'Nóng' cuộc đua hạt nhân toàn cầu

Nga và Mỹ là 2 trong số 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân và hiện đang nắm giữ 87% tổng kho vũ khí hạt nhân của thế giới. Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 30/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, ông đã chỉ đạo Bộ Chiến tranh khởi động lại các chương trình thử nghiệm vũ khí hạt nhân lần đầu tiên trong vòng 33 năm. Giải thích cho quyết định này, nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố mục tiêu của Washington là nhằm bảo đảm sự cân bằng với các quốc gia khác.

“Nước Mỹ sở hữu nhiều vũ khí hạt nhân hơn bất kỳ nước nào. Chúng tôi không thử nghiệm và đã dừng việc này từ nhiều năm trước. Nhưng các nước khác cũng đang thử nghiệm, tôi nghĩ Mỹ cũng nên làm như vậy”, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết.

Quyết định tái khởi động thử vũ khí hạt nhân của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi Nga tuyên bố thử nghiệm thành công tên lửa hành trình chạy bằng năng lượng hạt nhân và có khả năng mang đầu đạn hạt nhân cũng như ngư lôi hạt nhân Poseidon.

Nga và Mỹ hiện vẫn là hai quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới. Theo Hiệp ước New START có hiệu lực từ năm 2011, hai nước cam kết giới hạn số lượng tên lửa và đầu đạn hạt nhân triển khai trong vòng 7 năm. Tuy nhiên, hiệp ước này sẽ hết hạn vào tháng 2/2026, trong khi các cuộc đàm phán gia hạn vẫn chưa đạt tiến triển đáng kể.

Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều điểm nóng an ninh khác nhau, tuyên bố của hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới đã dấy lên nhiều lo ngại có thể làm gia tăng nguy cơ hiểu lầm và leo thang căng thẳng.

Ông Farhan Haq, Phó phát ngôn viên của Liên hợp quốc cho hay: “Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã nhiều lần khẳng định rằng, những rủi ro hạt nhân hiện nay đã ở mức báo động cao và mọi hành động có thể dẫn đến tính toán sai lầm hoặc leo thang căng thẳng với hậu quả thảm khốc đều phải được tránh. Chúng ta không bao giờ được quên di sản thảm khốc của hơn 2.000 vụ thử vũ khí hạt nhân được thực hiện trong 80 năm qua và thử nghiệm hạt nhân không bao giờ được cho phép trong bất kỳ hoàn cảnh nào”.

Số lượng đầu đạn hạt nhân đang hoạt động đã giảm đáng kể so với con số 70.000 đầu đạn được triển khai vào thời kỳ căng thẳng nhất của Chiến tranh Lạnh. Theo tổ chức nghiên cứu Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ, trong số 9.614 đầu đạn hạt nhân được cho là đang có trong kho dự trữ quân sự trên toàn thế giới hiện nay, có khoảng 2.100 đầu đạn của Mỹ, Nga, Anh và Pháp đang trong tình trạng báo động cao và sẵn sàng được huy động trong thời gian ngắn. Chính vì vậy, những động thái đe dọa hạt nhân mới đây giữa các cường quốc hạt nhân đã làm dấy lên lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang mới.