Tại cuộc họp báo với Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko ngày 13/3 tại Moscow, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết ông đồng ý với đề xuất nhằm chấm dứt xung đột ở Ukraine, đồng ý với ý tưởng ngừng bắn, song điều đó phải bảo đảm dẫn đến hòa bình lâu dài và loại bỏ tận gốc nguyên nhân sâu xa dẫn đến khủng hoảng.
Nhà lãnh đạo Nga nói rằng vẫn còn những thắc mắc về cách triển khai lệnh ngừng bắn, trong đó có vấn đề tỉnh Kursk. Ông Putin nhận định việc ngừng bắn sẽ tạo điều kiện cho binh lính Ukraine tại Kursk rời đi mà không phải chịu trách nhiệm về các tội ác đã gây ra.
"Nếu chúng ta ngừng các hoạt động quân sự trong 30 ngày, điều đó có nghĩa là gì? Tất cả những binh lính của Ukraine ở Kursk sẽ rời đi mà không chiến đấu, chúng ta có nên để họ rời khỏi đó sau khi đã phạm nhiều tội ác chống lại thường dân không? Hay giới lãnh đạo Ukraine sẽ ra lệnh cho họ hạ vũ khí?" - ông Putin đặt câu hỏi.
Ông Putin cũng đặt câu hỏi không rõ ai sẽ ra lệnh chấm dứt chiến sự và coi khả năng kiểm soát lệnh ngừng bắn ở Ukraine là rất phức tạp, chẳng hạn như các bên sẽ giám sát lệnh ngừng bắn ra sao trên một tiền tuyến dài khoảng 2.000 km? Ai sẽ xác minh khi có trường hợp vi phạm và bên nào sẽ chịu trách nhiệm?
Ông chủ Điện Kremlin cho biết quân đội Nga đang tiến quân trên hầu hết các khu vực, tình hình ở khu vực Kursk đã hoàn toàn được kiểm soát, binh sĩ Ukraine ở khu vực Kursk hiện đang bị cô lập hoàn toàn sẽ phải lựa chọn đầu hàng hoặc chết và quân đội Nga đang tiếp quản từng khu định cư xung quanh Sudzha. Tổng thống Nga cũng không loại trừ khả năng thảo luận ý tưởng ngừng bắn với người đồng cấp Mỹ Donald Trump.
Sau những tuyên bố của ông Putin, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, tuyên bố của Tổng thống Nga về khả năng ngừng bắn ở Ukraine rất hứa hẹn nhưng chưa đầy đủ. Ông chủ Nhà Trắng nói thêm rằng Mỹ đang thảo luận nhiều chi tiết về một thỏa thuận cuối cùng nhằm chấm dứt xung đột ở Ukraine.
Ngày 11/3, Ukraine đã đạt được thỏa thuận với Mỹ về việc tham gia lệnh ngừng bắn kéo dài 30 ngày, với điều kiện Nga cũng phải tuân thủ các cam kết. Hiện tại, Washington sẽ tiến hành đàm phán với Moscow để thảo luận về đề xuất này.
Đổi lại, Mỹ sẽ khôi phục việc chia sẻ thông tin tình báo và tiếp tục cung cấp vũ khí cho Ukraine. Đồng thời, hai nước sẽ tiếp tục đàm phán về hợp tác khai thác các khoáng sản quan trọng - một lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược đối với cả Kiev và Washington.
Trả lời phỏng vấn sau 8 giờ đàm phán tại Jedda, Ả Rập Xê Út, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố rằng lệnh ngừng bắn kéo dài 30 ngày giữa Nga và Ukraine có thể sớm được hoàn tất.
Một quan chức cấp cao Ukraine tiết lộ rằng các cuộc thảo luận chi tiết về kế hoạch này sẽ tiếp tục vào tuần tới.
Những điều khoản đáng chú ý trong dự thảo bao gồm:
• Ukraine rút quân khỏi khu vực Kursk của Nga và vùng Donbass.
• Nga rút khỏi Kharkov, nhưng vẫn giữ quyền kiểm soát Kherson và Zaporizhia.
• Kiev cam kết không tấn công vào các khu vực do Nga kiểm soát. Đổi lại, Mỹ và NATO sẽ hỗ trợ hiện đại hóa quân đội Ukraine.
• Ukraine có thể gia nhập EU vào năm 2030 nhưng không được gia nhập NATO.
• Một số lệnh trừng phạt đối với Nga sẽ được nới lỏng dần trong vòng ba năm.
• Một phần tài sản Nga bị phương Tây phong tỏa sẽ được sử dụng để tái thiết Ukraine.
• Mỹ, Trung Quốc, Anh, Pháp và Nga sẽ đóng vai trò bảo đảm an ninh cho Ukraine.
• Ukraine phải cho phép các đảng chính trị thân Nga tham gia vào đời sống chính trị trong nước.
• NATO phải giảm hiện diện quân sự tại Đông Âu và vùng Baltic về mức trước tháng 2/2022.
• Các cuộc đàm phán về kiểm soát vũ khí hạt nhân (START) sẽ được nối lại, có tính đến tình hình thực tế mới.
