Thặng dư thương mại Việt Nam - Mỹ cần được tính cả dịch vụ, để phản ánh đúng bản chất giao thương giữa hai nước.
Thương mại Việt - Mỹ đang đứng trước bước ngoặt lớn. Trong khi hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ được thống kê chi tiết, thể hiện Việt Nam xuất siêu hơn 123 tỷ USD thì một phần giá trị cực lớn - dịch vụ kỹ thuật số, công nghệ, giải trí mà người Việt đang trả tiền cho các tập đoàn Mỹ - lại chưa được tính đúng, tính đủ. Điều này đặt ra yêu cầu: phải tính cả dịch vụ vào thặng dư thương mại, để phản ánh đúng bản chất giao thương giữa hai nước.
Hiện nay, hàng chục triệu người Việt sử dụng các dịch vụ từ những tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ như Google, Facebook (Meta), YouTube, Netflix, Amazon… Dù không có hiện diện pháp lý chính thức tại Việt Nam, các doanh nghiệp này vẫn thu về hàng tỷ USD mỗi năm từ quảng cáo, nội dung số, phần mềm và các dịch vụ giải trí.
Theo ông Nguyễn Đình Duy, Giám đốc và chuyên gia phân tích cao cấp của VIS Rating, các khoản chi tiêu từ hộ gia đình Việt Nam cho những sản phẩm, dịch vụ như vậy rõ ràng cần được đưa vào cán cân thương mại dịch vụ. Việc bỏ qua yếu tố này khiến bức tranh thương mại trở nên lệch lạc, bởi Mỹ thường chỉ tập trung vào phần thâm hụt hàng hóa mà cố tình bỏ qua phần dịch vụ.
Số liệu từ Cơ quan thống kê quốc gia cho thấy, chi tiêu của Việt Nam cho nhập khẩu dịch vụ đã tăng mạnh, từ 18,3 tỷ USD năm 2020 lên đến 36,1 tỷ USD năm 2024. Các công ty Mỹ đóng vai trò lớn trong con số này, trở thành những nhà cung cấp dịch vụ quan trọng cho thị trường Việt Nam. Đây là vấn đề cần được Chính phủ làm rõ trong quá trình đàm phán thương mại, để đảm bảo sự công bằng trong cán cân giữa hai nước.
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, các sản phẩm trí tuệ và kỹ thuật số như phim ảnh, phần mềm, giải trí trực tuyến hiện chưa được tính đúng vào tổng giá trị nhập khẩu từ Mỹ vào Việt Nam. Đây là một thiếu sót lớn khi những sản phẩm này không phải là hàng hóa vật chất, nhưng lại chiếm tỷ trọng tài chính rất cao. Nếu tính đầy đủ cả các sản phẩm phi vật thể như vậy, thì cán cân thương mại giữa Mỹ và Việt Nam có thể sẽ không còn thâm hụt ở mức hơn 100 tỷ USD như hiện nay, mà giảm đi đáng kể.
Theo ông Đinh Quang Hinh, Trưởng bộ phận vĩ mô và chiến lược thị trường của VnDirect, trong quá trình đàm phán, Việt Nam cần có những phản hồi rõ ràng với Mỹ để tạo ra sự cân bằng hơn giữa thương mại hàng hóa và dịch vụ, cũng như trong đầu tư.
Thế giới hiện nay đang bước vào giai đoạn phi vật thể hóa mạnh mẽ, và thương mại không còn chỉ là câu chuyện của container hàng hóa hay số liệu xuất nhập khẩu truyền thống. Dịch vụ, đặc biệt là dịch vụ kỹ thuật số, đang trở thành một "ẩn số lớn" trong cán cân thương mại Việt - Mỹ. Chỉ khi phần ẩn số này được đưa ra ánh sáng, bức tranh kinh tế giữa hai quốc gia mới được nhìn nhận một cách toàn diện, từ đó giảm thiểu những hiểu lầm hoặc áp lực không đáng có trong các cuộc đàm phán thương mại song phương.
Ông Donald Trump đang phải đối mặt với những khó khăn, từ tình hình giá cả tăng cao, thị trường chứng khoán lao dốc và tỷ lệ ủng hộ dành cho Tổng thống Mỹ về mức đáy… Đó có thể là lý do khiến ông Trump tuyên bố sẽ hoãn áp dụng mức thuế đối ứng trong thời gian 90 ngày. Điều này tác động như thế nào đến Việt Nam?
EU quyết định hoãn thực thi các biện pháp áp thuế trả đũa với Mỹ trong vòng 90 ngày, tạo cơ hội cho đàm phán với Tổng thống Donald Trump.
Những biến động thuế quan từ phía Mỹ là vấn đề đã được Bộ Công Thương dự báo trước và có sự chuẩn bị, từ đó khuyến nghị đến cộng đồng doanh nghiệp để giảm thiểu rủi ro.
Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã công bố ấn phẩm kinh tế thường niên: “Báo cáo Triển vọng châu Á tháng 4/2025” vào sáng 9/4, duy trì triển vọng tích cực cho Việt Nam nhưng chính sách thuế quan của Mỹ đang đặt ra nhiều thách thức lớn.
Thủ tướng Chính phủ đề nghị Hoa Kỳ xem xét, hoãn áp dụng chính sách thuế quan mới ít nhất 45 ngày để hai bên có thời gian trao đổi, đàm phán và chuẩn bị cho chuyển tiếp trạng thái.
Từ khoá
Tối 8/10, chuỗi hoạt động kỷ niệm 30 năm chương trình Hàng Việt Nam chất lượng cao với chủ đề “Tự hào và tiếp nối” chính thức khai mạc, đánh dấu hành trình xây dựng niềm tin người tiêu dùng và nâng cao vị thế hàng Việt.
Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đặt ra yêu cầu tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. Tuy nhiên, để trở thành nhà cung ứng cho các tập đoàn toàn cầu, doanh nghiệp Việt vẫn cần vượt qua nhiều điểm nghẽn về công nghệ, vốn, nhân lực và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Ngày 8/10, tổ chức xếp hạng tín nhiệm Rating and Investment Information của Nhật Bản nâng xếp hạng tín nhiệm nhà phát hành bằng ngoại tệ của Việt Nam từ BB+ lên BBB-, triển vọng “Ổn định”. Đây là lần đầu Việt Nam được tổ chức này đưa vào nhóm xếp hạng đầu tư, phản ánh những cải thiện về triển vọng tăng trưởng, năng lực tài khóa và sức chống chịu của nền kinh tế.
Chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump đang tạo ra tác động đáng kể đối với giá hàng hóa tại Mỹ, trong đó người tiêu dùng là một trong những đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp.
Giá xăng trong nước tiếp tục tăng mạnh tại kỳ điều hành ngày 8/10, đánh dấu sáu kỳ tăng liên tiếp kể từ đầu tháng 9. Trong đó, xăng E10 RON 95-III lên mức 28.250 đồng/lít, tăng gần 5.000 đồng/lít qua sáu kỳ điều hành, chủ yếu do biến động giá năng lượng thế giới.
Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vừa điều chỉnh tăng mạnh dự báo tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu trong năm 2026 lên 3,9%, cao hơn gấp đôi so với ước tính trước đó.
