Ba ngày đàm phán Mỹ – Ukraine không có đột phá

Trong khi đó, Nga đêm qua đã tiến hành một đợt tấn công quy mô lớn bằng tên lửa và UAV nhằm vào hạ tầng năng lượng Ukraine. Sự đối lập giữa nỗ lực ngoại giao và diễn biến khốc liệt trên chiến trường càng cho thấy chặng đường đi tới một thỏa thuận hòa bình còn đầy thách thức.

Các cuộc đàm phán tại Florida, diễn ra từ ngày 4 - 6/12, với sự tham gia của đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, con rể của Tổng thống Trump, Jared Kushner và các quan chức cấp cao Ukraine như Bộ trưởng Quốc phòng Rustem Umerov và Tổng tham mưu trưởng Andriy Hnatov. Cuộc đàm phán được mô tả là “mang tính xây dựng”, song cả hai phía đều thừa nhận chưa có bước tiến thực chất nào.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 6/12 cho biết ông đã có cuộc điện đàm “dài và thực chất” với phái đoàn Mỹ, khẳng định Ukraine sẵn sàng tiếp tục làm việc một cách thiện chí để hướng đến “hòa bình thực sự”. Ông Zelensky dự kiến sẽ gặp các nhà lãnh đạo châu Âu như Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer và Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuần sau để đánh giá đàm phán kế hoạch hòa bình do Mỹ đề xuất.

Hiện bản kế hoạch hòa bình do Mỹ xây dựng, đã được điều chỉnh nhiều lần và rút gọn còn khoảng 20 nội dung chính, nhưng đến nay các chủ đề nhạy cảm nhất vẫn chưa đi đến thống nhất. Những vấn đề còn bỏ ngỏ vẫn chủ yếu xoay quanh câu hỏi về lãnh thổ và các bảo đảm an ninh. Phía Nga, sau cuộc gặp giữa phái đoàn Mỹ và Tổng thống Vladimir Putin ngày 2/12, cũng chưa đưa ra dấu hiệu nhượng bộ, dù Moscow tuyên bố sẵn sàng thảo luận với các đề xuất mới.

Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết: “Chúng tôi cảm nhận rất rõ rằng Tổng thống Trump thực sự muốn chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine. Tôi không bàn đến lý do, nhưng mong muốn đó là có thật. Chính quyền Tổng thống Trump có cách nhìn riêng về việc vì sao chiến sự cần sớm kết thúc, trong đó có cả yếu tố nhân đạo. Tôi tin ông Trump chân thành khi nói muốn giảm thương vong. Dĩ nhiên vẫn có những tính toán khác, cả chính trị lẫn kinh tế. Nhưng tôi chắc chắn rằng Mỹ đang tìm cách thúc đẩy một giải pháp”.

Trong khi đó, đánh giá về tiến triển đàm phán hòa bình Ukraine, Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker nhận định tại Diễn đàn Doha rằng Nga và Ukraine “đang tiến gần hơn bao giờ hết” đến một thỏa thuận, dù thừa nhận các cuộc thảo luận vẫn “rất khó khăn”.

Ông Matthew Whitaker, Đại sứ Mỹ tại NATO cho biết: “Các bạn biết đấy, chúng ta đang tiến gần hơn bao giờ hết đến hòa bình cho Ukraine. Như Tổng thống Trump đã nói, đây là một tình huống khó khăn để đạt được mục tiêu. Cuối cùng thì, cuộc chiến này cần phải chấm dứt. Nó đã kéo dài gần bốn năm với hàng triệu thương vong”.

Giữa bầu không khí ngoại giao thận trọng, tình hình trên chiến trường diễn biến theo chiều hướng bất lợi cho Ukraine. Ngay trước ngày đàm phán cuối cùng, Nga đã phóng hơn 650 máy bay không người lái cùng hàng chục tên lửa vào khắp Ukraine, nhắm chủ yếu vào cơ sở hạ tầng năng lượng và các tuyến đường sắt. Nhiều khu vực bị mất điện, nguồn nước và hệ thống sưởi bị gián đoạn. Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, vốn cần nguồn điện ổn định để duy trì an toàn cho các lò phản ứng, đã ngừng hoạt động.

Ukraine cho biết đã đánh chặn phần lớn số UAV và tên lửa, trong khi Nga tuyên bố hoàn thành các mục tiêu đề ra trong đợt tấn công.

Song song với hoạt động tập kích từ trên không, lực lượng Nga tiếp tục mở rộng kiểm soát tại miền đông Ukraine, tiến gần các khu vực chiến lược ở Donetsk, củng cố hiện diện tại Luhansk và ven biển phía nam. Những bước tiến này củng cố thêm vị thế của Nga trên bàn đàm phán và tạo thêm sức ép lên các nỗ lực ngoại giao vốn mong manh.