Bầu cử bảo đảm dân chủ từ hiệp thương đến lá phiếu

Tuy nhiên, dân chủ trong bầu cử không chỉ bắt đầu từ thời điểm cử tri bước vào phòng bỏ phiếu. Tinh thần dân chủ ấy được triển khai ngay từ các vòng hiệp thương, từ khâu giới thiệu người ứng cử, nơi nguyên tắc “dân biết, dân bàn, dân lựa chọn” được cụ thể hóa bằng quy trình chặt chẽ, công khai và có sự tham gia rộng rãi của nhân dân.

Ngay từ vòng hiệp thương thứ nhất, những nội dung cốt lõi như số lượng đại biểu được bầu, cơ cấu, thành phần, tiêu chuẩn đại biểu Quốc hội và HĐND đã được thống nhất, công khai theo quy định. Đây là cơ sở quan trọng để nhân dân theo dõi, giám sát toàn bộ quá trình bầu cử, bảo đảm tính minh bạch và dân chủ ngay từ khâu chuẩn bị. Thực tiễn tại cơ sở cho thấy tinh thần đó được quán triệt nghiêm túc.

Tại phường Xuân Đỉnh, các khâu trong công tác bầu cử được triển khai đúng quy định, hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân. Theo ông Nguyễn Thường Sơn, Chủ tịch UBND phường Xuân Đỉnh, đến thời điểm này, các ứng cử viên đều bảo đảm tiêu chuẩn, được thẩm tra chặt chẽ; công tác chuẩn bị cho ngày bầu cử đã sẵn sàng, từ hồ sơ đến khu vực bỏ phiếu: “Sau Tết là chúng tôi phải rà soát toàn bộ các địa điểm để tổ chức bầu cử. Rồi lên phương án xây dựng, trang trí. Thứ hai là nội dung về bài tuyên truyền, thứ ba là chuẩn bị toàn bộ cơ sở vật chất phục vụ cho công tác bầu cử. Đây là những nhiệm vụ rất là nước rút, là chúng ta phải chuẩn bị đầy đủ theo quy định để đảm bảo ngày bầu cử rất là khí thế, vui tươi và đảm bảo an toàn, bầu trúng, bầu đúng, bầu đủ theo quy định."

Nếu hiệp thương vòng một thể hiện rõ quyền “dân biết”, thì hội nghị cử tri nơi cư trú và nơi công tác chính là không gian để nhân dân “dân bàn” một cách trực tiếp, thực chất. Tại đây, từng ứng cử viên được nhận xét, góp ý thẳng thắn về phẩm chất đạo đức, năng lực, uy tín và trách nhiệm với cộng đồng. Những ý kiến này không mang tính hình thức, mà là căn cứ quan trọng để sàng lọc, lựa chọn nhân sự.

Theo ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, việc hiệp thương, giới thiệu người ứng cử đòi hỏi sự khách quan, chuẩn mực cao. Bởi lẽ, đại biểu Quốc hội và HĐND là những người đại diện cho tiếng nói của nhân dân, tham gia quyết định và giám sát các vấn đề hệ trọng của đất nước, của địa phương. Sự công tâm, minh bạch trong quá trình lựa chọn chính là nền tảng tạo nên chất lượng đại biểu và củng cố niềm tin của cử tri. Ông nhìn nhận:  “Để chọn lựa ra các đại biểu Quốc hội, đây là một điều rất là khó khăn, đòi hỏi các cấp, các ngành khi hiệp thương, khi giới thiệu phải có sự đánh giá chuẩn mực. Bởi vì đại biểu Quốc hội là đại diện tiếng nói của người dân, phải công tâm, minh bạch, phải thẳng thẳm để đóng góp và để giám sát các chương trình hành động của Nhà nước, của Chính phủ. Tôi cho rằng qua các kỳ bầu cử, chúng tôi đánh giá rất cao các đại biểu Quốc hội rất trí tuệ, tâm huyết. Mong rằng trong những nhiệm kỳ tới, các đại biểu mới được lựa chọn sẽ phát huy, kế thừa, đóng góp, xây dựng cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.”

Trên cơ sở tiếp thu đầy đủ ý kiến cử tri, danh sách người ứng cử tiếp tục được rà soát, điều chỉnh trước khi bước vào vòng hiệp thương thứ ba để lập danh sách chính thức. Đây là bước thể hiện rõ nét quyền “dân chọn”, ngay cả trước khi lá phiếu được trao tới tay cử tri.

GS, TSKH Phan Trung Sơn, nguyên giảng viên cao cấp Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong toàn bộ quy trình hiệp thương. Với vị trí là nơi tập hợp rộng rãi các giai tầng xã hội, Mặt trận chính là cầu nối phản ánh trung thực nguyện vọng của nhân dân, góp phần lựa chọn được những người “có tâm, có tầm, có trí, có trách nhiệm” để gánh vác trọng trách đại diện cho dân. “Hiện nay bầu cử của chúng ta có ba vòng hiệp thương. Vai trò của MTTQ và các tổ chức chính trị xã hội, các Hiệp hội xã hội là rất quan trọng. Bởi vì đây là những tổ chức có thể giới thiệu đại biểu đáp ứng được sự kỳ vọng của nhân dân, đưa vào hiệp thương. Trong quá trình đấy thì làm thế nào phải thể hiện được nguyện vọng và nhân dân. Nếu mà qua được nhiều bộ lọc để chọn ra những người xứng đáng, những người năng lực cao, có tâm, có trí, có tầm, có tài thì mới có thể đảm đương được công việc đảm ứng được yêu cầu của thời kỳ mới”, ông nhấn mạnh.

Đến ngày bầu cử, khi mỗi cử tri cầm lá phiếu trên tay, đó không chỉ là hành động lựa chọn cá nhân, mà còn là sự kết tinh của cả một quá trình dân chủ công khai, minh bạch và trách nhiệm. Mỗi lá phiếu mang theo niềm tin, kỳ vọng và sự gửi gắm của Nhân dân đối với những người được lựa chọn.

Thiếu tướng Vũ Hùng Vương, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Cựu chiến binh Công an nhân dân khẳng định: với vai trò là trung tâm của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, MTTQ Việt Nam đã và đang phát huy hiệu quả vai trò tập hợp, lắng nghe, chắt lọc ý kiến của các tầng lớp nhân dân, qua đó góp phần để việc lựa chọn đại biểu sát thực tiễn, đúng tiêu chí và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Thiếu tướng Vũ Hùng Vương chia sẻ thêm: “MTTQ Việt Nam với vai trò là trung tâm của khối Đại đoàn kết dân tộc, nơi tập hợp tất cả các giai tầng trong xã hội, các lực lượng, lựa chọn vào đại biểu HĐND các cấp cũng như đại biểu Quốc hội. Chính những ý kiến đóng góp của MTTQ với nhiều con người nên sự lựa chọn qua hiệp thương của Mặt trận, tôi cho rằng sẽ sát sao hơn, góp phần đúng theo tiêu chí con người mà chúng ta sẽ lựa chọn”.

Từ hiệp thương đến lá phiếu, từ khâu chuẩn bị nhân sự đến ngày hội toàn dân đi bầu, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp tiếp tục khẳng định rõ: Nhân dân là chủ thể trung tâm của quá trình bầu cử. Nguyên tắc “dân biết, dân bàn, dân chọn” không dừng ở khẩu hiệu, mà được hiện thực hóa sinh động trong từng bước, từng khâu của quy trình. Đó cũng chính là nền tảng vững chắc để lựa chọn những đại biểu xứng đáng, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và niềm tin của nhân dân.