Ngày 16/1, Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã ký một thỏa thuận hợp tác mang tính bước ngoặt kéo dài 100 năm, nhằm tăng cường quan hệ an ninh và củng cố mối quan hệ giữa hai nước.
Văn kiện được xây dựng trên cơ sở thỏa thuận thương mại và quan hệ đối tác được hai nước ký kết vào năm 2020 và thỏa thuận an ninh song phương được ký vào tháng 1 năm 2024.
Bộ Ngoại giao Anh nhấn mạnh quan hệ đối tác 100 năm là một bước quan trọng trong việc hỗ trợ an ninh lâu dài cho Ukraine. Thỏa thuận này cam kết Vương quốc Anh sẽ sát cánh cùng một Ukraine có chủ quyền trong thế kỷ tới.
Phát biểu trong chuyến đi đầu tiên tới Kiev với tư cách là Thủ tướng, ông Starmer cho biết thỏa thuận chưa từng có này phản ánh tình cảm sâu sắc giữa hai quốc gia.
“Chúng tôi ở bên các bạn không chỉ hôm nay hay ngày mai, năm nay hay năm sau, mà là trong 100 năm sau khi cuộc chiến khủng khiếp này kết thúc và Ukraine lại được tự do và phát triển thịnh vượng”, Thủ tướng Anh Starmer nói với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, đồng thời khẳng định rằng Vương quốc Anh sẽ đóng vai trò trong việc đảm bảo an ninh cho Ukraine sau khi xung đột kết thúc.
Tổng thống Zelensky, khi bình luận về thỏa thuận có thời hạn 100 năm, cho biết đây là thỏa thuận chưa từng có tiền lệ. "Hôm nay là ngày mang tính lịch sử. Mối quan hệ giữa Ukraine và Vương quốc Anh đang gần gũi hơn bao giờ hết. Chúng tôi đã đạt đến một cấp độ mới, đó không chỉ là mối quan hệ chiến lược. Chúng tôi đã ký một thỏa thuận về quan hệ đối tác 100 năm", ông Zelensky nói.
Theo tài liệu do Văn phòng Tổng thống Ukraine công bố, thoả thuận bao gồm 10 trụ cột chính:
1. Tăng cường năng lực phòng thủ
2. Hỗ trợ nguyện vọng gia nhập NATO của Ukraine
3. Xây dựng quan hệ đối tác trong an ninh hàng hải
4. Hợp tác kinh tế và thương mại
5. Hợp tác năng lượng, khí hậu
6. Hợp tác trong lĩnh vực tư pháp và truy tố
7. Chống lại sự can thiệp và thao túng thông tin của nước ngoài
8. Tăng cường vị thế dẫn đầu trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
9. Khai thác mối quan hệ xã hội-văn hóa
10. Hợp tác về vấn đề di cư
Tài liệu nêu rõ, tư cách thành viên NATO là sự bảo đảm tốt nhất cho an ninh của Ukraine và Vương quốc Anh ủng hộ mạnh mẽ con đường không thể đảo ngược của Ukraine hướng tới tư cách thành viên NATO.
Theo tuyên bố, các bên sẽ phát triển các lĩnh vực quan trọng hướng tới hòa bình và ổn định của khu vực châu Âu - Đại Tây Dương, công nhận vai trò quan trọng của Ukraine trong việc bảo vệ an ninh châu Âu - Đại Tây Dương và đặc biệt chú ý sự đóng góp của Ukraine với tư cách là đồng minh tương lai của NATO. Ukraine cũng sẽ tiếp tục xây dựng năng lực và khả năng phòng chống tham nhũng trong khu vực công và tư nhân theo đúng các cam kết trong thỏa thuận.
Văn kiện này cũng bao gồm tăng cường hợp tác quân sự trong lĩnh vực an ninh hàng hải nhằm tăng cường an ninh ở các vùng biển Baltic, biển Đen và biển Azov.
Thủ tướng Anh Keir Starmer ngày 16/1 bất ngờ đến Ukraine và gặp Tổng thống nước chủ nhà Volodymyr Zelensky. Chuyến thăm của ông Starmer diễn ra trong bối cảnh Vương quốc Anh được cho là đang thảo luận về việc triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế tới Ukraine sau một lệnh ngừng bắn tiềm tàng. Các nhà lãnh đạo khác của châu Âu cũng đang cân nhắc những đảm bảo an ninh mà họ có thể cung cấp như một phần của bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào do Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump thúc đẩy.
Anh là một trong những quốc gia viện trợ quân sự lớn nhất cho Ukraine kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt vào năm 2022. Đến nay, London đã viện trợ quân sự và dân sự cho Kiev với tổng giá trị khoảng 16 tỷ USD. Ngoài ra, Anh cũng hỗ trợ đào tạo hàng chục nghìn binh lính Ukraine.
