Bịt 'lỗ hổng' thất thu thuế trong kinh doanh số

Từ ngày 1/1/2026, khi thuế khoán chính thức được bãi bỏ, hộ và cá nhân kinh doanh sẽ phải chuyển sang kê khai thuế . Tuy nhiên, thực tế cho thấy một số cơ sở đã tìm cách đối phó bằng việc chỉ nhận tiền mặt hoặc yêu cầu khách hàng chuyển khoản vào tài khoản người thân để “ẩn” doanh thu. Đáng chú ý, tình trạng này không chỉ diễn ra ở quy mô nhỏ lẻ mà còn xuất hiện ngày càng phức tạp trên các sàn thương mại điện tử, thậm chí trong các giao dịch xuyên biên giới. Trước thực tế đó, ngành thuế đang tăng cường ứng dụng công nghệ, kết nối dữ liệu để nhận diện, rà soát và xử lý vi phạm.

Ông Vũ Mạnh Cường, Phó Cục trưởng Cục Thuế - Bộ Tài chính cho biết: "Cơ quan Thuế đã hoàn thành xây dựng hệ thống Big Data dựa trên nền tảng Dữ liệu quốc gia về dân cư (theo Đề án 06), liên thông chặt chẽ với các bộ, ngành để kiểm soát chính xác dòng hàng, dòng tiền và địa điểm kho bãi của từng cá nhân, tổ chức kinh doanh.

Với quy mô quản lý hơn 100 triệu bản ghi, chúng tôi đã đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào vận hành để tự động rà soát, nhận diện các dấu hiệu vi phạm. Đây là cơ sở then chốt để chuyển đổi sang mô hình thanh tra, kiểm tra thuế điện tử. Đặc biệt, thông qua phối hợp chặt chẽ với Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03), cơ quan Thuế sẽ tập trung xác minh và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình chây ì, trốn thuế. Mục tiêu cao nhất là thiết lập môi trường kinh doanh bình đẳng, ổn định, đồng thời hỗ trợ tối đa cho những người dân và doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật".

Thượng tá Nguyễn Trọng Bằng, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an thành phố Hà Nội cho biết, cùng với cơ quan Thuế, lực lượng công an cũng đã phối hợp rà soát nhiều giao dịch có dấu hiệu bất thường, qua đó phát hiện nhiều vụ việc trốn thuế với số tiền lớn liên quan đến hoạt động kinh doanh trên sàn thương mại điện tử.

Theo cơ quan thuế, việc siết trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử trong kê khai, nộp thuế thay người bán, quản lý nguồn gốc hàng hóa và gỡ bỏ gian hàng vi phạm sẽ góp phần hạn chế thất thu, chống hàng giả, hàng nhái, đồng thời bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Ông Phan Tiến Hòa, Phó trưởng Thuế Hà Nội khuyến cáo: "Các hộ kinh doanh, doanh nghiệp và cá nhân trên sàn thương mại điện tử cần chủ động chấp hành nghiêm túc các quy định về kê khai và nộp thuế. Việc này không chỉ nhằm ngăn chặn thất thu ngân sách mà còn là trách nhiệm thực hiện đúng quy định pháp luật của mỗi công dân.

Cần lưu ý rằng, trong kỷ nguyên số, mọi hoạt động trên các gian hàng thương mại điện tử đều để lại 'dấu vết dữ liệu' rõ ràng. Hệ thống thông tin của cơ quan thuế hiện nay đã được liên thông hoàn toàn, cho phép hiển thị và cập nhật liên tục tình trạng nộp thuế cũng như các khoản nợ đọng. Do đó, việc trốn tránh nghĩa vụ thuế là không khả thi; sự minh bạch hóa dữ liệu sẽ đảm bảo mọi hành vi chây ì đều bị phát hiện và xử lý kịp thời".

Với việc đẩy mạnh số hóa, tăng cường kiểm soát dòng tiền và nâng cao trách nhiệm của các nền tảng kinh doanh số, những thay đổi trong chính sách thuế lần này được kỳ vọng sẽ không chỉ chống thất thu ngân sách, mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, bình đẳng và bền vững hơn.