Bảo vệ dữ liệu cá nhân, chống lừa đảo trên mạng

Với sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng trực tuyến, các mối đe dọa từ việc lộ lọt dữ liệu cá nhân ngày càng trở nên nghiêm trọng và phức tạp. Nếu không có những biện pháp bảo vệ mạnh mẽ và quyết liệt, tình trạng lộ lọt dữ liệu cá nhân sẽ không chỉ gây thiệt hại về vật chất mà còn đe dọa đến quyền riêng tư, sự an toàn và lòng tin của người dân đối với các cơ quan chức năng.

Là doanh nghiệp chuyên cung cấp các dịch vụ công nghệ nhưng chính doanh nghiệp khoa học công nghệ Duca cũng bị hacker đánh cắp thông tin cá nhân trên hệ thống để sử dụng vào mục đích xấu.

TS. Nguyễn Việt Phương, Cố vấn cao cấp của Doanh nghiệp khoa học công nghệ Duca chia sẻ: "Doanh nghiệp của chúng tôi có một số việc sử dụng cổng thanh toán chính thức mà chúng tôi dày công xây dựng, nhưng họ sử dụng cổng thanh toán đó để dùng vào việc không đúng mục đích".

Thế giới 4.0 mang đến cho người dùng nhiều tiện ích và tiết kiệm thời gian, tuy nhiên, cũng đặt ra nhiều “cạm bẫy” khi người dùng tiếp cận với các dịch vụ trên không gian mạng. Đôi khi, các nhà phát triển dịch vụ âm thầm hoặc công khai thu thập, khai thác, phân tích thông tin, dữ liệu cá nhân của người dùng nhưng không có cơ chế quản lý dữ liệu đó. Khi có bên đối tác thứ ba tiếp cận dữ liệu cá nhân thì tình trạng mua bán, lộ lọt dữ liệu rất dễ phát sinh.

Anh Lê Anh Thư, Trưởng nhóm phân tích dữ liệu thám báo an ninh mạng - VNPT Cyber Immunity cho hay: "Thực tế hiện nay cho thấy, các cuộc tấn công mạng không còn đơn thuần là phá hoại hay làm gián đoạn hệ thống, mà ngày càng tinh vi và có mục tiêu rõ ràng - nhất là nhằm vào lợi ích kinh tế của cá nhân và doanh nghiệp".

Theo nhiều chuyên gia, chính cách sử dụng mạng xã hội thiếu hiểu biết cũng là tác nhân khiến dữ liệu cá nhân của mình hoặc của người khác bị công khai, tạo cơ hội cho đối tượng xấu lợi dụng. Hệ lụy đầu tiên và đáng sợ nhất luôn là các chiêu trò lừa đảo, chiếm đoạt tài sản đang diễn ra ngày càng phức tạp với thủ đoạn tinh vi.

Chỉ tính riêng trong năm 2024, đã có tới 66,24 người dùng mạng xã hội xác nhận bị đánh cắp thông tin cá nhân và thiệt hại do lừa đảo trực tuyến ước tính 18.900 tỷ đồng. Mới đây nhất, Phòng an ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Huế vừa triệt phá đường dây mua bán hơn 56 triệu dữ liệu cá nhân, thu lợi hàng tỷ đồng.

Thực trạng này đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, sự nghiêm túc trong việc thực thi các chế tài bảo vệ dữ liệu cá nhân và một hành lang pháp lý đủ mạnh để ngăn chặn từ sớm, từ xa các tác nhân đánh cắp dữ liệu cá nhân. Bộ Công an đã đề xuất hợp nhất Luật An toàn thông tin mạng năm 2015 và Luật An ninh mạng năm 2018 thành Luật An ninh mạng năm 2025; đồng thời, lần đầu tiên đưa ra dự thảo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân trình Quốc hội.

Luật sư Nguyễn Thị Tươi - Đoàn luật sư thành phố Hà Nội cho biết: "Chúng ta phải đánh giá là hiện tại quy định cũng có rồi nhưng chưa đồng bộ. Và cần một văn bản có tính nguyên tắc, văn bản luật có giá trị pháp lý cao để quy định nên việc cho ra đời luật bảo vệ dữ liệu cá nhân là cần thiết".

Nếu chúng ta không có những biện pháp bảo vệ mạnh mẽ và quyết liệt, tình trạng lộ lọt dữ liệu cá nhân sẽ không chỉ gây thiệt hại về vật chất mà còn đe dọa đến quyền riêng tư, sự an toàn và lòng tin của người dân đối với các cơ quan chức năng. Chính vì vậy, đã đến lúc phải nâng cao các chế tài bảo vệ dữ liệu cá nhân, để mỗi cá nhân không phải sống trong lo sợ quyền riêng tư của mình bị xâm phạm.