu bị bao phủ bởi những lời chì chiết cay nghiệt của bà nội, những trận cãi vã trong nhà và cả cảnh nghèo túng khi gia đình phải bán ngôi nhà phố Hàng Cau để trả nợ. Những ký ức ấy đã hằn sâu và trở thành ám ảnh lớn trong tâm hồn tuổi thơ Nguyên Hồng.
"Những ngày thơ ấu" là một hồi ký kể về tuổi thơ cơ cực của nhà văn Nguyên Hồng. Tác phẩm cho ta thấy một góc nhìn mới để ta biết trân trọng cuộc sống, trân trọng những gì đang có, yêu thương những người thân trong khoảnh khắc hạnh phúc tột cùng của cuộc đời.
