Bộ trưởng Nội vụ: 'Phân cấp, phân quyền nhưng không buông lỏng'

Đây là ý kiến tiếp thu và giải trình của Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà khi Quốc hội thảo luận về dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) vào sáng 14/5.

Thảo luận về khoản 2, điều 11 dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương về phân định thẩm quyền, có quy định: những vấn đề có liên quan đến phạm vi của hai xã trở lên thì thuộc thẩm quyền của chính quyền địa phương cấp tỉnh, những vấn đề của hai địa phương cấp tỉnh thì thuộc thẩm quyền của cấp Trung ương. Đại biểu dẫn chứng có những sự việc rất nhỏ, nhưng lại thuộc hai xã giáp ranh của hai tỉnh, nếu cũng đưa lên cấp Trung ương giải quyết thì không phù hợp.

Đai biểu Nguyễn Hải Dũng – Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Nam Định dẫn chứng: "Tuy nhiên, trên thực tế có tình trạng hai xã giáp nhau nhưng lại thuộc địa giới hành chính của hai tỉnh, khi có vấn đề liên quan đến nhau, đơn cử như khói bụi bay từ xã này sang xã kia, kè sông xã này gây sạt lở bờ sông xã kia, việc xả thải chất thải chăn nuôi của người dân xã này gây ảnh hưởng đến người dân xã kia… Theo quy định tại dự thảo, sẽ phải đưa đến cơ quan Nhà nước giải quyết vì thuộc lãnh thổ hai tỉnh. Điều này rất phức tạp, gây tốn kém thời gian, nhiều trình tự thủ tục, phải huy động nhiều cơ quan, tổ chức tham gia, trong khi những việc này chính quyền hai xã, hai tỉnh hoàn toàn có thể giải quyết được".

Giải trình một số vấn đề cụ thể, Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, dự thảo đã thiết lập đầy đủ, toàn diện cơ sở pháp lý để tháo gỡ tất cả khó khăn, rào cản, vướng mắc khi chuyển đổi chính quyền địa phương từ ba cấp sang hai cấp, nhưng gắn với việc thực hiện ngay phân cấp, phân quyền và ủy quyền theo chủ trương của Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương để địa phương thực hiện.

Cụ thể, trong nguyên tắc phân định thẩm quyền, phân cấp, phân quyền, cơ quan soạn thảo đã phối hợp với cơ quan thẩm thẩm tra rà soát thận trọng, kỹ lưỡng, dự liệu những vấn đề phát sinh để thiết lập cơ chế điều hành sáng tạo, linh hoạt, năng động cho chính quyền địa phương. Bộ trưởng nhấn mạnh: dù phân cấp, phân quyền nhưng không buông lỏng.

Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết: “Quy định này nhằm đảm bảo trong trường hợp cần thiết, UBND hoặc Chủ tịch UBND tỉnh phải kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh, để dòng chảy điều hành thông suốt, không đình trệ, gián đoạn. Dù phân cấp, phân quyền nhưng không buông lỏng”.

Trước nhiều ý kiến băn khoăn "thế nào là trường hợp cần thiết?", người đứng đầu ngành Nội vụ cho hay: "Trường hợp cần thiết là khi cơ quan chuyên môn hoặc cấp xã không đủ năng lực để thực hiện nhiệm vụ nào đó; khi phát sinh vấn đề khẩn cấp, phức tạp, nhạy cảm vượt quá khả năng giải quyết của cấp dưới; khi các nhiệm vụ đột xuất, bất thường cần phản ứng nhanh và kịp thời; hay khi Chủ tịch UBND tỉnh xác định có dấu hiệu trì trệ, né tránh; hay các tình huống cần điều phối, điều hòa liên vùng".

Với những vấn đề đại biểu Quốc hội nêu về nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương; tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương cũng như quy định trong điều khoản chuyển tiếp, Bộ trưởng Nội vụ khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu đầy đủ và tối đa. Ngay sau khi dự luật được Quốc hội thông qua, Bộ trưởng cho biết Chính phủ sẽ phải ban hành 25 nghị định để triển khai Luật Tổ chức chính quyền địa phương, nhằm kịp thời phân cấp, phân quyền, ủy quyền cho chính quyền địa phương theo mô hình tổ chức mới.