Quyết định này không chỉ thắp lên hy vọng về sự an cư của người dân mà còn là minh chứng cho quyết tâm của lãnh đạo thành phố trong giải quyết dứt điểm những điểm nghẽn, vừa bảo đảm an dân, vừa giữ nghiêm kỷ cương, phép nước.
1. Nhiều năm qua, hàng nghìn hộ dân mua nhà tại một số khu nhà ở do Tập đoàn Mường Thanh đầu tư xây dựng đã rơi vào cảnh “vừa là nạn nhân, vừa bị mắc kẹt”. Nhà đã giao, tiền đã nộp, nhưng tấm “sổ đỏ”, thứ tài sản pháp lý quan trọng để an cư lạc nghiệp, vẫn bị “treo” không rõ hồi kết. Họ sống trong trạng thái nơm nớp lo âu, từ nỗi sợ về hệ thống phòng cháy, chữa cháy chưa đạt chuẩn, hạ tầng quá tải, cho đến sự bấp bênh của một tài sản không thể thế chấp hay chuyển nhượng.
Lỗi lớn thuộc về chủ đầu tư với những hành vi coi thường kỷ cương, pháp luật, xây vượt tầng, phá vỡ quy hoạch. Nhưng những người phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất lại chính là người dân, trong khi các cơ quan quản lý cũng đứng trước bài toán hóc búa về giải pháp xử lý vi phạm. Thực tiễn quá trình xử lý kéo dài đã tác động không nhỏ đến tâm tư của người dân, dẫn đến tình trạng khiếu kiện đông người...
Trong bối cảnh ấy, cơ chế đặc thù được thành phố Hà Nội thông qua nhằm tháo gỡ dứt điểm vi phạm tại 12 dự án nhà ở của Tập đoàn Mường Thanh đã cơ bản xử lý “đúng người, đúng việc”, đặc biệt ưu tiên bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân. Mấu chốt là đã xác định người mua nhà không có lỗi, không phải chịu chi phí khắc phục vi phạm của chủ đầu tư; trường hợp phải di dời sẽ được bồi thường và có thể được ưu tiên mua nhà tại các dự án do chủ đầu tư thực hiện. Giải pháp được thông qua vừa mang tính nhân văn, vừa thể hiện sự kiên quyết trong xử lý vi phạm này được kỳ vọng sẽ giải tỏa vướng mắc, giúp ổn định đời sống người dân.
Đây là kết quả của sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt từ Thành ủy, sự vào cuộc quyết tâm của HĐND, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố. Tất cả cho thấy bản lĩnh chính trị và tính nhân văn sâu sắc của bộ máy lãnh đạo, quản lý Thủ đô với tư duy tách bạch rạch ròi giữa vi phạm của doanh nghiệp và quyền lợi hợp pháp của người dân.
Với cơ chế đặc thù được thông qua, thành phố đã mở ra một hành lang pháp lý để tiến hành kiểm định lại chất lượng công trình, bảo đảm tuyệt đối an toàn về kết cấu và phòng cháy, chữa cháy, tiến tới cấp “sổ đỏ” cho các căn hộ đủ điều kiện. Đây là một quyết định mang giá trị an dân to lớn. Khi tấm "sổ đỏ" được trao tay, hàng vạn con người sẽ được trả lại quyền sở hữu trọn vẹn đối với tài sản, điều này không chỉ có giá trị vật chất quan trọng, mà còn có giá trị tinh thần to lớn đối với người dân.
2. Quyết định của thành phố cũng cho thấy ưu tiên bảo đảm an dân không đồng nghĩa với việc dung túng cái sai hay hợp thức hóa sai phạm. Nghị quyết của HĐND thành phố cho thấy rõ tinh thần thượng tôn pháp luật.
Việc tháo gỡ khó khăn cho dự án hoàn toàn không phải là sự “ân xá” đối với chủ đầu tư. Tập đoàn Mường Thanh và các tổ chức, cá nhân liên quan vẫn buộc phải nộp lại toàn bộ số lợi nhuận bất hợp pháp thu được từ việc xây dựng vượt tầng, sai quy hoạch; đồng thời chịu các chế tài xử phạt và nghĩa vụ tài chính bổ sung đầy đủ theo quy định. Song song với đó, việc truy cứu trách nhiệm, kỷ luật đối với các tập thể, cá nhân cán bộ buông lỏng quản lý qua các thời kỳ vẫn tiếp tục được thực thi nghiêm túc.
Từ cách xử lý đối với vụ việc, thành phố đã truyền đi một thông điệp rất rõ ràng, không một tổ chức, cá nhân nào được phép đứng trên luật pháp, đứng trên kỷ cương, phép nước. Quyết định này không chỉ răn đe mạnh mẽ đối với chủ đầu tư vi phạm, mà còn là lời cảnh tỉnh đanh thép cho các tổ chức, cá nhân kinh doanh bất động sản, bởi mọi hành vi sai trái để trục lợi đều sẽ phải trả giá đắt.
Nhìn từ câu chuyện xử lý 12 dự án nhà ở thuộc Tập đoàn Mường Thanh có thể thấy, Hà Nội đang định hình một phong cách quản trị đô thị hoàn toàn mới: Chủ động, dũng cảm và thực tế. Bài học rút ra từ sau vụ việc này có thể trở thành chìa khóa để giải mã những điểm nghẽn khác của Thủ đô.
Đó là bài học về tư duy dám đương đầu. Lãnh đạo thành phố không chọn cách né tránh những vấn đề, vụ việc phức tạp tồn đọng từ quá khứ, mà dũng cảm đương đầu, giải quyết rốt ráo bằng những quyết sách mang tính đột phá. Đó còn là bài học về sự kết hợp hài hòa giữa pháp lý và thực tiễn. Quản lý đô thị hiện đại không thể cứng nhắc áp dụng văn bản trên giấy và thoát ly thực tiễn đời sống dân sinh; nhưng cũng không thể buông lỏng nguyên tắc pháp luật để tạo tiền lệ xấu. Sự khéo léo nằm ở chỗ tìm ra điểm cân bằng tối ưu.
Cuối cùng, câu chuyện đem lại một bài học rất quan trọng, đó là yêu cầu phải siết chặt kỷ luật từ gốc. Quy hoạch phải đi trước một bước, hậu kiểm phải đi liền với tiền kiểm, không để “sự đã rồi” mới tìm cách giải quyết.
Đứng trước yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới, Hà Nội đang đối mặt với không chỉ 5 điểm nghẽn lớn, mà còn hàng chục bài toán lớn đòi hỏi phải có những giải pháp tháo gỡ vừa quyết đoán, vừa linh hoạt.
Giải quyết thành công bài toán 12 dự án nhà ở thuộc Tập đoàn Mường Thanh chính là một bước thử lửa bản lĩnh, một minh chứng sinh động cho thấy, khi ý chí chính trị gắn liền với lòng dân và kỷ cương phép nước, không có nút thắt nào là không thể tháo gỡ.
