Sau khi Đức Quốc xã chính thức đầu hàng vô điều kiện vào ngày 8 và 9/5/1945, Liên Xô quyết định tổ chức một sự kiện trọng đại để kỷ niệm chiến thắng vẻ vang. Lễ duyệt binh được tổ chức nhằm tôn vinh hàng triệu binh sĩ, sĩ quan và nhân dân đã chiến đấu và hy sinh để bảo vệ đất nước trước sự xâm lược tàn bạo của phát xít Đức. Đây cũng là cơ hội để Liên Xô khẳng định vị thế của mình như một cường quốc quân sự trên trường quốc tế.
Lễ duyệt binh diễn ra dưới sự chỉ huy của Nguyên soái Georgy Zhukov, vị tướng lừng danh từng dẫn dắt Hồng quân qua những chiến thắng vang dội ở Stalingrad và Berlin. Nguyên soái Konstantin Rokossovsky đảm nhận vai trò điều hành chính trên Quảng trường Đỏ. Với sự tham gia của hơn 40.000 binh sĩ từ các mặt trận lớn như Mặt trận Belorussia, Mặt trận Ukraina, cùng các lực lượng hải quân, không quân và đồng minh như Ba Lan, buổi lễ thể hiện sức mạnh đoàn kết và đa dạng của Hồng quân.
Hơn 1.850 phương tiện quân sự, bao gồm xe tăng huyền thoại T-34, pháo tự hành và các loại vũ khí khác, đã diễu hành qua Quảng trường Đỏ, tạo nên một khung cảnh hùng tráng. Dù thời tiết ngày hôm đó mưa lớn, khiến không quân không thể tham gia biểu diễn, khí thế của lễ duyệt binh vẫn không hề suy giảm.
Một trong những hình ảnh ấn tượng nhất của buổi lễ là khi 200 lá cờ của các đơn vị Đức Quốc xã bại trận được các binh sĩ Hồng quân mang tới và ném xuống chân Lăng Lênin. Hành động này không chỉ tượng trưng cho sự sụp đổ hoàn toàn của chế độ phát xít mà còn là lời khẳng định đanh thép về chiến thắng của Liên Xô.
Buổi lễ bắt đầu vào lúc 10 giờ sáng với bài phát biểu do Nguyên soái Zhukov thay mặt nhà lãnh đạo Iosif Stalin đọc, nhấn mạnh vai trò của nhân dân Liên Xô trong chiến thắng lịch sử. Các khối diễu hành đại diện cho các đơn vị Hồng quân, từ bộ binh, kỵ binh đến pháo binh, đã xuất hiện trên Quảng Trường Đỏ trong sự reo hò của hàng chục nghìn người dân có mặt tại sự kiện.
Thước phim tài liệu quý giá này nằm trong dự án "100 sự kiện quan trọng ở Nga trong thế kỷ 20 và 21", do Kho lưu trữ ảnh và phim tài liệu nhà nước Nga thực hiện và công bố.
Lễ duyệt binh Chiến thắng năm 1945 không chỉ là một sự kiện quân sự mà còn là biểu tượng của tinh thần bất khuất và sự đoàn kết của nhân dân Liên Xô. Nó khắc sâu vào lịch sử hình ảnh một đất nước vượt qua muôn vàn khó khăn để bảo vệ hòa bình và tự do. Những giá trị này tiếp tục được Nga gìn giữ và tái hiện trong các lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9/5 hàng năm.
Hơn 80 năm sau, Lễ duyệt binh Chiến thắng 1945 vẫn là nguồn cảm hứng mạnh mẽ, nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình và sự hy sinh của những người đi trước. Sự kiện này không chỉ thuộc về Liên Xô mà còn là di sản chung của nhân loại trong cuộc chiến chống lại chủ nghĩa phát xít.
Vào 13h30 ngày 9/5/2025, Lễ duyệt binh kỷ niệm 80 năm ngày chiến thắng phát xít sẽ được Đài Hà Nội tường thuật trực tiếp trên kênh H2 và các nền tảng số bao gồm website www.hanoionline.vn, ứng dụng Hanoi On , kênh Youtube HTV Đài Hà Nội và trang Facebook Hanoionline , kính mời quý vị theo dõi.
