Trong chiến dịch tranh cử, Tổng thống Trump đã cam kết áp thuế 25% lên cả hai nước ngay từ n gày đầu tiên nhậm chức để gây sức ép buộc họ không cho người di cư và ma túy tuồn vào trong nước Mỹ . Nhưng trong ngày đầu nhậm chức, ông Trump chưa ký sắc lệnh nào về thuế quan.
Các cố vấn của ông Trump cho biết sự chậm trễ này không có nghĩa là ông sẽ hoãn việc áp thuế quan, nhưng nó cho thấy ông đang dành nhiều thời gian hơn để đàm phán với cả hai nước trên. Ông nghiên cứu sâu hơn về vấn đề này và các cố vấn kinh tế hàng đầu vẫn đang trong quá trình xem xét tại Thượng viện.
Khi được hỏi về thời điểm áp dụng thuế quan, Tổng thống Trump trả lời các phóng viên vào tối 20/1 rằng: "Tôi nghĩ chúng tôi sẽ áp dụng vào ngày 1/2". Ông nhắc lại mốc thời gian đó vào ngày 21/1 khi tiếp tục trả lời các câu hỏi từ giới truyền thông . Và ông cũng cho biết Trung Quốc có thể sẽ phải chịu mức thuế 10% bắt đầu từ ngày 1/2.
Tuy nhiên, bản in trước của bản ghi nhớ về chính sách thương mại mà ông ban hành hôm 20/1 đã đưa ra cho các trợ lý của ông thời hạn là ngày 1/4 , kèm theo một báo cáo đánh giá tình hình di cư và dòng fentanyl từ Mexico, Canada và Trung Quốc. Bản ghi nhớ cũng kêu gọi đưa ra các khuyến nghị cùng ngày về "các biện pháp an ninh quốc gia và thương mại phù hợp để giải quyết tình trạng khẩn cấp đó".
Nghiên cứu này sẽ đến từ các bộ trưởng thương mại và an ninh nội địa của ông Trump. Cả hai ứng cử viên của ông cho các vị trí đó là ông Howard Lutnick và bà Kristi Noem, đều chưa được xác nhận.
Ông Peter Navarro, cố vấn cấp cao của Tổng thống Trump về thương mại và sản xuất, trong một tuyên bố ngày 21/1 đã cho biết: "Tổng thống Trump sẽ nhanh chóng thúc đẩy chương trình nghị sự thương mại America First của mình dựa trên một loạt các nghiên cứu cơ bản. Những hành động này sẽ được thực hiện vào thời điểm thích hợp của T ổng thống Trump, tức là càng nhanh càng tốt vì lợi ích kinh tế và an ninh quốc gia của chúng ta".
Sẽ rất khó để nói về sự coi trọng của T ổng thống Trump đối với thuế quan - công cụ thương mại mà ông dự kiến sẽ sử dụng để đạt được đòn bẩy trong quan hệ đối ngoại và tăng doanh thu để trang trải cho kế hoạch cắt giảm thuế của mình. Phát biểu tại Câu lạc bộ Kinh tế Chicago năm ngoái, ông Trump cho biết từ đẹp nhất trong từ điển là từ “thuế quan”.
Không phải tất cả các cố vấn kinh tế của ông đều lo lắng về một cuộc chiến thương mại đối đầu với các quốc gia khác. Trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, một nhóm cố vấn "toàn cầu hóa" đã tranh cãi với một nhóm bảo hộ.
Những căng thẳng đó dự kiến sẽ tiếp tục diễn ra trong nhiệm kỳ mới, khi một số cố vấn ủng hộ cách tiếp cận cứng rắn đối với thuế quan trong khi những người khác lại ủng hộ chiến lược có mục tiêu cụ thể hơn.
Trong nhóm kinh tế của Tổng thống Trump, các cố vấn đã thảo luận về cách tiến hành thuế quan, một người quen thuộc với các cuộc đàm phán cho biết : “Mặc dù ông Trump ban đầu tuyên bố sẽ áp thuế đối với Canada và Mexico vào ngày đầu tiên nắm quyền, nhưng những người tham gia vào các cuộc thảo luận không mong đợi điều đó xảy ra ngay cả trong tuần thứ nhất ” . Họ lưu ý rằng, các quan chức kinh tế và thương mại chủ chốt vẫn chưa bắt đầu công việc.
Mặc dù niềm tin của T ổng thống Trump vào thuế quan có vẻ cứng rắn, n hưng Canada tin rằng ông Trump cởi mở với một thỏa thuận và ông ấy sẽ lùi bước. Một quan chức Canada giấu tên cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng, n hững gì ông Trump nói chỉ mang tính "định vị": "Tổng thống Trump là một doanh nhân và cũng là một nhà đàm phán. Nhiều lời đe dọa của ông có liên quan đến những vấn đề xung quanh biên giới mà ông muốn thấy sự thay đổi".
Ông Trump đã gia tăng sự phàn nàn về Canada trong buổi hỏi đáp với các phóng viên ngày 21/1 . Ông cho biết cả Canada và Mexico đều đã "cho phép hàng triệu triệu người nhập cư vào đất nước Mỹ, mà đáng lẽ họ không nên ở đây. Họ có thể ngăn chặn những người đó , nhưng họ đã không làm như vậy".
Thuế quan có thể hữu ích trong việc chi trả cho gói luật toàn diện trị giá hàng nghìn tỷ USD mà Tổng thống Trump hy vọng sẽ thông qua liên quan đến chương trình nghị sự về nhập cư, năng lượng và thuế của ông.
Ông Newt Gingrich, đồng minh của Tổng thống Trump và là cựu chủ tịch Hạ viện đảng Cộng hòa, đã đưa ra một ý tưởng khác để sử dụng hiệu quả số tiền thu được từ thuế quan, đó là gửi séc cho người dân Mỹ thông qua “Sở Thuế vụ Ngoại vụ” mới do ông Trump đề xuất.
"Bạn có thể nghĩ đến một khoản hoàn thuế cho tất cả người dân Mỹ", ông Gingrich cho biết trong một cuộc phỏng vấn. "Điều đó sẽ có tác động rất đáng kể".
