Giữa phố thị cuối năm, tiếng phách, tiếng đàn và lời ca Ca trù vẫn ngân vang bền bỉ. Di sản nghìn năm ấy như mạch ngầm văn hóa, gửi gắm lời tự tình sâu lắng của Tết Việt xưa.
Khi tiết trời bắt đầu chuyển mình trong cái se lạnh của mưa xuân, và những cánh hoa đào khoe sắc trên phố phường, tâm hồn người Việt lại xao động bởi những hoài niệm cũ.
Với nghệ nhân ưu tú Phùng Thị Hồng, Tết chỉ thực sự đến khi làn điệu ca trù được cất lên giữa linh thiêng của ngôi đình làng.
Nghệ nhân ưu tú Phùng Thị Hồng, Chủ nhiệm CLB Ca trù Trung tâm Phát triển Nghệ thuật Âm nhạc Việt Nam chia sẻ: "Tết đến xuân về không thể thiếu cánh đào, và riêng làng tôi không thể thiếu được tiếng khách, tiếng tơ lòng."
Trải qua thăng trầm của lịch sử, đã có lúc tiếng đàn đáy tưởng chừng im bặt. Nhưng nhờ sự nỗ lực của lớp nghệ nhân cao tuổi mà giờ đây, trong những ngày xuân, Ca trù đang hồi sinh mạnh mẽ.
Tại câu lạc bộ ca trù hương quê, có thể bắt gặp những gương mặt trẻ đam mê với làn điệu ca trù. Họ tìm đến Ca trù không chỉ vì tò mò, mà tình yêu với môn nghệ thuật dân gian của dân tộc. Ca trù ngày xuân nay không chỉ là hồi ức của người già, mà còn là niềm tự hào của người trẻ về một bản sắc Việt độc nhất vô nhị, được UNESCO vinh danh.
Bà Doãn Thị Thanh, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Ca trù xã Hương Quê, xã Đan Phượng, TP. Hà Nội cho biết: “Vào dịp đầu xuân, Câu lạc bộ Ca trù tập trung tại sân đình, biểu diễn hai chủ đề chính. Thứ nhất là hát dâng Nhà Thánh với các tiết mục như ‘Thánh cung vạn tuế’, ‘Múa hát chúc cỗ’, ‘Hát hết nhạc’. Thứ hai là hát mừng Đảng, mừng xuân.”
Trong tiết trời vào xuân, những thanh âm cuốn hút của ca trù như dẫn dụ, thoáng buông lơi, chốc níu kéo, cứ quyến luyến bước chân mỗi người. Những lớp nghệ nhân và ca nương mới đã và đang tiếp nối nhau gìn giữ và phát huy những giá trị độc đáo của ca trù. Góp phần bảo tồn và gìn giữ cho vùng đất kinh kỳ ngàn năm văn hiến một di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc.
Từng trải qua nhiều thăng trầm, ca trù vẫn được gìn giữ và lan tỏa nhờ những nghệ nhân tâm huyết. Ở Hà Nội, nghệ nhân ưu tú Vân Mai dành cả đời thầm lặng truyền dạy để tiếng phách, tiếng hát cổ truyền không bị lãng quên.
Ca trù có nhiều tên gọi, tùy từng địa phương, từng thời điểm mà hát ca trù còn gọi là hát ả đào, hát cửa đình, hát cửa quyền, hát cô đầu, hay hát nhà trò...
Nằm trong khuôn khổ chuỗi sự kiện thường niên Tết Việt – Tết Phố 2026, đêm diễn ca trù “Hàn lạp nhã ca” do Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội phối hợp cùng Câu lạc bộ Đình làng Việt tổ chức, đã diễn ra tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật số 22 Hàng Buồm, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội.
Với những người con sinh ra và lớn lên ở phố cổ Hà Nội, hồ Gươm vốn dĩ đã quá đỗi quen thuộc nhưng trong những ngày này, không gian di sản ấy lại mang đến một cảm xúc hoàn toàn mới mẻ khi tuyến cầu cạn nghệ thuật mang tên "Dải lụa ký ức" chính thức mở cửa đón người dân và du khách vào trải nghiệm.
Nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội vừa ra mắt chương trình nghệ thuật “Thời khắc”, mở ra hướng tiếp cận mới khi kết hợp lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu với công nghệ hiện đại, góp phần đưa những câu chuyện của Hà Nội đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Điểm chung của các hoạt động văn hóa diễn ra tại Hà Nội trong thời gian gần đây đó là được tổ chức tại nhiều không gian di sản như Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám, hồ Hoàn Kiếm, Nhà hát lớn,… Việc đưa các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đến với những không gian giàu giá trị lịch sử không chỉ tạo thêm trải nghiệm cho người dân và du khách, mà còn mở ra hướng khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với đời sống đương đại.
Trong tháng 9 và tháng 10 năm nay, Hà Nội diễn ra nhiều sự kiện văn hóa với quy mô lớn, đa dạng về nội dung và hình thức tổ chức. Từ các chương trình biểu diễn, trưng bày đến những hoạt động trải nghiệm, mỗi sự kiện mang đến một sắc màu riêng, góp phần tạo nên không khí văn hóa sôi động tại Thủ đô.
Là điểm du lịch tiêu biểu của thành phố, Bảo tàng Hà Nội không chỉ là nơi gìn giữ, bảo quản hiện vật, mà còn trở thành không gian trải nghiệm của công chúng mọi lứa tuổi. Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, một phần ký ức đặc biệt của nhân dân Hà Nội về một thời khói lửa nhưng tràn đầy niềm tin vào tương lai tươi sáng đã mang đến nhiều cảm xúc trong lòng công chúng.
Kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô và 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang Thủ đô, Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao phường Hoàn Kiếm tổ chức Chương trình giao lưu – tọa đàm giới thiệu sách “Dấu vân tay của phố” của Nhà văn – Kiến trúc sư Nguyễn Trương Quý tại Thư viện Hoàn Kiếm.
