TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ
CỦA CƠ QUAN BÁO VÀ PHÁT THANH TRUYỀN HÌNH HÀ NỘI

Cấp trên tạo điều kiện cho Sài ly hôn để giải phóng bản thân và tập trung công tác, với điều kiện vẫn đảm bảo trách nhiệm làm cha. Sau cuộc trò chuyện xúc động với Chính ủy, Sài bừng tỉnh, cay đắng nhận ra sự yếu đuối của bản thân khi bấy lâu nay luôn sống bạc nhược, để hoàn cảnh và tập thể chi phối mà không dám tự quyết định đời mình.

Đám tang cụ đồ Khang bao trùm bởi sự giả dối khi nhiều người đến viếng chỉ để nịnh bợ quyền lực của ông Hà và Tính. Đối lập với sự hình thức đó, Hương lặng lẽ khóc trong đau đớn thực sự. Cô xót xa cho người quá cố và cho cả mối tình dang dở, tâm niệm vẫn tự coi mình như một người con dâu trong gia đình.

Sau hơn một năm hành quân, Sài đối mặt với gian khổ tột cùng: đói khát, sốt rét và bom đạn cận kề. Giữa ranh giới sinh tử, tình đồng đội trở thành chỗ dựa thiêng liêng nhất để anh tồn tại. Sau nhiều tháng nằm trạm quân y vì bệnh nặng, Sài được điều làm Trung đội trưởng Công binh, sẵn sàng chấp nhận mọi nhiệm vụ nguy hiểm để đền đáp ơn nghĩa của những người sát cánh bên mình.

Cuối năm 1964, phong trào tình nguyện vào Nam sục sôi. Sài hăng hái viết đơn xin đi chiến đấu, xem đó là cách vừa cống hiến, vừa giải thoát khỏi bi kịch tình cảm cá nhân. Tại nhà, cuộc sống với Tuyết vẫn lạnh lẽo, xa cách. Tuyết sống trong tủi nhục, khao khát hơi ấm nhưng chỉ nhận lại sự né tránh của chồng. Cô lẻ bóng ôm con khóc, dần trở nên bất cần vì cảm thấy bị bỏ rơi hoàn toàn.

Áp lực tập thể hiện rõ khi Hiểu bị phê bình vì mặc đẹp, bị coi là "xa rời quần chúng". Chính ủy dần nhận ra sự nguy hiểm khi áp đặt khuôn mẫu cực đoan lên cá nhân. Trong khi đó, Sài suy sụp vì không được kết nạp Đảng; dù mất ngủ triền miên và đau khổ vì Hương đã lấy chồng, anh vẫn gồng mình giữ kỷ luật quân ngũ nghiêm túc.

Dưới sức ép của kỷ luật quân đội và gia đình, Sài buộc phải quay về chung sống với Tuyết. Mẹ của Tuyết và các cán bộ như Hiền lấy làm đắc thắng khi "ép" được anh hồi tâm chuyển ý, giữ gìn mái ấm. Trong khi Tuyết mang thai, Sài lại rơi vào trạng thái tê liệt cảm xúc, sống lặng lẽ và cam chịu trước thực tại đầy bi kịch.

Tại trung đoàn, Sài vùi đầu vào công việc để quên nỗi đau, trở thành tấm gương kỷ luật và sắp được kết nạp Đảng. Tuy nhiên, anh vẫn không nguôi nhớ Hương. Bi kịch xảy ra khi Hương lặn lội đến tìm Sài nhưng bị Hiểu nói dối ngăn cản. Dù day dứt, Hiểu tin rằng việc chia cắt này là cần thiết để bảo vệ tương lai chính trị của Sài.

Sau khi từ chối gặp Sài, Hương rơi vào dằn dặt, vừa yêu vừa trách anh ích kỷ, thiếu thành thật khi muốn giữ cả gia đình lẫn tình cảm riêng. Dẫu lòng đầy thương nhớ, nhưng vì tự ái và rào cản danh dự, cả hai đều không ai chịu xuống nước chủ động. Sự im lặng kéo dài suốt kỳ nghỉ Tết khiến mối quan hệ giữa họ rơi vào bế tắc trong đau khổ và lạnh lùng.

Hồi phục tại trạm xá, Sài được y tá Kim quý mến vì vẻ hiền lành và sự cô độc thâm trầm. Kim thấu hiểu nỗi đau về cuộc hôn nhân bế tắc với Tuyết và tình cảm dằn vặt dành cho Hương của anh. Sau khi ra viện, Sài được điều về Trung đoàn bộ làm trợ lý văn hóa. Nhờ năng lực toán học xuất sắc và sự ham học, anh dần khẳng định được giá trị bản thân trong môi trường mới.

Trong môi trường quân ngũ, Giang Minh Sài sống lầm lũi, mang nặng nỗi u sầu về bi kịch gia đình và chuyện tình cảm. Sự im lặng của anh đã thu hút sự chú ý của vị Chính ủy trung đoàn. Nhận ra Sài là người có năng lực, học giỏi nhưng phải bỏ dở tương lai để lấy vợ sớm, vị Chính ủy cảm thông sâu sắc với những u uất mà anh đang gánh chịu và quyết định sát sao theo dõi để giúp đỡ.

Mối quan hệ giữa Sài và Hương sau đêm gần gũi đã bị người trong làng phát hiện, thổi bùng lên cơn bão dư luận khắc nghiệt. Tin đồn nhanh chóng lan rộng khắp làng xã đến cả huyện, biến tình cảm cá nhân thành một vụ tai tiếng lớn. Danh dự gia đình bị tổn thương nặng nề khiến người thân của Sài rơi vào trạng thái căng thẳng, xấu hổ và phải tìm cách né tránh sự phán xét nghiệt ngã của cộng đồng.

Giữa cảnh làng Hạ Vị tan hoang sau lũ, Sài kiệt sức và đơn độc tự bơi đi tìm nhu yếu phẩm. Trong lúc tuyệt vọng nhất, Hương — cô bạn học cũ thầm yêu anh — bất ngờ xuất hiện. Bị mắc kẹt cùng nhau giữa biển nước, sự ngại ngùng dần tan biến, Hương bộc lộ tình cảm sâu nặng và sự lo lắng dành cho Sài suốt bao năm qua, đẩy mâu thuẫn nội tâm của anh lên cao trào.

Chính quyền xã cấm dân làng Hạ Vị đi làm thuê để tập trung sản xuất tại chỗ, gây nên làn sóng bất bình vì chạm đến quyền mưu sinh. Tuy nhiên, trước sự giải thích và kế hoạch cứu đói cụ thể, khoa học của Chủ tịch Hà, dân làng từ phản đối đã dần chuyển sang tin tưởng. Việc tổ chức lao động chặt chẽ theo đoàn thể giúp mọi người yên tâm bám trụ quê hương.

Gia đình ông Đỗ Khang họp bàn sau khi Sài đuổi Tuyết đi. Bà Đỗ Khang tức giận, cho rằng nhà gái vô tình nên yêu cầu họ phải mở lời trước. Ngược lại, Tính (con trai thứ hai, cán bộ huyện) khuyên gia đình nên chủ động xin lỗi để giữ thể diện và giải quyết êm thấm. Cuối cùng, Tính quyết định hôm sau sẽ đưa Sài sang nhà Tuyết nhận lỗi để thể hiện thái độ của người bề trên.

Tác phẩm kể về cuộc đời của Giang Minh Sài, một chàng trai nông thôn học giỏi, niềm tự hào của gia đình và dòng họ. Tuy nhiên, chính những kỳ vọng và quan niệm truyền thống của gia đình lại vô tình đặt lên vai Sài nhiều áp lực, buộc anh phải sống theo những lựa chọn mà người khác cho là đúng đắn.