Trong bối cảnh phân cực sâu sắc, 94% cử tri ủng hộ ứng cử viên đảng Dân chủ Kamala Harris cho rằng bà sẽ thắng, trong khi 89% cử tri ủng hộ đối thủ đảng Cộng hòa Donald Trump cho rằng ứng cử viên của họ có nhiều khả năng giành được chức tổng thống Mỹ nhất.
Vấn đề nghiêm trọng hơn nữa là cử tri ở cả hai phe đều không thể tưởng tượng được làm thế nào một người bình thường có thể nghĩ đến việc bỏ phiếu cho ứng cử viên của đảng kia. Cả hai bên đều tin rằng, khi ngày bầu cử tới gần, thực tế sẽ giúp các ứng cử viên của họ giành chiến thắng.
Tình hình càng trở nên căng thẳng vì cuộc đua vẫn quá sít sao.
Kịch bản bà Kamala Harris thắng
Có lẽ con đường dẫn đến chiến thắng dễ dàng nhất đối với bà Harris là giành được các bang “bức tường xanh” (Michigan, Pennsylvania và Wisconsin). Đặc biệt là khi cơ hội chiến thắng của ông Trump ở các bang “Vành đai Mặt trời” (Arizona, Georgia, Nevada và North Carolina) tiếp tục tăng lên. Vì vậy, chiến thắng ở ba bang đó và Quận 2 của bang Nebraska, cùng với tất cả các bang khác mà Tổng thống Joe Biden giành được vào năm 2020, đảm bảo rằng bà Harris sẽ đạt 270 phiếu đại cử tri, ngưỡng để giành chiến thắng trong cuộc bầu cử.
Trung bình các cuộc thăm dò ở Michigan, Pennsylvania và Wisconsin cho thấy bà Harris và ông Trump cách nhau chưa đầy một điểm. Cả bà Harris và ông Trump đều không dẫn đầu với 5 điểm phần trăm trở lên ở cả ba bang quan trọng kể từ khi bà Harris bước vào cuộc đua tranh chức tổng thống vào cuối tháng 7 với tư cách là người thay thế ông Biden.
Các cuộc thăm dò ở cấp quốc gia lặp lại tỷ lệ phần trăm tương tự, vì đây là lần đầu tiên sau hơn 60 năm không có ứng cử viên nào dẫn trước 5 điểm phần trăm trở lên tại bất kỳ thời điểm nào trong cuộc đua.
Kịch bản chiến thắng của ông Trump
Con đường dễ dàng nhất đối với ông Trump là giành chiến thắng ở 4 bang xung đột trong Vành đai Mặt trời, điều này sẽ đưa ông đến con số kỳ diệu là 270 phiếu bầu trong cử tri đoàn nếu ông thắng tại đó và tất cả các bang mà ông giành được vào năm 2020.
Nhiều đảng viên đảng Cộng hòa hy vọng các cuộc thăm dò sát sao sẽ cho thấy ông Trump giành chiến thắng bất ngờ vào tháng tới. Trước đây, ông đã vượt trội so với các cuộc thăm dò trong cuộc bầu cử năm 2016 và 2020, và nếu điều đó xảy ra một lần nữa trong năm nay, ông có khả năng giành được chiến thắng lớn và nhận được hơn 300 phiếu bầu.
Vận may của ông Trump đã được củng cố nhờ sự tán thành của người Mỹ về việc hiệu suất của chính quyền đảng Dân chủ của tổng thông Biden giảm xuống dưới 40%. Đảng của tổng thống đương nhiệm chưa bao giờ tái đắc cử khi tỷ lệ tín nhiệm dành cho tổng thống quá thấp. Ứng cử viên của đảng đương nhiệm chưa bao giờ tái đắc cử khi chỉ có 28% người Mỹ tin rằng đất nước họ đang đi đúng hướng.
Nhưng ông Trump lại vấp phải vấn đề nan giải khác, vì tỷ lệ tán thành của công chúng đối với cá nhân ông rất thấp. Nếu thắng, ông sẽ trở thành ứng cử viên tổng thống không được lòng dân thứ hai. Mặc dù ông Trump có tỷ lệ tán thành thấp hơn trong cuộc bầu cử năm 2016 nhưng ông là người đã giành chiến thắng.
Nhân tố quyết định kết quả bầu cử
Nhiều nhà phân tích và bình luận tin tưởng vào tính chính xác của cuộc thăm dò, đồng thời thừa nhận tính khó lường trước tác động của các sự kiện trong tương lai. Bốn yếu tố ảnh hướng tới sự khó lường đó là:
Thứ nhất: Hầu hết các cuộc thăm dò cấp tiểu bang đều cho thấy sự hội tụ mạnh mẽ giữa cơ hội của các ứng cử viên. Trong lịch sử, các cuộc thăm dò quốc gia thường có kết quả rất gần với kết quả thực tế. Tuy nhiên, với sai số 3 điểm phần trăm và ứng cử viên trong các cuộc thăm dò dẫn đầu với ít hơn 2 điểm phần trăm, do đó, không thể khiến một ứng cử viên có nhiều khả năng giành chiến thắng hơn ứng cử viên khác
Thứ hai: Các cuộc thăm dò ở bang dao động cho thấy cuộc đua đang rất sít sao. Biên độ bỏ phiếu trung bình ở cả 7 bang chiến trường đều nằm trong khoảng 2 điểm. Nói cách khác, nếu cả hai đều cách nhau 2 điểm theo một hướng, ông Trump hoặc bà Harris có thể giành chiến thắng ở cả 7 bang để giành chiến thắng lớn tại cử tri đoàn, nhưng thực tế là một ứng cử viên khó có thể giành được tất cả các bang.
Trong các cuộc bầu cử năm 2016 và 2020, các cuộc bầu cử ở các bang dao động được quyết định với tỷ số chênh lệch rất hẹp. Ví dụ: ôngTrump đã thắng tại Michigan với 11.000 phiếu bầu trên tổng số 5 triệu cử tri vào năm 2016, và ông Biden đã thắng tại Georgia vào năm 2020 với 12.000 phiếu bầu trên tổng số 5 triệu cử tri.
Thứ ba: Các sự kiện lớn có thể làm rung chuyển một chiến dịch và phản ứng của các ứng cử viên trước những sự kiện đó có thể làm thay đổi chiến dịch theo hướng này hay hướng khác. Căng thẳng ở Trung Đông, chiến tranh ở Ukraine và sự cạnh tranh với Trung Quốc, không ai biết chúng sẽ ảnh hưởng đến các ứng cử viên như thế nào.
Thứ tư: Những điều nhỏ nhặt đôi khi cũng có thể quyết định tới kết quả cuộc bầu cử. Một cơn bão tuyết nghiêm trọng ở Michigan hoặc Wisconsin hoặc một cơn bão ở Bắc Carolina có thể ảnh hưởng đến lượng cử tri đi bỏ phiếu. Điều khác biệt ở bang Pennsylvania có thể là phán quyết của tòa án về việc có nên công nhận các lá phiếu gửi qua thư không ghi ngày tháng là hợp lệ hay không? Và còn rất nhiều điều khác nữa, nếu kết quả cách biệt không lớn thì bất cứ điều gì cũng có thể tác động đến kết quả của cuộc bầu cử.
Thời gian của cuộc bầu cử chỉ còn hai tuần nữa và tỷ lệ cử tri ủng hộ của các ứng cử viên vẫn sát sao , thật khó để một ứng cử viên bị thua cuộc chấp nhận kết quả bầu cử , đồng thời bác bỏ tính hợp pháp của tân tổng thống. Cuộc bầu cử năm 2020 đã diễn ra tình huống như vậy.
